ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
46 sonuç · “Bedevî”
01Bedeviyye (Ahmediyye)
Ahmed el-Bedevî’nin Tantâ’daki irşad halkasından doğan, Abdül‘âl b. Fakih tarafından kurumsallaştırılan; Mısır’dan Suriye, Hicaz ve Osmanlı şehirlerine yayılan ana tasavvuf yolu.
Beyyûmiyye
Ali el-Beyyûmî'nin Bedevî-Halebî hilâfeti ile Halvetî-Demirtâşî terbiyesini Kahire'de birleştirerek teşkilâtlandırdığı Bedeviyye kolu.
Beyyûmiyye
Ali el-Beyyûmî'nin çoklu icazetleri Bedevî usulü çevresinde birleştiren kolu.
Enbâbiyye
Enbâbiyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Fergaliyye
Fergaliyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Halebiyye
Halebiyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Hamûdiyye
Hamûdiyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Kinâsiyye
Kinâsiyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Merâzikıyye
Merâzikıyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Metbûliyye
İbrâhim el-Metbûlî'nin Mısır'da teşkilâtlandırdığı, Bedeviyye ana gövdesi içinde Muhammedî ahlâk, zühd ve şehirli irşad çevresiyle tanınan tarihî kol.
Münâviyye
Münâviyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Sâibiyye
Sâibiyye, Mısır Bedeviyye çevresinin tarihî kol listelerinde yer alır; günümüzdeki kurumsal devamı yerel ve güncel kayıtla ayrıca doğrulanmalıdır.
Abdurrahman Ali Nûreddin
Abdurrahman Ali Nûreddin, Ahmed el-Bedevî’nin ilk halifesi Abdül‘âl b. Fakih’ten sonra Tanta’daki merkez postunu üstlenen; Bedeviyye’nin kurucu kuşaktan sonraki hizmet ve irşad sürekliliğini temsil eden üçüncü postnişindir.
Ahmed el-Bedevî
596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Ali Nûreddin el-Beyyûmî
Ali Nûreddin el-Beyyûmî (1108/1696–1183/1769), Kahire'de Bedevî-Halebî hilâfetini Halvetî-Demirtâşî terbiye ve esmâ usulüyle birleştirerek Beyyûmiyye kolunu teşkilâtlandıran Mısırlı sûfî, muhaddis ve müelliftir.
İbrâhim el-Esmer
İbrâhim el-Esmer, Tanta’daki Bedeviyye merkez postunun sonraki halkalarından biridir; cehrî zikir ve mevlid uygulamaları çevresinde doğan ihtilaf sebebiyle görevden uzaklaştırıldığı kaydedilir.
İbrâhim el-Metbûlî
İbrâhim el-Metbûlî (ö. 880/1475), XV. yüzyıl Mısır'ında Bedeviyye çevresinden doğan Metbûliyye kolunun pîri; Ali el-Havvâs ve Abdülvehhâb eş-Şa‘rânî'ye uzanan aktarım hattının başlıca halkasıdır.
Muhammed el-Ebyaz
Muhammed el-Ebyaz, Bedeviyye’nin Tanta merkezinde İbrâhim el-Esmer’den sonra postu üstlenen şeyh olarak kaydedilir.
Şemseddin Muhammed
Şemseddin Muhammed, Abdurrahman Ali Nûreddin’den sonra Tanta’daki Bedeviyye merkez postunu üstlenen dördüncü halkadır.
Şemseddin Muhammed b. Muhammed b. Şuayb el-Hicâzî
Şemseddin Muhammed b. Muhammed b. Şuayb el-Hicâzî (ö. 1040/1630), XVII. yüzyılda Mısır Bedeviyyesi içinde Şuaybiyye adıyla anılan kolun kurucusudur.
Şeyh Abdülmüteâl (Abdül‘âl) el-Ensârî
Şeyh Abdülmüteâl, diğer adıyla Halife Abdül‘âl el-Ensârî (ö. 20 Zilhicce 733/4 Temmuz 1333), Ahmed el-Bedevî’nin tayin ettiği halefi; Tanta zâviyesini imar eden, dört büyük Ahmedî evi ve Mevlid-i Kebîr düzenini kurumsallaştıran Bedevî şeyhidir.
Şeyh Ebü’r-Rızâ
Mısır’dan İstanbul’a gelen Şeyh Ebü’r-Rızâ, Kasımpaşa’daki Bedevî âsitânesinin kurucu şeyhi kabul edilir. Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî ile karşılaşması gelenek hafızasında yer alır; vefatı için 1001/1592-93 ve 1151/1738-39 tarihleri nakledildiğinden ihtilâf açıkça korunmuştur.
