tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
28 sonuç · toplam 28 · “mücerred” · 1/2
01Babagân / Mücerred Babalar
Balım Sultan sonrası mücerred babalar ve pîr evindeki dedebaba otoritesini esas alan teşkilat hattı.
el-Kasdü'l-mücerred fî ma'rifeti'l-ismi'l-müfred
İbn Atâullah el-İskenderî · İbn Teymiyye'nin tenkit ettiği kitap.
Hemmü’l-Müfred Ve’s-Sırrı’l-Mücerred
Teke indirilmiş kasıd, azm ve soyutlanmış sır anlamında Arapça iki sıfat tamlaması. Tasavvufta, bu ikisi aynı anlamda kullanılır. Kulun hemm’i (yani içindeki kasdı, azmi) onun sırrıdır, aralarında bir fark yoktur. Kul, nefis meşguliyetinden…
Balım Sultan
Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.
Eserleri ve metinleri
Kaşgarlı Abdullah Efendi · Fakat burası mücerredlere meşruta olduğundan, Abdullah Efendi hazretleri teehhül murad buyurduklarından, bu meşihati terk ile, hacegan-ı Devlet-i Aliyye'den Hacı Murtaza Efendi'nin inşa eylediği cami-i şerif etraf…
Eserleri ve metinleri 1
Kaşgarlı Abdullah Efendi · Fakat burası mücerredlere meşruta olduğundan, Abdullah Efendi hazretleri teehhül murad buyurduklarından, bu meşihati terk ile, hacegan-ı Devlet-i Aliyye'den Hacı Murtaza Efendi'nin inşa eylediği cami-i şerif etraf…
emsile
Arapçanın kelime bilgisi (morfoloji) ni oluşturan ve misal olarak “nasara” filinin sülâsî mücerredinden doğan fiil ve isim çekimlerini örnekleyen gramer kitabma verilen ad.
esmâ
GL-I) [Ar. ism’in ç. b.] “İsimler" anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni terimler oluşturur. § tam. esmâ-i hüsnâ a. Ç^ı^ o Uçul) bk. esmâ'ü’l-hüsnâ esmâ-i İlâhiyye a. (^11 fLJ) bk. esmâ-i hüsnâ esmâ-i nebi a. (^. U…
Babagân
Bektaşiyye'de Balım Sultan sonrası mücerred babalar, pîr evindeki dedebaba ve icazet hattını esas alan teşkilat çevresi. Çelebiler'in soy merkezli otorite hattından ayrılır.
esmâ-i şerîfe
Allah’ın kutlu adları. esmâ'ü’l-hüsnâ a. »Lul) Allah’ın güzel adları için kullanılan terim. Kur’ân-ı Kerîm’in “A’râf suresi” nin 180. ayetinde mealen, “En güzel isimler Allah’ındır. ” ve “Ta ha suresi” nin 8. ayetinde mealen, “En güzel isim…
Akl
Arapça men’, hacr ve nehy manasınadır, insandaki idrak kabiliyetine verilen addır. İslam’da dinin emirlerine uymak, yasaklarından kaçınmak için insanda akıl ve ergenlik şarttır. Eskilerin tarifiyle akıl, zatında maddeden mücerred, fiilinde…
Balım Evi
Bektaşî tabiri. Hacı Bektaş Veli Tekkesi’ndeki evlerden birinin ismidir. Burası ayrı bir tekke halindeydi. Balım Evi babasının yanında, ayrıca babalar da vardı. Bunlar ayrı ayrı nasip vermezlerdi. Ancak, dışarı çıkarlarsa nasip verirlerdi.…
Hazarat-I Hams
Arapça, beş hazret demektir. Kudret ve onun temsilcileri yerinde kullanılır. Bu, Allah’tan zuhur ve sudur eden varlıkların geçirdikleri beş âlemdir. Bu beş âlem şunlardır: 1. Mutlak Gayb hazreti. ilim hazreti alemindeki âyân-ı sabite, burad…
Saltakıy
Salt tek, yalnız, mücerred anlamına gelen Türkçe bir kelimedir. Sarı Saltuk’un, adı, bu kelimeden türemiştir. Dünya işlerinden sıyrılmış anlamına gelir. Bunlar ehl-i tecriddirler. Saltakıy, iki yandan saçakları sarkan ve Kalenderîler tarafı…
Şarab
Arapça, içecek şey, anlamında bir kelime. Aşk ve mahabbet anlamına kullanılır. Coşkun aşk halleri ki, bu durumdaki kişi aşkta sadakat imtihanından geçer. Kemale erenlerin hali budur. Bu kelimeyle ilgili bazı deyimler şunlardır:Şaraphane : M…
Teslim Halkası
Mücerred yani bekar Bektaşî canlarının kulaklarına taktıkları “mengüş” denilen küpe. Bu küpeyi ilk uygulayan, Balım Sultan’dır. Rivayete göre müritlerinden birisi bilmeyerek öldürülünce, Balım Sultan bu tür yanlışlıklara bir daha meydan ver…
Abdal Mûsâ Tekkesi ve Türbesi, Tekkeköy
Antalya (Elmalı) · Türkiye · Evliya Çelebi'nin XVII. yüzyıl ortasında üç yüzden fazla mücerred dervişle gördüğü tekke; XVIII. yüzyıl sonlarından itibaren Girit Bektaşî şeyhleri burada yetişti. 1826'dan sonra Nakşîlere geçtiği tahmin edilir,…
Balım Sultan Türbesi, Hacıbektaş
Nevşehir · Türkiye · Hacı Bektâş-ı Velî Türbesi'nin yanındadır; kapı kitâbesinde Hacı Bektaş soyundan Resul Balı'nın oğlu olarak gösterilir — nesebi hakkındaki üç iddiadan birinin tek yazılı dayanağı budur. İlişkili kişi dosyası Balım Sulta…
Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı
Nevşehir · Türkiye · 907'de (1501) II. Bayezid tarafından başına getirildiği dergâh; Bektaşîliğin yeniden düzenlenmesi buradan yürütüldü. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızılde…
Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı
Nevşehir · Türkiye · 1863'te Hacı Türâbî Ali Dedebaba'nın rehberliğiyle mücerred olduğu, 1869'da Selânikli Hacı Hasan Dedebaba'dan hilâfet aldığı ve sonradan üç yıl dedebabalık yaptığı pîr evi. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ali Hilmi Dedebab…
Seyyid Ali Sultan (Kızıl Deli) Zâviyesi
Dimetoka · Yunanistan · Doğduğu ve şeyhlik yaptığı büyük Bektaşî tekkesi; II. Bayezid'in eskiden beri ilgi duyduğu bu zâviyede tanışmışlardır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]…
Dimetoka
Didymoteicho · Yunanistan · Baha Said'in naklettiği rivayete göre Sersem Ali Baba'nın bir Sırp prensesiyle evlendiği ve Balım Sultan'ın doğduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka…
Edirne
Edirne · Türkiye · II. Bayezid'in şehzadelik ve saltanat yıllarında Rumeli'deki merkezi; Dimetoka tekkesiyle ilişkisinin coğrafî zemini. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldel…
Merdivenköy
İstanbul · Türkiye · Dergâhın bulunduğu ve çevresinde bağ ve bahçeler kurdurduğu geniş araziyi satın aldığı semt. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ali Hilmi Dedebaba : Mehmed Ali Hilmi Dedebaba, Şahkulu Sultan Dergâhı'nı XIX. yüzyılda yeniden k…