tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
24 sonuç · “Nakîb”
01Yâfiiyye
Abdullah el-Yâfiî'nin Mekke merkezli, çoklu tasavvuf icazetli ve Kādirî menâkıb literatürüyle belirginleşen nispeti.
Nakib Yahyâ Efendi (Mîrî)
Nakib Yahyâ Efendi (ö. 1008/1599-1600), Mîrî mahlasıyla şiir söylemiş; nakîbüleşraflık, Sahn müderrisliği, Galata ve Üsküdar kadılıklarında bulunmuş Osmanlı âlimidir.
Ece Sultan
Ece Sultan, Sicill-i Osmânî’de Karamanlı olduğu ve Emîr Sultan’la Bursa’ya geldiği kaydedilen; Menâkıb-ı Emîr Sultan’da makamını ve malını bırakarak dergâha yönelen bir bey portresiyle anlatılan, Bursa’da Emîr Sultan çevresine defnedilmiş derviştir.
Emîr Sultan
Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun’la evlenen; Kübrevî irşad hattı, külliyesi ve menâkıbnâme mirasıyla erken Osmanlı dinî-toplumsal hayatında kalıcı iz bırakan sûfîdir.
Fenârîzâde Seyyid Mehmed Efendi
Fenârîzâde Seyyid Mehmed Efendi (1044/1634-35–1108/1696), İstanbul medreselerinden kadılık, Anadolu kazaskerliği ve nakîbüleşraflığa yükselen Osmanlı âlimidir.
Hüseyin el-Hatîbî
Hüseyin el-Hatîbî, Sefîne-i Evliyâ’nın Mevlevî aile hafızasında Mevlânâ’nın ataları arasında andığı; hakkındaki anlatılar tarihî nesep kaydından çok menâkıbevî bir soy hikâyesi niteliği taşıyan şahsiyettir.
İbnü’n-Nakīb el-Halebî (Garsüddin Halil)
İbnü’n-Nakīb el-Halebî, Garsüddin Halil b. Şihâbeddin Ahmed (1494-1563), Memlük ve Osmanlı ilim çevrelerinde yetişen; uygulamalı matematik, astronomi, mîkāt ve tıp alanlarında eser veren Halepli âlimdir.
İzzî Süleyman Efendi
İzzî Süleyman Efendi (İstanbul – 18 Cemâziyelâhir 1168 / 1 Nisan 1755); Osmanlı vak'anüvisi, hattat ve mütercim. Nakşibendî; Bahâeddin Nakşibend'in menâkıbına dair Enîsü't-tâlibîn 'i Türkçeye çevirmiştir .
Kâtip Hacı Mustafa Fevzi Efendi
Eğinli Mustafa Fevzi Efendi (ö. 1924), Gümüşhânevî Ahmed Ziyâeddin ve Hasan Hilmi Efendilerin terbiyesinde yetişen; Bahriye’de kâtiplik yapan, vahdet-i vücûd, râbıta, tarikat âdâbı ve menâkıb üzerine eserler yazan Nakşibendî-Hâlidî şeyhidir.
Kaygusuz Abdal
Kaygusuz Abdal (ö. 848/1444 [rivayet]), Abdal Mûsâ'nın müridi; menâkıbnâmesi, Kahire'de kurduğu Kasrü'l-ayn Dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Alevî-Bektaşî edebiyatının kurucusu sayılan mutasavvıf şair.
Maâlîzâde Seyyid İbrâhim Efendi
Maâlîzâde Seyyid İbrâhim Efendi (ö. 1131/1719), Fenârî ailesiyle akrabalığı bulunan; Bursa medreselerinde görev yapan ve şehrin nakîbüleşraflığını üstlenen Osmanlı âlimidir.
Nefeszâde Seyyid Abdurrahman Vâlî Efendi
Nefeszâde Seyyid Abdurrahman Vâlî Efendi (ö. 1696), Ankara'dan İstanbul'a gelip tefsir imtihanıyla ilmiyeye giren, Süleymaniye Dârülhadisi'ne yükselen, nakîbüleşraflık yapan ve Arapça-Türkçe şiirler yazan Osmanlı âlimidir.
