Rahim

Özel anlamda rahmet ve merhamet sahibi,

Rahip i ar. هب) ç Ruhban. Halktan ayrılan ve mâsivâdan kopup Hakk’a yönelen çileci Hıristiyan din adamı (cr). Evlenmeyen, bekar Yaşayan. Ilk zahitlerden başlayarak pek çok rahibin sözü, öğüdü, hali ve menkıbesi mutasavvıf yazarlar tarafından alıntılanmıştır, Tasavvufta evlenmeme âdeti vardır. Bkz. Azap, Mücerret,

7 Rahman s. ar. Genel anlamda rahmet ve merhamet sahibi,

” Rahmeti ar. 1. Acimak, yaziklanmak, esirgemek, lütfetmek, 2, tas. İki türlü
rahmet vardır: rahmet-i imtinâniye, yani amel ve ibadet edilmeden evvelki Allah'ın
umumi rahmeti (KI); rahmet-i vücudiye, yani takva ehline ahirette vaat edilen özel
rahmet, 4

Gark eder âlemleri bir katr-1 âb-ı mağfiret
Var, kıyas et; vüs'at-ı deryây-ı rahmet nidüğün
Bâki
İzzetâ rahmet-i Hak nik u bede yeksândır
Yağsa bârân-ı kerem bahr ile sâhil birdir

Sözlük anlamı, “Merhamet etmek, acımak, esirgemek. ” olan “rahm” kelimesinden türeyen bu söz, “Çok merhametli. ” anlamında “fsmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de yüz on dört yerde Allah’a nispet edilmiştir (M.

F. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “rhm” maddesi). Bu söz, zatî isimler gurubunda sayılmış ve Allah’ın doksan dokuz ismini veren İbn Mâce ve Tirmizî rivayetlerindeki listede de yer almıştır (Tirmizî, “Da'avât”, 82; îbn Mâce, “Du’â”, 10).

Özellikle pek çok yerde “rahmân” (bk. bu madde) sözü ile birlikte kullanılan “rahîm” ismi, “rahmân”dan farkh bir nitelikte, “yalnızca iman edip salih amel işleyenlere yönelik. ” bir anlamda değerlendirilmiş; böyle müminlere kucak açmış ve cennetini nasip etmiş yüce Allah’ın sıfatı olarak nitelenmiştir.

Ayrıca “besmele” (bk. bu madde)nin özünde bulunan üç isimden biridir (Allah ve Rahman ile birlikte).

Arapça, çok acıyan demektir. Kemalâtın, mü’minlere mâ’rifet, tevhid vs. şeklinde feyz halinde gelip yerleşmesine, rahim denir. İlâhî hazrette kendisinden, varlığı ve mümkünlere ait kemalâtı doyuran şeyi indiren, toplu isimler bakımından, Hakk’a Rahman adı verilir.