tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
34 sonuç · toplam 34 · “Çiştiyye” · 1/2
01Çiştiyye
Horasan'daki Çişt nispetini Muînüddin Hasan Çiştî'nin Ecmîr'de kurumsallaştırdığı; sohbet, semâ, hizmet, misafirperverlik ve hankah ağıyla Güney Asya'nın en etkili tasavvuf yollarından biri.
Çiştiyye
Ebu ishak Bendenüvaz veya Çişt’li (Horasan) Hoca Ahmed Abdal (ö. 355/965) tarafından kurulmuş, Hoca Muinuddin Çiştlî (ö. 633/1236) tarafından Acmir (Hindistan)’a taşınmıştır.
Çiştiyye'de Semâ ve Kavvâlî
Semâ meclisi Şiir, ses ve ritim kalbi zikre yöneltmek için kullanıldı. Katılımcının niyeti, sözlerin anlamı, meclisin edebi ve şeyhin gözetimi semâın meşruiyet şartları arasında görüldü. Emîr Hüsrev Emîr Hüsrev'in Farsça-Hindevî şiiri reper…
Çiştiyye'nin Taşra Hankahlarına Yayılması
Merkezin parçalanması Muhammed b. Tuğluk'un şeyhleri taşraya sevk eden siyaseti Delhi merkezli yapıyı zayıflattı; yerel hankahların çoğalmasını hızlandırdı. Bengal Ahî Sirâc, Nûr Kutb-i Âlem ve Eşref Cihangîr-i Simnânî Bengal-Bihâr hattının…
Alâeddin Ali Ahmed Sâbir
Alâeddin Ali Ahmed Sâbir Kalyerî (1196-1291), Baba Ferîd Genc-i Şeker’in halifesi ve Çiştiyye’nin Kalyar merkezli Sâbiriyye koluna adını veren pîrdir.
Ebû İshak Şâmî el-Çiştî
Ebû İshak Şâmî el-Çiştî (ö. 329/940-41), Bağdat’ta Mumşâd ed-Dîneverî’nin yanında yetişip Çişt’e gönderilen, Ebû Ahmed Abdal’ı yetiştirerek Çiştiyye nispetinin erken çevresini kalıcılaştıran sûfîdir.
Ferîdüddin Mes‘ûd Genc-i Şeker
Baba Ferîd Genc-i Şeker (ö. 664/1265), Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî’nin halifesi; Hânsî ve Pâkpattan’daki hankahları, riyâzet ve semâ terbiyesi, Nizâmeddin Evliyâ ile Alâeddin Sâbir’e uzanan halife ağıyla Çiştiyye’yi Pencap ve Kuzey Hindistan’da…
Hâce Ebû Ahmed Abdâl-ı Çiştî
Hâce Ebû Ahmed Abdâl-ı Çiştî (260-355/874-966), Çişt’te Ebû İshak Şâmî’ye intisap edip onun halifesi olan ve irşad görevini oğlu Ebû Muhammed Çiştî’ye devreden erken Çiştiyye şeyhidir.
Hacı İmdâdullah Tehânevî
Hacı İmdâdullah Tehânevî (1818–1899), Çiştiyye'nin Sâbiriyye kolunda yetişen, 1857 sonrasında Mekke'ye yerleşen ve Diyûbend çevresinin önde gelen âlimlerine mânevî rehberlik eden Hintli sûfî ve müelliftir.
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (569/1174 veya 582/1186, Ûş – 14 Rebîülevvel 633 / 27 Kasım 1235, Delhi); Çiştiyye'yi Delhi'ye taşıyan şeyh . Peksimeti altına çevirdiği rivayetinden “Kâkî”, mektebe Hızır'ın götürdüğü menkıbesinden “Bahtiyâr” denmiş…
Nizâmeddin Evliyâ
Nizâmeddin Evliyâ (Bedâûn – 18 Rebîülâhir 725 / 3 Nisan 1325, Gıyâspûr); Hindistan'da Çiştiyye'nin önde gelen şeyhlerinden ve Nizâmiyye kolunun pîri . Yetiştirdiği 700 halife ile Çiştiyye'yi Hindistan'ın en yaygın tarikatı hâline getirmişti…
Şah Kelîmullah-ı Cihânâbâdî
Şah Kelîmullah-ı Cihânâbâdî (1650–1729), Delhi'de medrese ve hankah çevresi kuran; Nizâmeddin Evrengâbâdî başta olmak üzere halifeleriyle Çiştiyye'yi Kuzey Hindistan ve Dekken'de yeniden canlandıran sûfî âlim ve müelliftir.
