tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
113 sonuç · toplam 113 · “merhamet” · 1/5
01Ebü’l-Hasan el-Harakānî
Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan; Bâyezîd-i Bistâmî’ye mânevî nispeti, Ebü’l-Abbas el-Kassâb’dan terbiyesi, halka hizmet ve merhamet merkezli sözleriyle Horasan tasavvufunun etki…
Hz. Muhammed Mustafa
Hz. Muhammed, İslâm’ın son peygamberi, Kur’an’ın ilk muhatabı ve Müslüman hayatının temel örneğidir. Tasavvufî yollar onu tarih içinde kurulmuş bir tarikatın mensubu olarak değil; tevhid, kulluk, ihsan, merhamet ve güzel ahlâkın müşterek ne…
Âdemiyet
İnsanlık ve olgun insan olma hâli. Tasavvuf terbiyesinin hedefi olan güzel ahlâk, merhamet, mertlik ve benlikten arınmayla ilişkilendirilir.
Aşk
Sevginin insanın bütün varlığını kuşatan en ileri derecesi. Tasavvuf dilinde aşk, sâliki benlik iddiasından çıkarıp sevgilinin iradesine yönelten güçlü muhabbeti; varlığın yaratılışındaki sevgi sırrını ve Hakk’a kavuşma arzusunu anlatır. Se…
Kalb-i selîm
Arınmış, sağlam ve temiz kalp. Şuarâ sûresinin 89. âyetinde, Allah’ın huzuruna selîm bir kalple gelmenin kurtuluş ölçüsü olduğu bildirilir. Tasavvuf ahlâkında şirk, kin, kibir, riya ve aşırı dünya bağından temizlenmiş; iman, ihlâs, merhamet…
Kass
veya Kussâs (Ge Les) Kıssacı, kıssa anlatan, kıssahan, kıssagü. 2. tas. İlk zahitler döneminden başlayarak camilerde, sohbet toplantılarında ve hatta çarşıda pazarda kıssa anlatan ve bu yolla halkı etkilemeye çalışan vaiz ve zahitler vardır…
Nüceba
(نجباء) 1, Seçkinler, soylular. 2. tas. Kırklar. Bunlar halkla ilgili hususları düzeltir, onların yüklerini taşır, yalnızca halkın hukuku konusunda faaliyet gösterirler (Kı). Son derece şefkatli ve yaratılıştan merhametli olduklarından taşı…
Nüsk
Züht. Gİ O) x. Üçüncü şahıs zamiri (hüve, hü). 2. tas. Allah. Ahd-i sâbık denilmeden henüz “Elest” buyulmadan ee ee Ol beni dam ben ol idi bes bu nicesi kesile = 0 Oğlan وغلا ن) ( Tüysüz, emred, mahbup. e Onbeşler ونبثلر) ( Ricdl-i henân de…
Rahim
Özel anlamda rahmet ve merhamet sahibi, Rahip i ar. هب) ç Ruhban. Halktan ayrılan ve mâsivâdan kopup Hakk’a yönelen çileci Hıristiyan din adamı (cr). Evlenmeyen, bekar Yaşayan. Ilk zahitlerden başlayarak pek çok rahibin sözü, öğüdü, hali ve…
Şefkat
(شفقة) 7, Acimak, merhamet, 2, tas. Halka ihtiyaç duydukları şeyi vermek, güçleri yetmeyecek seyi onlara teklif etmeme; anlayamayacakları dille ken. dilerine hitap etmeme. Bkz. Isfak.
