tarikat.orgTARİH ATLASI
Pîrler, şehirler, kollar ve kurumlar tek bir kronoloji içinde; silsile, tarihî etki ve ortaya çıkış kayıtları birbirine karıştırılmadan okunur.
1580–1721 arasında 7 şahsiyet, 1 yol ve 5 mekân bağlantısı gösteriliyor.
Kurucu halka · Mânevî silsile
Bursa'daki irşadıyla Üftâde, celvet kavramını ve hizmet içinde mânevî terbiyeyi Aziz Mahmud Hüdâyî'ye aktaran belirleyici halkadır. Celvetiyye'nin teşekkülü tek bir tarihe sıkıştırılmadan bu hazırlık devriyle birlikte okunur.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Kurumsallaştırıcı pîr · Tarihî etki
Aziz Mahmud Hüdâyî'nin Üsküdar merkezli irşadı, eserleri ve halife ağı Celvetiyye'yi Osmanlı coğrafyasında tanınan kurumsal bir yol hâline getirdi. Menkıbevî anlatılar tarihî biyografiden ayrı değerlendirilir.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Vaaz ve irşad tarihi · irşad
Celvetî Ümîdî Şeyh Ahmed Efendi, 1061/1651'de Velî Efendi'nin ardından Şehzade Sultan Mehmed Camii vaizliğine geçti; hadis ve tefsir derslerini ölümüne kadar sürdürdü.
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 1990-1991, Şeyh İsmail Efendizâde Şeyh Ahmed Efendi (Ümîdî) tercemesiİrşad ve tekke tarihi · kurumsallaşma
Selâmî Ali Efendi, Receb 1090/Ağustos-Eylül 1679'da Üsküdar'daki Celvetî merkezinin meşihatına getirildi; bir azil döneminden sonra padişah fermanıyla yeniden aynı göreve tayin edildi.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, Selâmî Ali Efendi tercemesi; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, Selâmî Ali Efendi tercemesiSürgün ve devlet–tekke ilişkisi · tarihî etki
Atbâzârî Osman Fazlı Efendi, II. Süleyman'ın cülûsu sonrasındaki siyasî ortamda devlet işlerine müdahale ettiği suçlamasıyla Kıbrıs'a sürüldü; 1691'de Mağusa'da vefat etti.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 993-995; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 1976-1977Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki
Abdülhay Celvetî'nin Hüdâyî Âsitânesi postuna geçişi
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki
Bafralı Seyyid Osman'ın Hüdâyî Âsitânesi postu
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3281-3293Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki
Zâkirzâde Abdülvehhâb Efendi'nin vefatı
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3275-3281