Müʾnisü’l-ervâḥ
Cihânârâ Begüm · 1640’ta tamamladığı Farsça eser, Muînüddin Çiştî’nin menâkıbı ile Çiştiyye’ye mensup diğer şeyhler hakkındaki bilgileri bir araya getirir.
Mektûbât-ı Kelîmî
Şah Kelîmullah-ı Cihânâbâdî · Çiştiyye'nin mektûbât türü başlıca kaynakları arasında sayılan mektup mecmuasıdır; Delhi'de 1301'de basılmıştır.
Yazma külliyatı
Balabânî Şeyh Hasan Hüsnü Efendi · Nesemât-ı Rûhâniyye, Mir’âtü’l-ebrâr, Burhânü’s-sâlikîn, Behcetü’n-nâm, Silsile-i Ricâl-i Çiştiyye ve Dîvânçe; Balabânî’nin çok katmanlı tasavvuf eğitimini yazıya taşıyan külliyattır.
Çiştî ricâli ve edebî mirası
Ali Behçet Efendi · Terceme-i Hâl-i Ricâl-i Çiştiyye yanında Dîvânçe ve Vâridât-ı Kalbiyye, onun tarih, şiir ve tasavvufî tecrübe alanlarındaki metin mirasını oluşturur.
Sühreverdiyye
İslâmî tarikatlerinden 13. yüzyılda ortaya çıkan, Ebû Hafs Şehâbeddin Ömer es-Sühreverdî (öl. 632 / 1234) ’ye nispet edilen bir tarikatın adı ve bunun için kullanılan terim. Kuruluş yıllarını Bağdat yöresinde gerçekleştiren bu tarikat, önce…
Nizâmiyye
Hindistanlı ünlü veli, Nizamüddin Evliya diye maruf, Muhammed b. Ahmet el-Halvetî (ö. 725/1325) tarafından kurulmuş bir tasavvuf okulu. Çiştiyye’nin kollarmdandır.
Fethu’llâhiyye
Çiştiyye tasavvuf okullarından biri olup Fethullah el-Acemî tarafından kurulmuştur.
Sâbiriyye
Hoca Alâeddin Ali Ahmed Sâbir (ö. 690/1291) tarafından kurulan bir tasavvuf okulu. Çiştiyye’nin kollarından biridir.
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî Türbesi, Mihrevlî
Delhi · Hindistan · 14 Rebîülevvel 633'te (27 Kasım 1235) vefatının ardından defnedildiği yer; eski Delhi'de Havz-ı Şemsî ile Kutub Minâr arasındadır. Annesi ve kız kardeşi de burada medfundur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbü…
Kubbetü'l-İslâm Medresesi
Mültan · Pakistan · Vali Nâsırüddin Kabâce'nin Mültan'da yaptırdığı medrese; burada fıkıh okumuştur. Kendi maddesinde ise Mültan'daki öğrenimini “Mevlânâ Minhâcüddîn-i Tirmizî Medresesi”nde tamamladığı kayıtlıdır; iki adlandırmanın aynı kur…
Ûş (Oş)
Oş · Kırgızistan · 569/1174 veya 582/1186'da doğduğu, Fergana bölgesindeki şehir; dinî ilimleri burada Ebû Hafs el-Ûşî'den öğrendi. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çi…
Bağdat (Ebü'l-Leys es-Semerkandî Camii)
Bağdat · Irak · Kendi eserindeki kayda göre Muînüddin Çiştî'ye intisap edip hırka giydiği yer; Evhadüddîn-i Kirmânî ve Şehâbeddin es-Sühreverdî'nin sohbetlerinde de burada bulunmuştur. Konum şehir merkezine göredir. İlişkili kişi dosyası Ku…