ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
274 sonuç · toplam 274 · “arız” · 1/12
01Arız (avarız)
Arapça. İlişen demektir. Tabii olmayan, sonradan gelen, kalbe ve ruha musallat olup, Hakk’a ulaşmaya engel teşkil eden nefsani arzu ve istekler, vesveseler.
Karâfe (kabri, Ârız Mescidi yanı)
Kahire · Mısır · Mukattam dağının eteğindeki mezarlık; 23 Ocak 1235'te vefat edip Ârız diye bilinen mescidin yanında toprağa verildi. Ölüm yıl dönümünde ve cuma günleri ziyaret edilip şiirleri ilâhî şeklinde okunması gelenek olmuştur.
Fârızıyye
Kahire'deki Geylânî aile hattından doğan Mısır Kādirî kolu.
Fenârîzâde Abdülbâkī Çelebi
Fenârîzâde Abdülbâkī Çelebi (923/1517–970/1562-63), Fenârî ailesinde yetişen; Şile, Üsküdar, Galata, Sofya ve Selânik kadılıklarında bulunan Osmanlı hukukçusudur.
Fenârîzâde Mahmud b. Pîrî
Fenârîzâde Mahmud b. Pîrî (ö. 1007/1599), Taşköprîzâde Ahmed’den mülâzemet alan; Bursa, İznik, Maraş, Konya ve Trablusşam hattında görev yapan Osmanlı âlimidir.
Fenârîzâde Seyyid Mehmed Efendi
Fenârîzâde Seyyid Mehmed Efendi (1044/1634-35–1108/1696), İstanbul medreselerinden kadılık, Anadolu kazaskerliği ve nakîbüleşraflığa yükselen Osmanlı âlimidir.
İbnü’l-Fârız
İbnü'l-Fârız (576/1181 – 632/1235), “sultânü'l-âşıkīn” diye anılan Mısırlı mutasavvıf şair; Mukattam dağında ve Mekke çöllerinde çile çıkarmış, ilâhî aşkı şarap ve sevgili diliyle anlatan Tâiyye ile Hamriyye kasideleri asırlarca hem şerhedi…
Muhammed el-Fârızî
Abdülkādir-i Geylânî'nin Kahire'ye yerleşen torunlarından ve Fârızıyye nispetinin pîri.
Şikârizâde Hacı Ahmed Efendi
Şikârizâde Hacı Ahmed Efendi (ö. 1831), Hacı Evhad Dergâhı şeyhi, zâkirbaşı ve Tayyibetü'l-Ezkâr adlı Hicaz hâtıratının müellifidir.
İbnü'l-Fârız ve İbnü'l-Arabî şerhleri
İsmâil Rusûhî Ankaravî · Tâiyye, Mîmiyye, Hamriyye ve Fusûs.
fariza
İslâm inancma göre, yapılması farz olan Allah’ın dinî emirleri. fık. Şeriat usulüne göre, mirasçılardan her birine düşen belirli pay.
avârız (II)
avârız (II) ç.a. [Ar.âriz ve -i âriza’nin ç. b.] Sözlük anlamı “sonradan meydana gelen” olan S bu söz, Osmanlı maliye siste -ı minde bir vergi adıdır. Osmanlı bütçelerinde bu tür vergiler, düzenli olmayan vergilerin başmda geliyordu, genell…
İyâdet-İ Mariz
Hasta ziyâreti. İyâdet-i mariz sünnettir. Hastanın kimsesi yoksa bunu yoklamak vâcib olur. (İbn-i Âbidîn)
Avarız
Arapça, ilintiler demektir. Tasavvufa girmiş kişinin salikin önüne çıkıp, Hakk’a giden yolda, kendisini alıkoyan manevî engeller.
Ürgenç (Hârizm)
Köhne Ürgenç · Türkmenistan · Hârizmşah Tekiş'in kendisi için tekke yaptırdığı, on beş yıllık hizmetten sonra hilâfet alıp irşad ettiği ve Alâeddin Muhammed'in emriyle nehirde boğdurulduğu bölge. Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ da burada 618/1221'd…
Hârizm
Ürgenç · Özbekistan · Yeseviyye maddesine göre Seyyid Ata'nın yaşadığı ve Ali Râmîtenî ile görüştüğü bölge; irşadının bir kısmının bu havalide geçtiği kabul edilir. Konum bölge merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hâce Ali Râmî…
Hârizm
Hârizm · Özbekistan · 605'te (1208-1209) gittiği ve Şehâbeddin Hîvekî'nin öğrencisi olduğu bölge. Hac dönüşü burada Necmeddîn-i Kübrâ'nın halkasına katıldı; 616 (1219) veya 617'de şeyhten icâzet alarak önde gelen halifelerinden oldu. Moğol…
Hârizm (Ürgenç)
Köhne Ürgenç · Türkmenistan · Necmeddîn-i Kübrâ'nın halkasına katılmak için gittiği ve Mecdüddin el-Bağdâdî'nin gözetiminde eğitildiği yer; Moğol istilâsı veya Mecdüddin'in öldürülmesi üzerine terketti. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Dây…
Hârizm
Hârizm · Attâr'ın şeyhinin emriyle seyahat ettiği ve Nakşibendiyye'nin onun vasıtasıyla ulaştığı yer. Attâr'ın ailesi de Hârizm'den Buhara'ya göç etmiş bir tüccar ailesidir. İlişkili kişi dosyası Hâce Alâeddin Attâr : Alâeddin Attâr (ö. 802…
Hârizm
Köhne Ürgenç · Türkmenistan · Şeyhi Hakîm Ata'nın vefat ettiği ve tâziye için gidip Anber Ana ile evlendiği bölge; ikinci halifesi Seyyid Ata da buraya yerleşip irşadla meşgul olmuştur. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca…
Hârizm
Ürgenç · Özbekistan · Yesevî halifelerinin yayıldığı bölge; Hakîm Atâ ve Seyyid Ata'nın faaliyet sahasıdır. Konum bölge merkezine göredir. İlişkili kişi dosyası Sûfî Muhammed Dânişmend : Sûfî Muhammed Dânişmend, Ahmed Yesevî'nin önde gelen…
Ürgenç (Hârizm)
Köhne Ürgenç · Türkmenistan · Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ'nın merkezi ve 618/1221'de Moğollar tarafından öldürüldüğü yer; Kübreviyye buradan bütün İslâm dünyasına dağılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyfeddin Bâharzî : Necmedd…
Hârizm (Akkurgan)
Hârizm · Özbekistan · Üçüncü halifesi Süleyman Hakîm Ata'nın yerleşip irşad ettiği bölge; 1186'da vefat edince Akkurgan'a defnedildi. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Yesi merkezli irşadı, Türkçe hi…
Hârizm
Ürgenç · Özbekistan · Esaretten kurtulduktan sonra gidip amcası Ebü'l-Füyûzât Kerîmüddin Muhammed el-Hârizmî'ye intisap ettiği ve sülûkünü tamamladığı bölge. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri.