tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
548 sonuç · toplam 1105 · “akar” · 7/23
01amentü
amentü a [< Ar. âmene fiilinin birinci teklik şahsı. ] (İnandım, iman getirdim) İslâm dininin ve imanın esaslarını özlüce ifade eden söz: “Âmentü billahi ve melâ'iketihi ve kütübihi ve rusulihi ve’lyevmi’l-âhiri ve bi’l-kaderi hayrihi ve şe…
iyâzen billah
“Allah’a sığınırım.” anlamında bir söz, “el-iyâzü billah” biçiminde de kullanılır. ) izzet a. [Ar.] Hadis biliminde, tek bir isnatla rivayet edilmiş bulunan bir hadisin başka bir ^ hadisin isnadıyla daha rivayet - edilmesi yoluyla kuvvet ka…
hukûkullah
“Allah hakları. ” anlamında kullanılan bu terim, kulun Allah’a karşı sorumluluklarını ve yükümlülüklerini ifade etmektedir. Bunlar, Allah’a iman ve ibadet, namaz, oruç, hac olarak gösterilirlerken, yasaklar olarak da zina, içki, kumar, nank…
Kavî
Kavî öz. a. (^1 [< Ar. kuvvet] Sözlük anlamı, “Güçlü olmak, bir işi gerçekleştirmek için aklen ve bedenen yeterli olmak.” olan bu söz, Allah’a nipet edildiğinde “Her şeye gücü yeten, kudret sahibi.” anlamında “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel…
bey' bi'l-vefâ
bey' bi'l-vefâ a. GLâjlL [Ar. ] Bir satış akdine dayanarak bedeli iade edildiğinde geri alınmak üzere bir malın satın alınması. Burada “vefa” sözü, tarafların usule uygun olarak yaptıkları vaatleri yerine getirmek, biçiminde tanımlanmaktadı…
mn] müşebbihe
mn] müşebbihe a. [Ar.] İslâm gü tarihinde, Allah’ın sıfatlarını inbu sanın sıfatlarına benzeterek inân” san biçimli (antropomorfist) bir an tanrı düşüncesi yaratmaya çahşan bir akım için kullanılan terim. Bu inanca göre Allah’ın eli, n.” ko…
şühûr-ı selâse
şühûr-ı selâse a. [Ar.] bk. eçüç aylar a) za şükür, -krü a. [Ar.] Allah’tan in veya insanlardan gelen yardım, lütuf, iyilik ve nimetten dolayı an minnettarlığını ifade etmek üzeâf’ re söz, davranış veya ibadetle la Al bunlara karşılık verme…
arşın
Eski dönemlerde kullanılan bir uzunluk ölçüsü birimi. Türk lehçelerinde “arşun, arçın, arjın, alçin” biçimleriyle bilinen bu söz, dirsek ile orta parmak arasındaki uzunluk karşılığı olup Arapça “zirâ” (bk. bu madde) üe birlikte ve eş değerd…
edâ (I)
edâ (I) a. [Ar.] Sözlük anlamı “Ödeme, görevi yerine getirme, ifa etme.” olan bu söz, dinî ve hukukî bir görevin usulünce ve zamanında yerine getirilmesi olarak terim hâlini almıştır. Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde esas anlamında (Bakara sures…
cinsî münâsebet
cinsî münâsebet a Sözlük anlamı “Bir araya getirmek, toplamak.” olan bu söz, İslâmî ve hukukî manada meşru cinsel birlikteliği ifade etmiş; evlilikte karı ve kocanın hak ve vecibelerinden biri olarak kabul edilmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de cins…
derece
İslâm inancında farkh dünyevî veya uhrevî mertebeleri ya da müsbet bilimlerde bazı ölçüm aletleri. Kur’ân-ı Kerîm’de on sekiz ayette geçmekte olan bu söz, hukukî, İktisadî, İlmî, ahlâkî, uhrevî faziletlere ve mertebe farklılıklarma işaret e…
kitâp, -bı
kitâp, -bı a. UtS) [Ar. ] (ç. b. kütüb) l. fık. “Yazılmış ve basılmış eser. ” im anlamındaki bu söz, İslâmî literm ratürde Kur’ân-ı Kerîm, vahiy, camektup, belge, bir eserin ana ne konularından her biri gibi kaviyramlarda da kullanılmıştır.…
ma'âd
“Dönüş.” anlamında olan bu terim, ahiret ve hesap günü için kullanılmıştır. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi” inde geçmektedir.
