Ara
Menü

Hamîdî Seyfullah Efendi

Hamîdî Seyfullah Efendi (ö. Safer 1010/1601), Hamid yöresinden yetişmiş; Şah-ı Hûbân, Şah Sultan, Sahn ve Ayasofya medreselerinde ders vermiş, sade ve gösterişsiz yaşayışıyla tanınmış âlimdir.

Vefat
1601
Unvan
Ayasofya müderrisi ve münzevi âlim

Hamid yöresinden ilim yoluna

Hamid vilâyetinde doğdu. “Yorgun Toy” lakabıyla anıldı. Halep kadılığından emekli İmamzâde Efendi’den mülâzemet aldı.

Medrese hayatı

Şah-ı Hûbân Medresesi’nin ilk müderrisi oldu; Şah Sultan, Sahn ve Ayasofya medreselerinde ders verdi. Manisa müftülüğünü kabul etmeyerek görevden ayrıldı; sonraki yıllarını Ayasofya çevresinde ders ve ibadetle geçirdi.

Vefatı ve türbesi

Safer 1010/1601’de vefat etti. Kaynak Karaman yakınlarında müstakil bir türbeye defnedildiğini bildirir; yer adı ve koordinat kesinleştirilmeden harita noktası üretilmemiştir.

Sonraki menkıbe üretimi

Oğlu Vıhvıhek Efendi’nin kendisine çok sayıda keramet nispet ettiği, çağdaş şairlere mersiyeler yazdırıp bunları cilt halinde saraya sunduğu aktarılır. Nev‘îzâde bu faaliyeti eleştirel dille kaydeder. Kerametler tarihî olay olarak değil, ölüm sonrası hâtıra inşasının örneği olarak ayrılmıştır.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Oğlu tarafından kurulan keramet hafızası

Vıhvıhek Efendi’nin mersiye ve keramet derlemesi.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

Ölümden sonra derlenen anlatılar

Hamîdî Seyfullah Efendi'nin oğlu, babasının vefatından sonra onun hakkında bir mersiye ve keramet derlemesi hazırladı. Aile hafızasında dolaşan olağanüstü olayları bir pîr biyografisinin unsurları hâline getirdi.

Atâyî'nin eleştirisi

Atâyî, bu anlatıların Seyfullah Efendi'nin sade âlim kişiliğiyle uyuşmadığını söyleyerek oğlunun onu ölümünden sonra olduğundan farklı bir pîr tipine dönüştürdüğünü savunur. Kayıt kerametleri doğrulamaz; menkıbe üretiminin aile eliyle nasıl kurulduğunu gösterir.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1205-1217.