tarikat.orgTARİH ATLASI
Pîrler, şehirler, kollar ve kurumlar tek bir kronoloji içinde; silsile, tarihî etki ve ortaya çıkış kayıtları birbirine karıştırılmadan okunur.
700–2009 arasında 288 şahsiyet, 22 yol ve 205 mekân bağlantısı gösteriliyor.
kurum kaydı · associated_with
1921 tarihli kayıtta, Aksaray’daki Olanlar Dergâhı meşihat cihetinin tevcihine dair mazbata örneğinin incelenmek üzere Şûrâ-yı Devlet’e gönderildiği görülür. Bu, kurum görevine ilişkin idarî inceleme kaydıdır.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01746_0001-0182kurum kaydı · associated_with
1921 tarihli kayıtta, Tophane’de Hacı Pîrî Zaviyesi/Kâdirîhâne olarak da anılan İsmâîl-i Rûmî Dergâhı’nda, Gavsî Efendi için meşihatın yanı sıra müezzinlik ve minare sirâcîliği görevlerinin tevcihi ele alınır. Bu, vefat sonrasında kurum görevlerinin idaresine dair kayıttır.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01747_0001-0102kurum kaydı · associated_with
1921 tarihli kayıtta, Tophane’deki Hacı Pîrî Zaviyesi’ne ait vakfiye suretinin yeniden araştırılması için Evkaf Nezâreti’nden işlem istenir. Dergâhın diğer adıyla İsmâîl-i Rûmî Dergâhı olarak anıldığı bu kayıt, kurumun vakıf belgesine ilişkin araştırma sürecidir.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01746_0001-0178kurum kaydı · associated_with
1921 tarihli kayıtta, Üsküdar’daki Aziz Mahmud Hüdâyî Hankahı’nda türbe müstahfızı İsmâil Bedreddin Efendi’nin vefatı üzerine görevin kardeşi Hüseyin Haydar Efendi’ye tevcihi yer alır. Bu, türbe hizmetinin devamına ilişkin idarî kayıttır.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01747_0001-0114kurum kaydı · associated_with
1922’de Olanlar Dergâhı postnişinliği için yapılan başvuruların ardından Abdülkadir Efendi’nin tayinine dair karar kayda geçmiştir. Bu kayıt, adaylar arasındaki idari değerlendirmeyi gösterir.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01746_0001-0035kurum kaydı · associated_with
1922 tarihli defter kaydında Murad Molla Tekkesi için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01747_0001-0045kurum kaydı · associated_with
1922 tarihli defter kaydında Aksaray'da Olanlar Dergahı için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01757_0001_0080kurum kaydı · associated_with
Aksaray’da Olanlar Dergâhı şeyhi Safvet Efendi’nin istifası üzerine, yerine dergâhın müteveffa şeyhi Hüsnü Efendi’nin torunu Abdülkâdir Efendi’nin niyâbeten tayini. Bu belge, kurumun 1922 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01746_0001-0028kurum kaydı · associated_with
1922 tarihli defter kaydında Abdülmecid Sivâsî Türbesi için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01745_0001-0015kurum kaydı · associated_with
1922 tarihli kayıtta, Üsküdar’daki Selimiye Dergâhı Camii imam ve hatibi Hâfız Tahsin Efendi’nin vefatı üzerine mahfil hizmeti, devirhanlık, cüzhanlık ve diğer cihetlerin Ömer Vâsıf Efendi’ye tevcihi ele alınır. Bu, kurum içindeki hizmet görevlerinin idaresine dair kayıttır.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01747_0001-0055event · Tarihî etki
Yeni hukukî düzenleme sonrasında Şâbânî çevrelerde kıyafet, tekke ve toplu zikir uygulamaları değişti; bazı hatlar sohbet ve ferdî zikirle devam etti.
Kaynak notu: Mustafa Tatcı, Hazret-i Pîr Şeyh Şâbân-ı Velî ve Şâbâniyye. İhtilaflı tarihler açıklama içinde korunmuştur.Tarihî durak · Kurumsal gelişme
Tekke ve zâviyelerin kapatılmasıyla Türkiye'deki Mevlevî kurumlarının hukukî faaliyeti sona erdi; aktarım ev, cemiyet, musiki ve yayın çevrelerine taşındı.
Kaynak notu: TDV İslâm Ansiklopedisi: Mevleviyye, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Sultan Veled, Ulu Ârif Çelebi, Mesnevîhân, Mevlevîhâne maddeleri; Sefîne-i Evliyâ; mevcut Mevleviyye ve musiki kaynak paketiTarihî durak · Tarihî etki
Tekke ve zâviyelerin kapatılmasıyla pîr evi müzeye dönüşen sürece girdi; yaşayan aktarım kurum dışı ve Türkiye dışı ağlara taşındı.
Kaynak notu: TDV İslâm Ansiklopedisi: Bektaşîlik, Hacı Bektâş-ı Velî, Hacı Bektâş-ı Velî Külliyesi, Balım Sultan maddeleri; Vilâyetnâme geleneği; genel Bektaşîlik tarihi araştırmalarıkurum kaydı · associated_with
1925 tarihli defter kaydında Baba Haydar Nakşibendî Zâviyesi için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.
Kaynak notu: Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01783_1_0161Tarihî durak · Tarihî etki
Ömer el-Muhtâr'ın idamı
Kaynak notu: TDV İslâm Ansiklopedisi: Senûsiyye, Muhammed b. Ali es-Senûsî, Muhammed Mehdî es-Senûsî, Ahmed Şerîf es-Senûsî ve Câğbûb maddeleri; Reşat Öngören, Tasavvuf; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ ITarihî durak · Tarihî etki
Bağımsız Libya ve I. İdrîs'in krallığı
Kaynak notu: TDV İslâm Ansiklopedisi: Senûsiyye, Muhammed b. Ali es-Senûsî, Muhammed Mehdî es-Senûsî, Ahmed Şerîf es-Senûsî ve Câğbûb maddeleri; Reşat Öngören, Tasavvuf; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ Iİhya · Tarihî etki
Tekke sonrası dönemde Konya'daki ihtifaller kapsamında semâ gösterilerinin yeniden başlaması, Mevlevî âyininin tarikat kurumundan kültürel miras sahnesine geçişindeki belirgin duraklardan biridir.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.event · associated_with
Prizren postunun sonraki kuşağa aktarımını hazırlayan hilâfet.
Kaynak notu: Risâle-i Rifâiyye, İstanbul ve Balkan silsile bölümü, s. 52-57event · associated_with
Tûbâ Büyük Camii'nin açılışı, Kādiriyye'nin ilgili bölgesel ağındaki önemli tarih durağıdır.
Kaynak notu: TDV İslâm Ansiklopedisi: Mürîdiyye ve Ahmedü Bamba maddeleriBölgesel tarihî durak · Tarihî etki
Abdülvahid Sayramî'nin vefatı
Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneğievent · associated_with
Cemâlî Cemâleddin'in babasının ardından Prizren Rifâî Dergâhı postuna geçmesi.
Kaynak notu: Risâle-i Rifâiyye, İstanbul ve Balkan silsile bölümü, s. 52-57Tarihî durak · Tarihî etki
Libya monarşisinin askerî darbeyle sona ermesi
Kaynak notu: TDV İslâm Ansiklopedisi: Senûsiyye, Muhammed b. Ali es-Senûsî, Muhammed Mehdî es-Senûsî, Ahmed Şerîf es-Senûsî ve Câğbûb maddeleri; Reşat Öngören, Tasavvuf; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ IBölgesel tarihî durak · Tarihî etki
Abdullah Kârî'nin vefatı
Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu ÖrneğiBölgesel tarihî durak · Tarihî etki
İbrahimcan Akkorganî'nin Fergana'da irşad faaliyetini üstlenmesi
Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu ÖrneğiKültürel miras · Tarihî etki
2005'te başyapıt ilan edilen Mevlevî semâ töreni, 2008'de UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi'ne dahil edildi. Kayıt, yaşayan dinî pratik ile sahnelenen kültürel temsil arasındaki farkı ortadan kaldırmaz.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Bölgesel tarihî durak · Tarihî etki
İbrahimcan Akkorganî'nin vefatı
Kaynak notu: Günümüz Mâverâünnehir'inde Nakşbendîlik: Hüseyniyye Kolu Örneği