Bedevî
Sahrada, çölde ve vahada göçebe halde yaşayanlar. Medîne-i münevvere çevresindeki Müzeyne, Cüheyne, Eslem, Eşca' kabîleleri bedevî idi. Peygamber efendimiz Hudeybiye sulhünün yapıldığı sene umre için Mekke'ye gitmeye karar verdikleri sırada, Kureyş'in herhangi bir taarruz (saldırı) ihtimâline karşı bu kabîlelerin de berâberlerinde bulunmasını istediler. Fakat bedevîler korkularından bu şerefli dâvete uymayıp özür dilediler. Bu sebeple Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen şöyle buyurdu: (Henüz kalplerinde îmân yerleşmemiş olan Kureyş müşriklerinden korkarak) geri kalan bâzı bedevîler sana; "Mallarımız ve âilelerimiz bizi (seninle gitmekten) alıkoydu. Bu sebeple Allahü teâlâdan bizim için af ve mağfiret dileyiver" diyecekler. Onlar kalblerinde olmayan şeyi dilleriyle söylerler (Yoksa, senin kendileri için istiğfâr etmene veya etmemene aldırmazlar). (Feth sûresi: 11) (Senâullah Dehlevî, Taberî)
Bedeviyye
Evliyânın büyüklerinden Seyyid Ahmed Bedevî hazretlerinin tasavvuftaki yolu. Bedeviyye yolunun büyüğü Seyyid Ahmed Bedevî (r.aleyh) talebelerine buyurdu ki: Allahü teâlânın kullarından birine bir musîbet gelince, sakın sevinmeyin. Gıybet ve dedikodu yapmayın. İnsanlar arasında söz taşımayın. Size eziyet vereni ve zulmedeni affedin. Kötülük yapana iyilikle karşılık verin. Size vermiyene siz verin. (Abdülvehhâb-ı Şa'rânî)
Derne Zâviyesi
Derne · Libya · Babası 1846'da hac için Hicaz'a giderken iki oğluyla birlikte ailesini buraya yerleştirmiştir; ilk çocukluk yılları Derne'nin dindar aileleri ve bedevî Araplar arasında geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şerîf es-Senûsî : Muhammed Şerîf es-Senûsî (1845/46–1896), tarikatın kurucusu Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin oğlu; ikinci postnişin Muhammed el-Mehdî'nin kardeşi ve üçüncü postnişin Ahmed Şerîf'in babasıdır.
Seyyid Ahmed el-Bedevî Camii ve Türbesi
Tanta · Mısır · 634'te (1236-37) yerleşip kırk yıl kaldığı ve 12 Rebîülevvel 675'te (24 Ağustos 1276) vefat ettiği yer. Türbe ve makamı Sultan Kayıtbay tarafından tamir ettirilip genişletilmiş, aynı devirde adına Ahmediyye Medresesi kurulmuştur. Yılda üç defa mevlid okunur.
Fas (Fez)
Fas · Fas · 596/1200'de doğduğu şehir; ailesi 692 yılında Arabistan'daki karışıklıklar üzerine buraya göç etmişti. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Mekke
Mekke · Suudi Arabistan · Küçük yaşta ailesiyle hacca gittiği ve babasının vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Abdülkādir-i Geylânî Külliyesi
Bağdat · Irak · Üç kez tekrarlanan rüya üzerine kardeşi Hasan ile ziyarete gittiği kabirlerden biri; Kādiriyye'nin merkezidir. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Ahmed er-Rifâî Türbesi, Ümmüabîde
Vâsıt · Irak · Ziyaret ettiği ikinci kabir; silsilesinin bir rivayete göre bağlandığı Rifâiyye'nin pîrinin medfenidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Lâleş (Adî b. Müsâfir)
Duhok · Irak · Irak seyahatinde kabrini ziyaret ettiği sûfîlerden Adî b. Müsâfir'in medfeni. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Tanta
Garbiye · Mısır · Mısır'da hadis okuttuğu şehirlerden biri; aynı zamanda Ahmed el-Bedevî'nin merkezi ve Mısır'ın en canlı tasavvuf şehridir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî : Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî (1813–1894), hadis öğretimini Hâlidî-Nakşibendî irşadıyla birleştiren; Fatma Sultan Camii çevresinde tekke, matbaa, yardımlaşma sandığı ve kütüphane ağı kuran etkili Osmanlı âlim ve sûfîsidir.
Kahire
Kahire · Mısır · Memlük sultanlarının merkezi; Bedevî dergâhının halifesi uzun yıllar merasim alaylarında özel bir yere sahip olmuştur. Çağdaşı Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî de aynı devirde Mısır'dadır. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Dimyat
Dimyat · Mısır · Haçlı seferlerinde iki defa işgale uğrayan liman; “esirlerin imdadına yetişen” lakabının ve Bedeviyye mensuplarının Haçlılar'a karşı mücadelesinin coğrafî zeminidir. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.
Bedevî Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Kaynakta geçen mekân Bedevî Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid Velâyet Hazretleri.
