tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
47 sonuç · toplam 47 · “fermân” · 1/2
01fermân-ı âlî-şân
Padişah fermanı. ı i fermân-ı celîlü’l-kadr a (değeri, kıymeti, kadri ulu olanın fermanı) a mec. Padişah fermanı, buyruğu. fermân-ı hümâyûn a. Padişah buyruğufermân-ı İlâhî a. ^1 jL>) Tanrı buyruğu
fermân-ı pâdişâhî
Hükümdar fermanı, padişah buyruğu. fermân-ı şeref-ıktirân a. (jljSl Jji jL» (.ululuğa, şerefe, üstünlüğe erişenin fermanı) mec. Padişah fermanı, buyruğu. fermân-ı vâcibü’l-imtisâl a. (itaat edilmesi, boyun eğilmesi gerekli olanın fermanı) m…
İdrîs-i Muhtefî
İdrîs-i Muhtefî (941/1534 – 1024/1615), komşularının “Hacı Ali Bey” diye tanıdığı zengin bir tüccar kimliğiyle altmış yıl irşad eden Bayramî-Melâmî kutbu; hakkında idam fermanı çıktığı hâlde ölünceye kadar bulunamadığı için “Muhtefî” (gizle…
Sultan Abdülmecid ile yazışmaları
Şeyh Şâmil · Mart 1853 mektubu, 9 Ekim 1853 fermanı ve 13 Aralık 1853 cevabı.
Âmme
Halk, umum, ahali. tas. Yalnızca şeriatı bilen ve bunun dışın- EEE MMZ—ğ—ğ——... <,. F2şŞ—jX)yjYXY)v2 ا An-1 daim Sih Te yu MEAN da başka bir şey bilmeyen, ulema-i rusum, yalnızca şekle ve dış görünüşe ilişkin özellikleri bilen süfiler. Tasa…
Bi-reng-Bi-rengi
Renksiz, renksizlik. tas. Dinlerin birliği (vahdet-i edyan). Bütün renklerin aslı renksizlik olduğu gibi bütün dinlerin aslı da bir ve aynıdır. Bu da bütün insanların Elest Bezmi'nde kendilerinin kul, Allah'ın Rab olmasını kabul etmelerinde…
Hüzün
Üzüntü. Arzu edilen bir şeyin elden kaçması veya arzu edilmeyen bir şeyin başa gelmesi yüzünden insanın tasalanması, 2. tas. Elden kaçana üzülme, elde edilmesi imkânsız olandan ötürü tasalanma (HM II; 328). Mİ Isdırapi ar. (ا ضطر اب) x. Üzü…
Melih
(مليحه) Güzel, hoş, şirin. Arifler sema yaparken üç şeye muhtaç olurlar: Riha-i tayyibe, suret-sabih, savt-ı melih (CN 2 299). Ol perives kim melâhat mülkünün sultanıdır Hükm onun hükmüdür, ferman onun Jermanıdır Fuzüli
Tesbih
a Hakk'ı takdis ve tenzih etmek, onun her türlü kusurdan arınmış olduğunu dile getirmek, b Bu maksatla sübhânallah (Allah'ım, seni tenzih ve takdis ediyorum) demek, ¢ Tarikat ehlinin belli sayıda sübhânallah deme. d Tevâcüd Misbâha da denil…
buyruk
ferman
emir, -mri
emir, -mri a. [< Ar. emr] fık. Sözlük anlamı “Buyurma, buyruk, isteme, ferman.” olarak verilen bu söz, fikıhta “Yapılması kesinlikle zarurî olan iş veya davranış.” biçiminde terimleşmiştir; “nehy” (bk. bu madde) karşıtı.