râfi
Hadis biliminde, m’in bir hadisi “merfû” (bk. bu mad nnet de) olarak rivayet eden kimse. dilr’in rağbet ve rehbet a. (c^j j cuij bk. [Ar.] tas. “Arzu etme, ihlâs ile, C. yalvarıp yakarma.” anlamındaki “rağbet” sözü üe “Korkma, çekinme, endi…
kâfi
“Koruyan, yeten.” anlamında Allah’ın sıfatı. Allah’ın kuluna “kâfi” olması, onu koruması, ona vekil olması, yol göstermesi, şahit olması demekkâfir 386 tir. Kur’ân-ı Kerîm’irı “Bakara suresi” nde mealen “Ey habibim, sen onların düşmanlığınd…
hudûdullah
“Aln lah’ın insanlar için ortaya koyaduğu sınırlar ve kurallar, hükümba ler, emir ve yasaklar, farzlar ile n haram kıldıkları ve helâl olarak n sundukları. ” anlamında olan bu r. terim, Kur’ân-ı Kerîm’de dokuz uayette yer almaktadır. Özelli…
mescit, -di
mescit, -di a. [< Ar. sücûd] Sözlük anlamı, “Secde edilen yer. ” olan bu söz, Müslümanların bireysel veya toplu olarak ibadet ettikleri camiden küçük ibadet yeri. bk. câmi Kur’ân-ı Kerîm’de çokluk biçimiyle birlikte yirmi sekiz yerde geçen…
hal'
[Ar.} Sözlük anlamı, “çıkarmak, çözüp almak, soymak.” olan bu söz, “İş başında bulunan bir devlet başkanının görevden uzaklaştırılması, tahtından indirilmesi.” anlamında kullanılan bir fıkıh terimi. İslâm hukukçuları bir halifenin veya devl…
makâm-ı İbrâhîm
makâm-ı İbrâhîm a. Mekke’de Kâbe’nin ilk yapımı sırasında Hz. İbrahim’in duvar ördüğü ve buranın üzerine çıkıp Allah’a inananları hac yapmaya davet ettiği yere verilen ad. Bu konu Kur’ân-ı Kerîm’in iki ayetinde dile getirilmiştir. Birincisi…
hüküm, -kmü
hüküm, -kmü a. (^ [Ar.] Sözlük anlamı, “Düzeltmek, düzenlemek, karar vermek.” olan bu söz, kelâm, mantık ve fıkıh bilimlerinde yaygın olarak kullanılan bir terimdir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Yargılama, karar verme.” anlamında otuz iki yerde geçen…
îslâmcılık
İslâm’ı inanç, düşünr. ce sistemi, ahlâk kuralları, siyae sî, İdarî ve hukuk düzeni bakık mından hayata geçirmek; Batı a dünyasma karşı Müslüman ülm, İslâm dini 370 keleri birlik, beraberlik ve da İs yanışma içinde olmaya özendirmek amacıyl…
irtidât, -dı
irtidât, -dı a. [Ar.] İslâm dinini bırakarak başka bir dini kabul etme.
ivâz
Dünyada yaşanan acı, sıkıntı, keder ve ıstıraplara karşılık âhirette öde. necek bedel karşılığı anlamında. kullanılan kelâm terimi. -
Vâkī
Koruyan, gözeten ve zarardan sakındıran. Allah’a nispet edildiğinde yaratılmışları koruyup gözeten anlamında kullanılan sıfatlardan biridir. Kelime, insanın fiilleri için kullanıldığında bir şeyi meydana gelmeden önce engelleyen veya zarara…