tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 14/51
01Hümeze suresi
Hümeze suresi a. [< k Ar. “Sûretü’l-Hümeze” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yüz dörk. düncü, iniş sırasma göre otuz ikinci suresi olup “Kıyamet suresi” nden sonra ve ) “Mürselât suresi” nden önne ce Mekke’de nazil olmuştur ve adokuz ayetten meydana gel…
yevm
Ç^) [Ar.] 1 “Gün, ruz, gündüz, nehar.” anla mındaki bu söz, başka kelime v terkiplerle yeni terimleri oluşması için kullanılmıştır. 2 İslâmm temel inançlarından olan “Âhiret” (bk. bu madde anlamında Kur’ân-ı Kerîm’d pek çok ayette geçen ter…
ibâdât
(oLM [Ar. ibâdetin ç b.] Müminlerin İslâm'ın beş şar tmdan oluşan namaz, oruç, ze kât, hac yanmda kurban kesme Kur’ân okuma, dua etme, hayı işlerinde bulunma gibi ibadetle ri.
diyet
İslâm hukukuda adam öldürme veya yaralama hadiselerinde mağdur olan tarafa ceza veya kan bedeli olarak ödenen para veya mal karşılığı kullanılan terim. Diyet insanlık tarihinin en eski dönemlerinden başlayarak var olan ve uygulanan bir olgu…
hudûs
Allah’ın varlığını kanıtlamak amacıyla kozmolojik delillerden biri için kullanılan kelâm terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de yer almayan bu söz, kelâm bilimi içinde ele alınmış ve yorumlanmıştır.
Nâfi
Qjü) [< Ar. nef] Sözlük anlamı, “Fayda veren.” olan bu söz, Allah’a nispet edildiğinde “Faydalı olan, dilediği kimseye hayırlı ve faydalı olanı veren.” anlamıyla “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de pek çok a…
vakf ve ibtidâ
vakf ve ibtidâ a. Kur’ân-ı Kerîm’i okurken lafız ve manayı gözeterek durmak ve sonra yeniden okumaya başlamak konularmı inceleyen bilim dalı.
devir, -vri
Ölen bir kimsenin hayatta iken yerine getiremediği ibadetlerinin karşılığı olarak borçlarmın edası niyetiyle fakir - lere para dağıtılması ve bu amaçla yapılan toplu dua. 2. Bazı tarikat dervişlerinin dönerek k ettikleri zikir ve sema. 3. t…
cefr
Değişik yöntemlerle gelecekte vuku bulacak olaylan inceleyen bilim ve bu bilimle ilgili eser. Kur’ân-ı Kerîm’de gayb bilgisinin ulûhiyet vasıflarmdan olduğu, insanlarm bilgi edinme vasıflarmm dışında kaldığı, bununla beraber Allah’ın bazı p…
cevâmi'ü’l-kelîm
Hz. Peygamber’in hadislerinde az sözle çok mana ifade edebilme yetisi ve öteki peygamberlerden daha üstün bir özelliğe sahip olma özelliğini ifade eden terim. Bu söz aym zamanda Kur’ân-ı Kerîm için de kullanılmıştır.