Teşebbüh
Benzeme, özenme, taklit etme, tas, Sûfî olmadıkları halde süfilere özenen, onları taklit edip onlara benzeyen. Bunlar iki kısımdır: Samimi olarak onlara benzemeye çalışan, kendisine onları örnek alanlar, yani müteşebbih-i muhik. “Bir kavme…
Uzûbet
(عزوبة) Bekarhk. tas. İlk zahit ve süfilerin bazılarında görülen evlenmeme âdeti. “Bu ümmetin rahibi” unvanıyla tanınan Âmir b. Abdullah, Bişr Hafi gibi zahit ve süfiler bekâr yaşamayı tercih etmişlerdi. Ibrahim Edhem, Davud Tai ve Râbiatu'…
Gafûr
Sözlük anlamı, “Örtmek, gizlemek.” olan bu söz, bağışlayıcı, yarhgayan, merhamet eden sıfatlarıyla “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dandır. Bu terim, türevleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de 230 yerde geçmektedir. Bununla birlikte A…
hannân
Bu terim, ü “Çok merhametli, çok şefkatli.” u anlamında Allah’ın sıfatlarınldandır. ki” harâbât a. [Ar.] Tasavvuf i” ehli tarafından “dergâh” (bk. bu a madde), “tekke” (bk. bu madde), “hânkâh” (bk. bu madde) ve “zâviye” (bk. bu madde) ye ve…
Rahmân
Rahmeti bütün yaratılmışları kuşatan. Allah’a özgü güzel isimlerden biri. Rahmân ismi ilâhî merhametin dünyada mümin-kâfir ayrımı olmadan bütün varlıklara ulaşan genişliğini anlatır. Tasavvuf ahlâkında kulun bu ismin tecellisinden payı, yar…
refik
Allah’ın sıfat l ve olarak, “O’nun her işinde yumu kışak olduğunu ve merhametsi refî'ü’d-derecât 564 olmadığım” ifade eden terim. Ayrıca bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde “Nisâ suresi” nde Allah ve Hz. Peygamber’e itaat eden müminler için…
hâcet namazı
hâcet namazı a. Bir ihtiyacm karşılanması ve ortadan kaldırılması veya çok arzu edilen bir konunun gerçekleşmesi için Allah’a dua etmek amacıyla kılınan namaz için kullanılan bir terim. Dört sünnî mezhep ve Caferîlerce “müstehab” (bk. bu ma…
esmâ
GL-I) [Ar. ism’in ç. b.] “İsimler" anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni terimler oluşturur. § tam. esmâ-i hüsnâ a. Ç^ı^ o Uçul) bk. esmâ'ü’l-hüsnâ esmâ-i İlâhiyye a. (^11 fLJ) bk. esmâ-i hüsnâ esmâ-i nebi a. (^. U…
râsih
Sözlük anlamı, “Yerinde sabit ve ele sağlam olmak, sağlam bilgiye saman hip olmak. ” olan bu söz, “Herhangi bir şüpheye yer vermeyecek derecede sağlam bilgiye sahip tas. olan, Allah’a, Kur’ân’a ve ahret iyagününe iman eden kimse. ” için yla…
sib” rasûl
“Doğru yolda me olan, akıllı, baliğ.” anlamında Allah’ın sıfatı olarak geçen terim. İs Ra'ûf a. [Ar.] Sözlük anlamı, lda “Merhamet etmek, şefkat gösye- termek.” olan “re'fet” kelimezan sinden türeyen bu söz, “Çok pet merhametli, şefkatli ol…
in nübüvvet mührü
Muhamve med’in iki kürek kemiği arasmda bulunan ve peygamberlik nişanı olarak gösterilen ben için öl. kullanılan terim. leyı nücebâ ç. a. [Ar. necîb’in ç. b.] tas. Tasavvuf ehli arasmda, insanların ağır yüklerini taşıisi mada sıkmtıya düştü…
esmâ-i şerîfe
Allah’ın kutlu adları. esmâ'ü’l-hüsnâ a. »Lul) Allah’ın güzel adları için kullanılan terim. Kur’ân-ı Kerîm’in “A’râf suresi” nin 180. ayetinde mealen, “En güzel isimler Allah’ındır. ” ve “Ta ha suresi” nin 8. ayetinde mealen, “En güzel isim…
Ahlâk-ı hasene
Güzel ve övülen ahlâk özellikleri. Doğruluk, merhamet, sabır, adalet ve tevazu gibi erdemleri kapsar.
Recâ
1.4.1. Havf ve Recâ Mutasavvıflar havf ( ف وخلا) ve recâ ( ء اجرلا) kavramlarını müminde eşit oranda bulunması gereken iki güzel haslet olarak değerlendirmektedirler. Nitekim sûfîler arasında meşhur olan “Havf ve recâ amelin iki kanatıdır,…