ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
13 sonuç · “e'âyâ”
01A‘mâ Kûsec Mehmed Efendi
A‘mâ Kûsec Mehmed Efendi (ö. Zilkade 1082/1672), Kadızâde Şeyh Mehmed Efendi’den tahsil gören; Bayezid, Süleymaniye ve Ayasofya-i Kebîr kürsülerinde sırasıyla vaizlik yapan Osmanlı âlimidir.
Atâzâde Ahmed Efendi
Atâzâde Ahmed Efendi (ö. 13 Rebîülâhir 1136/Ocak 1724), Atâullah Efendi’nin oğlu; 1686’da mülâzemet alıp Kadızâde, Ayasofya, İbrâhim Paşa, Kürkçübaşı, Sahn-ı Semân ve Pîrî Paşa medreselerinde ders veren Osmanlı âlimidir.
Ayasofya Hatibi Şeyhülkurrâ Şâban Efendi
Ayasofya Hatibi Şeyhülkurrâ Şâban Efendi (1607/08–1686), Evliyâ Mehmed Efendi’den kıraat tahsil eden; Kadırga, Fâtih, Haseki, Üsküdar Valide Sultan, Süleymaniye ve Ayasofya camilerinde imamlık ve hatiplik yapan XVII. yüzyıl Osmanlı kıraat otoritesidir.
Bolbolcızâde Şeyh Abdülkerim Fethî Efendi
Bolbolcızâde Abdülkerim Fethî Efendi (ö. 1694), Abdülehad Nûrî-i Sivâsî’nin halifesi; Fatih, Beyazıt, Süleymaniye ve Ayasofya kürsülerinde vaaz veren müfessir, şair ve Halvetî-Sivâsî mürşididir.
Bosnevî Osman Efendi
Bosnevî Osman Efendi (ö. 1074/1664), Tirevî Ahmed Efendi’nin halifesi olarak Hekim Çelebi Tekkesi postuna geçen; Fâtih, Bayezid, Süleymaniye ve Ayasofya kürsülerinde vaaz, tefsir ve hadis halkaları kuran Nakşibendî şeyhidir.
Çağalı Şeyh Hamza Efendi
Çağalı Şeyh Hamza Efendi (1014-1111/1605-1700), Bolu’nun Çağa yöresinden İstanbul’a gelerek medrese tahsili gören, Abdülehad Nûrî’nin yanında Halvetî-Sivâsî terbiyesini tamamlayan; Mehmed Ağa Dârülhadisi, Haseki ve Ayasofya kürsüleri ile Bayram Paşa Zâviyesi’nde hizmet eden muhaddis, vaiz ve şeyhtir.
Erdebîlîzâde Şeyh Ahmed Efendi
Erdebîlîzâde Ahmed Efendi (ö. 1669/70), Mükâşif Mehmed Efendi’den Halvetî hilâfeti alan; aile zâviyesini yönetirken Gül Camii, Fatih, Süleymaniye ve Ayasofya kürsülerinde vaizlik yapan XVII. yüzyıl İstanbul şeyhidir.
Evliyâzâde Mustafa Efendi
Evliyâzâde Mustafa Efendi (ö. yaklaşık 1057/1647), Siroz’dan ilmiye mesleğine girip İzmit kadılığı yapan; ardından Kızılmusluk Zâviyesi ile Bayezid, Süleymaniye ve Ayasofya kürsülerinde şeyhlik ve vaizlik yürüten âlimdir.
Hamîdî Seyfullah Efendi
Hamîdî Seyfullah Efendi (ö. Safer 1010/1601), Hamid yöresinden yetişmiş; Şah-ı Hûbân, Şah Sultan, Sahn ve Ayasofya medreselerinde ders vermiş, sade ve gösterişsiz yaşayışıyla tanınmış âlimdir.
Hamza Efendizâde Şeyh Abdullah Halvetî
Hamza Efendizâde Şeyh Abdullah (ö. Zilhicce 1125/1714), babası Çağalı Şeyh Hamza'dan Halvetî terbiyesi alan; Haseki, Ayasofya ve Bayram Paşa Zâviyesi'nde hadis, tefsir ve vaaz hizmeti yürüten şeyhtir.
Hatib Mahmud Çelebi
Hatib Mahmud Çelebi (ö. 1012/1603), tecvid ve kıraat ilimlerinin yanında mûsiki ve edvâr bilgisiyle tanınmış; Süleymaniye Dârülkurrâsı’nda muallimlik ve Ayasofya’da hatiplik yapmış Osmanlı sanatkârıdır.
İspirî Damadı Şeyh Mustafa Efendi
İspirî Damadı Şeyh Mustafa Efendi (1053-1120/1643-1708), Menteşe'nin Sobuca köyünden yetişen; Şeyh Murad Efendi'den Nakşbendî terbiyesi alıp İstanbul'un büyük camilerinde vâizlik yapan âlim ve şeyhtir.
e'âyâ
(LL. J [Ar.] İslâm devlet teşkilâtı içinde yönetici konumundaki asker sınıfı ile ulema dışında kalan halk kesimi. Bu terim, Osmanlı döneminde devlete vergi ödeyen gayrimüslim halk için kullanılmıştır.