meclis (I)
meclis (I) a. [< Ar. cülûs] Belli bir amaca yönelik toplu çalışmaların yapıldığı yer. Bu tür meclisler, çalışmanın yapıldığı konulara göre adlandırılmaktadır: ilim meclisi, zikir meclisi, tartışma meclisi gibi. Ayrıca “meclis”ler, hocanın a…
derek
İki ikişi arasın da alım satım yapılan bir ma üzerinde üçüncü bir kişinin hak iddia etmesi durumunda, alıcı nın ödediği paranm geri almma smı garanti eden bir fıkıh terimi Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde “derk”, bir yerde de “derek” biç…
re'îs
“Başkan, baş, amir, lider.” anlamındaki bu söz, başka kelime veya terkiplerle yeni terim oluşturmayı sağlar. § re'îs-i rûhânî a. (^L ^fi Azmlıklarm dinî re başrahip. re'îsü’l-kurrâ a. (J>il ^ İslâmî bilimler arasmda, raat ilminde icazeti ol…
a'lâmü’n-nübüvve
Hz. Peygamber’in nübüvvetini ispat, lamak amacıyla kaleme alman eserler için kullanılan ortak ad. A'la suresi a. [< Ar. t “Sûretü’l-A'lâ” ^l âj^)] ı Kur’ân-ı Kerîm’in seksen ye dinci, iniş sırasma göre sekizinci - suresi olup “Tekvîr suresi…
hatm
Çü.) [Ar.] İnsanın anlayı ve duyuş yeteneğinin köreltili işlemez duruma getirilmesi an lammda kelâm terimi. hattâr a. [< Ar.hatr] “Hainli etmek.” anlammdaki “hatr” sö zünün ism-i tafdili, yani müba lağalı ismi olan bu söz, “İnsanla ra hainl…
ulûhiyyet
(olt» [Ar. ] “Tanrılık vasfı ve ilâhlık sıfatı. ” olarak tanımlanan bu terim, bütünüyle “Allah’tan başka ilâh yoktur. ” inancınm, tevhit inancının bir ifadesidir. Nitekim bu inanç, kaynağmı Kur’ân-ı Kerîm’in “Tâ-Hâ suresi” nin 98. ayetindek…
vefeyât
Önde gelen nde İslâm bilginlerinin ve tanınmış dir, din adamlarının vefat tarihleri geüzerinde yapılan çalışma ve bu nde çalışmalar neticesinde ortaya olaçıkan eserler için kuUamlan orûd” tak terim. miri Vehhâb a. [Ar. vâhib sözüal nün ismi…
i'ûn
Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan ve “esseb'u’t-tuvel” dışında kalan, ayet sayısı yüz üzerinde olan sureler.
ebâbîl
CkLl) [Ar.; teklik biçimi yok.] zooL Dağ kırlangıcı, keçisağan. Kur’ân-ı Kerîm’de Yemen valisi Ebrehe ’nin ordusunu helâk eden kuşlar (bk. Fîl suresi).
mürsel
Peygamber karşılığı Arapça olan ve Kur’ân-ı Kerîm’de sıkça geçen terim, bk. peygamber 2. Hadis biliminde, hadisin çıkış kaynağı sahabîlerden veya başka ravîlerden birinin zikredilmemesi ya da tabiînin doğrudan Hz. Peygamber’den rivayet etti…
mukarrabîn
Değeri, şerefi ve fazileti bakımından Allah’a en yakın olan melekler. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Nisâ suresi” nin 172. ayetinde geçmektedir. Bu melekler, Cebrail, Mikâil, İsrafil ve Azrâil olarak zikredilmektedir. bk. kerrûbiyyûn melâ'ike…
iğvâ
Müminleri şaşırtıp doru yoldan çıkarmak ihb anlamında bir Kur’ân terimi. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de altı ayette geçmektedir (bk. M. F. Abdülbakî, el-Mu'cem, “gvy” maddesi) ve iblis ile bağlantılı olarak ifade edilmektedir. Şeytanm insanları…
buğz
Kin gütmek, sevmemek, hoşlanmamak an- ) lamlanna gelen bu terim, hem. Kur’ân-ı Kerîm’de hoş karşılanmamış, hem de Hz. Peygamber’in hadislerinde ondan kaçmılması öğütlenmiştir. e buldâniyye a. [Ar.] Hadis k biliminde farkh mekânlarda veya be…
Nâzi'ât suresi
Nâzi'ât suresi a. [< Ar. “Sûretü’n- Nâzi'ât” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş dokuzuncu, iniş sırasma göre seksen birinci suresi olup “Nebe' suresi” nden sonra ve “İnfitâr suresi” nden önce suresi olup Mekke döneminde nazil olmuş ve kırk altı âye…