Ara
Menü

Şeyh Abdülhay Celvetî

Şeyh Abdülhay Celvetî (ö. 1705), Edirneli Saçlı İbrahim Efendi'nin oğlu; Kızanlık ve Edirne'den İstanbul'a uzanan irşad ve vaaz hizmetlerinin ardından Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi postuna geçen Celvetî şeyhidir.

Vefat
1705
Unvan
Celvetî şeyhi, vaiz ve Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi postnişini

Edirne'de yetişmesi

Abdülhay Efendi Edirne'de doğdu. Babası Celvetiyye şeyhlerinden Saçlı İbrahim Efendi idi. İlim tahsilini ve tarikat âdâbını babasının gözetiminde tamamladı; böylece aile bağı, ilmî eğitim ve irşad terbiyesi aynı çevrede birleşti.

Kızanlık hilâfeti

Rumeli'deki Kızanlık kasabasında bulunan Şeyh Alâeddin Zâviyesi'ne halife tayin edildi. Bu ilk görev, Celvetî irşadının Edirne dışındaki Rumeli halkalarından birini gösterir.

Edirne vaizliği ve zâviye postu

Receb 1070/Mart-Nisan 1660'ta babasının vefatı üzerine Edirne Selimiye Camii vaizliğiyle birlikte aile zâviyesinin postuna geçti. Vaaz kürsüsü ile tekke irşadını aynı dönemde yürüttü.

İstanbul'a geçişi

Şevval 1097/Ağustos-Eylül 1686'da Kadırga Limanı'ndaki Mehmed Paşa Zâviyesi'ne nakledildi. 1099/1687-88'de Bahçekapı'daki Vâlide Camii vaizliği de kendisine verildi.

Hüdâyî Âsitânesi

Safer 1103/Ekim-Kasım 1691'de Selâmî Ali Efendi'nin ardından Üsküdar'daki Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi'nde postnişin ve vaiz oldu. Bu geçiş, Kızanlık–Edirne–Kadırga–Üsküdar çizgisinin merkez halkasıdır.

Vefatı ve na‘tı

29 Receb 1117/17 Kasım 1705 gecesi vefat etti ve Üsküdar'daki Mahmud Bey Türbesi'ne defnedildi. Kaynak, mahlassız ilâhileri bulunduğunu bildirir ve beş beyitlik bir na‘tını korur.

Celvetiyye on üç terkli tâc-ı şerifi
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASICelvetiyye on üç terkli tâc-ı şerifi

On üç terkli Celvetî tâcı. Kubbe merkezindeki düğme, Cüneydî destar ve üstten sarkan taylasanla tanımlanır.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Ey Habîbullah Muhammed Mustafa

Kaynakta Abdülhay mahlasıyla korunan beş beyitlik na‘t, Hz. Peygamber'e bağlılık ve şefaat niyazını dile getirir.

Metni gösterMetni daralt

Ey Habîbullah Muhammed Mustafa
Eyle feyzin nimetine ihtidâ

Zât-ı pâkin rahmeten li'l-âlemîn
Müznibînin şâfi‘i rûz-ı cezâ

İntisâbım istinâdım sanadır
Dâmenin elden bırakmam dâimâ

Tâ ki cânım tendedir olmam şehâ
Bâb-ı lutfundan cüdâ subh u mesâ

Kıl şefâat rahm edip Abdülhay'a
Çünkü sensin şâfi‘i rûz-ı cezâ

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715.