Dîvânî
Osmanlı resmî kurumlarında, özellikle Dîvân-ı Hümâyun yazışmalarında kullanılan hat çeşididir. Ferman, berat, menşur, buyruldu, hüküm, tevkî, nişan, vakfiye ve ilâm gibi belgeler bu yazıyla kaleme alınmıştır. Gizliliği korumak ve tahrifatı…
adâletnâme
[< Ar. adalet + F. nâme} Haksızlığı ve zulmü ortadan kaldırmak; güçlünün güçsüzü ezmesine meydan vermemek; halkın can, mal, ırz, namus gibi aslî yaşama haklarını kollamak ve gözetmek gibi devletin halka karşı sorumluluğunu ve yükümlülüğünü…
ahit, -hdi
ahit, -hdi a. [< Ar.ahd] “Antlaşma, taahhüt, yükümlülük, güven veren söz.” anlamında kelâm terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de “mîsâk, kal ü belâ, ahid, belâ ahdi, rûz-ı elest, bezm-i ezel, bezm-i elest” gibi Allah ile kul arasındaki ahitlerden söz e…
Deyyûs
Hanımının nâmussuzluğuna, ahlâksızlığına aldırış etmeyen, göz yuman kimse. Cennet, deyyûsa haramdır. (Hadîs-i şerîf-Zevâcir) Üç kişi Cennet'e hiç girmeyecektir: Birincisi deyyûs, ikincisi, kendisini erkeklere benzeten kadınlar. Üçüncüsü, iç…
Danyal Aleyhisselâm
İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. Mûsâ aleyhisselâmın dîninin hükümlerini insanlara tebliğ etti (duyurdu). İsrâiloğulları, Mûsâ aleyhisselâmdan sonra kendilerine gönderilen peygamberleri dinlemeyip isyân edince, Allahü teâlâ onla…
İnkıyâd
Boyun eğme, itâat etme. İnkıyâd, nefsin nehyedildiğinde (dînimizin yasak olarak bildirdiği şeyleri yapmaması emredildiğinde) nefsânî arzûları bırakıp öğütleri kabûl etmesi ile mümkündür. (İmâm-ı Mâverdî) Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdımı…
Ömr (ömür)
Hayat, yaşama, yaşayış. İnsanın doğumundan ölümüne kadar geçen zaman. Kur'ân-ı kerîmde Allahü teâlâ meâlen buyuruyor ki: Herkesin ömrü ve ömürlerin kısalması hep yazılıdır. (Fâtır sûresi: 11) Allahü teâlâ ezelde insanları yaratırken; ecelle…
Çelebî Efendi
Türkçe-Rumca. Çelebî, daha önce ifade ettiğimiz gibi Allah manasına gelen Çalap kelimesinin nisbetidir. Efendi ise Rumca asıllı bir kelime olup okumuş kibar kimse, malik, sahip gibi manaları vardır. Seyyid, hoca, kadı, molla ve şehzadeler i…
Hırka Altında Er Yatar Veya Hırka Altında Sultan
Zenginler, süslü elbiseler altında dünyalığın kulu iken; dervişler, kaba saba hırka içinde, süse görünüşe aldanmayan, ona tapmayan bir sultandır. Dünyaya önem verenin taptığı şey, dünya; Allah’a önem verenin taptığı varlık ise, Allah’tır. D…
Pîrî Mehmed Paşa Medresesi
Silivri · Türkiye · İlk müderrislik görevi. 1564'te, Rumeli Kazaskeri Hâmid Efendi'nin itirazına rağmen padişahın kesin fermanıyla otuz akçe ile buraya tayin edilmiş, birkaç ay sonra ayrılmıştır. İlişkili kişi dosyası Bâkî (Mahmud Abdülbâkî…
Koca Mustafa Paşa Camii
İstanbul · Türkiye · Necmeddin Hasan Efendi'nin, rebîülevvel ayının on ikinci gecesinde minaresinde kandil yaktırdığı cami. İstanbul'da minarelerde kandil yakma âdeti buradan başlamış, III. Murad'ın fermanıyla bütün şehir camilerine yayılmı…
Selâmi Ali Efendi Dergâhı
İstanbul · Türkiye · III. Ahmed'in 28 Safer 1133 (29 Aralık 1720) tarihli fermanıyla postnişin ve vakıf mütevellisi tayin edildiği dergâh; Nûreddin Cerrâhî ona burada intisap etmiştir. Vefatında bahçesine defnedilmiş, yerine oğlu Ömer Efend…
Molla Arab Medresesi
Tire · Türkiye · 944 (1537) yılında pâdişah fermanıyla doğum yeri Tire'deki Molla Arab Medresesi müderrisliğine getirildi. Bu tayin, merkezdeki görevler yerine memleketine dönüşünü belgeleyen kayıttır. İlişkili kişi dosyası Bostan Mustafa E…