Ahmed el-Bedevî Camii ve Âsitânesi
Tanta · Mısır · Türbeden külliyeye Ahmed el-Bedevî 675/1276’da İbn Şuhayt’ın evi diye anılan yerde vefat etti ve buraya defnedildi. Abdül‘âl b. Fakih kabrin yanında ilk halvethaneyi kurdu; yapı zamanla Ahmediyye zâviyesine dönüştü. Memlük ve Osmanlı himayesi Kayıtbay 901/1495-96’da makamı yeniletti, kubbeyi yükseltti ve zâviyeyi genişletti. Sonraki asırlarda cami, türbe, eğitim, ikram ve vakıf hizmetlerini bir araya getiren büyük bir külliye oluştu. Tantâ’nın şehir hafızası Külliye Bedeviyye’nin merkez âsitânesi ve yıllık mevlidin odağıdır. Tantâ’nın dinî, toplumsal ve iktisadî gelişiminde belirleyici bir yer taşır.
Abdül‘âl Sonrası Tanta Post Silsilesi
Kurumsallaştırıcı halife Ahmed el-Bedevî'nin vefatından sonra Abdül‘âl b. Fakih Tanta çevresini bir arada tuttu ve Bedeviyye'nin post, hizmet ve irşad düzenini belirginleştirdi. Kaydedilen sıra Kaynakta Abdül‘âl'den sonra Abdurrahman Ali Nûreddin, Şemseddin Muhammed, Şehâbeddin Ahmed, Muhammed Abdurrahman, Abdülkerim b
Ahmed el-Bedevî'nin Vasiyetleri ve Bedevî Âdâbı
Kur'an ve Sünnet Vasiyetlerin ilk ilkesi dinî hayatı Kur'an ve Sünnet ölçüsünde sürdürmektir. Tarikat alâmetleri bu ahlâkî omurganın yerine geçmez. İbadet ve zikir Gece namazı, kalbin Allah'ı anması, murakabe ve tefekkür vurgulanır. Daha sonraki Bedevî çevrelerinde cehrî, ayakta ve oturarak yapılan toplu zikir biçimler
Tanta Mevlidi: Ziyaret, Zikir ve Şehir
Takvim ve ziyaret Ahmed el-Bedevî adına yıl içinde birden fazla anma yapılmakla birlikte, Zilhiccenin son haftasındaki büyük mevlid Tanta'nın en geniş katılımlı tarihî olayıdır. Çok katmanlı buluşma Türbe ziyareti, zikir, dua, vaaz, ticaret, panayır ve farklı bölgelerden gelen kafileler aynı şehir sahnesinde buluşur. B
Beyyûmiyye'nin Mısır, Hicaz ve İstanbul Ağı
Çoklu icazet Ali el-Beyyûmî, Halvetî, Şâzelî, Kādirî, Bedevî ve Nakşibendî icazetlerini bir arada taşıdığı için câmiu't-turuk diye tanındı. Yayılma yolları Kahire'deki Hüseyniyye çevresinden hac güzergâhına ve Hicaz'a uzanan ağ, müridler ve yolcular aracılığıyla Osmanlı coğrafyasına taşındı. İstanbul Eyüp-İslâmbey Bede
Tulûb-i Nevbe: Tekke Mûsikisinde Ritim, Merasim ve Hafıza
Rifâî, Kādirî, Bedevî ve Sa‘dî tekke çevrelerinde görülen nevbe merasimini; kelime, saz, icracı ve kaynak boyutlarıyla ele alan dosya.
İstanbul Bedeviyyesi: Ebürrızâ Âsitânesi ve Şehir Tekkeleri
Bedeviyye'nin İstanbul'a gelişini, Ebürrızâ merkezini ve başka tarikatlardan intikal eden tekkeleri dönemleriyle ayırır.
SEMÂ ÂDABI
Avârifü’l-Maârif · 25. bölüm · Bu bölüm, semâ’ın edeblerini, sema yaparken düşen hırkayı parçalamanın hükmünü, bu hususta büyüklerin işâretlerini, bu konuda tavsiye edilen ve sakındırılan durumları içine almakta
TAHÂRET ÂDABI
Avârifü’l-Maârif · 33. bölüm · Allahu Teâlâ, Ashâb-ı Suffe hakkında şöyle buyurmuştur: "O mescitte (günahlardan ve pisliklerden) temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah güzelce temizlenen kimseleri sever.” (Tev
MAKÂMLAR HAKKINDA SÛFİLERİN GÖRÜŞLERİ
Avârifü’l-Maârif · 60. bölüm · 1-TEVBE HAKKINDAKİ SÖZLERİ Ruveym demiştir ki: “Gerçek tevbe; kulun tevbesinden tevbe etmesidir.” Denilmiştir ki, bu sözün mânası, Râbiatü’l-Adeviyye’nin şu sözü ile aynı manadadır
Sayfalar 10–15
Muzaffer Ozak Külliyatı · katre, güneşlerden bir zerre olarak Allahın bize ihsanı kadar anlatabilecegiz. Zira, kelimatullahı; denizler mürekkep, agaçlar kalem, yerler ve gökler kâğıt ve defter, insan ve mel