tarikat.org700–2026 · ZAMAN NEHRİ V2
Pîrler, pîr-i sânîler, kollar, kurumlar ve mekânlar aynı tarih nehrinde; ilişki türleri birbirine karıştırılmadan gösterilir.
Kurucu halka · Mânevî silsile · yüksek
Bursa'daki irşadıyla Üftâde, celvet kavramını ve hizmet içinde mânevî terbiyeyi Aziz Mahmud Hüdâyî'ye aktaran belirleyici halkadır. Celvetiyye'nin teşekkülü tek bir tarihe sıkıştırılmadan bu hazırlık devriyle birlikte okunur.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Kurumsallaştırıcı pîr · Tarihî etki · yüksek
Aziz Mahmud Hüdâyî'nin Üsküdar merkezli irşadı, eserleri ve halife ağı Celvetiyye'yi Osmanlı coğrafyasında tanınan kurumsal bir yol hâline getirdi. Menkıbevî anlatılar tarihî biyografiden ayrı değerlendirilir.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Vaaz ve irşad tarihi · irşad · yüksek
Celvetî Ümîdî Şeyh Ahmed Efendi, 1061/1651'de Velî Efendi'nin ardından Şehzade Sultan Mehmed Camii vaizliğine geçti; hadis ve tefsir derslerini ölümüne kadar sürdürdü.
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 1990-1991, Şeyh İsmail Efendizâde Şeyh Ahmed Efendi (Ümîdî) tercemesiİrşad ve tekke tarihi · kurumsallaşma · yüksek
Selâmî Ali Efendi, Receb 1090/Ağustos-Eylül 1679'da Üsküdar'daki Celvetî merkezinin meşihatına getirildi; bir azil döneminden sonra padişah fermanıyla yeniden aynı göreve tayin edildi.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, Selâmî Ali Efendi tercemesi; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, Selâmî Ali Efendi tercemesiSürgün ve devlet–tekke ilişkisi · tarihî etki · yüksek
Atbâzârî Osman Fazlı Efendi, II. Süleyman'ın cülûsu sonrasındaki siyasî ortamda devlet işlerine müdahale ettiği suçlamasıyla Kıbrıs'a sürüldü; 1691'de Mağusa'da vefat etti.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 993-995; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 1976-1977Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki · yüksek
Abdülhay Celvetî'nin Hüdâyî Âsitânesi postuna geçişi
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki · yüksek
Bafralı Seyyid Osman'ın Hüdâyî Âsitânesi postu
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3281-3293Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki · yüksek
Zâkirzâde Abdülvehhâb Efendi'nin vefatı
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3275-3281