Pîrâbî Sultan
Pîrâbî Sultan, Bektaşî velâyet geleneğinde Hacı Bektâş'ın halifeleri arasında anılan; hayatına ilişkin bilgileri menâkıbnâme katmanında korunmuş şahsiyettir.
nakîbü’l-eşrâf
Hz. Muhammed’in şerim ceresi, özellikle de Hz. nakkâş-ı ezel 522 Fâtıma’dan doğma Hz. Haşan ve Hz. Hüseyin soyundan gelenler ile ilgili işlerle görevli kimse. 2. Devlet katmda ileri gelen kimselerin işlerine bakan veya yardımcı olan devletçe görevlendirilmiş kimse. 3. tas. Tekkelerde şeyh vekili olan kimse Devlet katmda ileri gelen kimselerin işlerine bakan veya yardımcı olan devletçe görevlendirilmiş kimse. 3. tas. Tekkelerde şeyh vekili olan kimse
Nakîb
Arapça, bir topluluğun reisi, büyüğü, başkan, kabile reisi, kaptan, orduda bir rütbeyi ifade eden sözcük. Tekkelerde, şeyh vekili unvanını taşıyan kimselere nakîb denir. Bunlar, manevî eğitimde mesafe almış kişilerdir. Çoğulu nukabâ’dır. Rufaî, Sa’dî ve Bedevî tarikatlarında, nukabâlık rütbesinden önce nakîblik vardır. Bunlar, mukabele denilen toplu zikir törenlerinde, kuşak (şed) kuşanır, hizmette bulunurlar.NAKL-İ KÜFÜR,
Selânik
Selânik · Yunanistan · 1114 Muharreminde tayin edildiği ilk mevleviyeti; 1115 Rebîülâhirinde bu görevden azledildi. İlişkili kişi dosyası Uşşâkīzâde Seyyid Abdullah Efendi : Uşşâkīzâde Seyyid Abdullah Efendi (1657-1726), Selânik, Mısır ve İstanbul kadılıkları; nakîbüleşraflık ile Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerinde bulunan Osmanlı âlim ve şairidir.
Keskin Dede Mezaristanı
İstanbul · Türkiye · Sur içinde (Dâhil-i Sûr) bulunan kabristan; 1138 Şevvalindeki vefatının ardından buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Seyrekzâde Seyyid Mehmed Câzim Efendi : Seyrekzâde Seyyid Mehmed Câzim Efendi (ö. 1726), nakîbüleşraf ailesine mensup, İstanbul medreselerinde görev yapan ve Câzim mahlasıyla şiir söyleyen Osmanlı âlimidir.
Aynî Ali Baba Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Ailesine ait Şişhane mevkiindeki evlerinin yakınında bulunan dergâh; Osman Hâdî Efendi Rifâîlik geleneğiyle burada tanışmış ve küçük yaşta Muhammed el-Ensârî'ye burada intisap etmiştir. Dergâhta dinî bilgilerin yanı sıra alperenlik ve ahîlik edebiyle esnaflık da öğrenmiştir. Metrûk bir bina iken, Sivas nakîbüleşrâfı ve 'Arap Şeyh' mahlasıyla bilinen Seyyid Abdullah el-Hâşimî el-Mekkî er-Rifâî'nin görevlendirmesiyle Muhammed el-Ensârî tarafından ihya edilmiş, 1915 yılında yeniden inşa ettirilen dergâhta Kādirî-Rifâî meşihatı kurulmuştur. Mustafa Sâfî Efendi'ye intisabından sonra da, Muhyiddin Ensârî döneminde dahil, buraya ziyaretlerini sürdürmüştür.
Süleymaniye Dârülhadisi
İstanbul · Türkiye · 1098 Recebinde Çavuşzâde Ahmed Efendi'nin yerine buraya tayin edilmiştir; medrese basamaklarının en üstünde yer alan bu görev, bir yıl sonra gelen nakîbüleşraflığın da hazırlayıcısı olmuştur. İlişkili kişi dosyası Nefeszâde Seyyid Abdurrahman Vâlî Efendi : Nefeszâde Seyyid Abdurrahman Vâlî Efendi (ö. 1696), Ankara'dan İstanbul'a gelip tefsir imtihanıyla ilmiyeye giren, Süleymaniye Dârülhadisi'ne yükselen, nakîbüleşraflık yapan ve Arapça-Türkçe şiirler yazan Osmanlı âlimidir.
Kahire
Kahire · Mısır · 1119 Saferi başında Tosyevî Mustafa Efendi’nin yerine getirildiği Mısr-ı Kāhire kadılığı. İlişkili kişi dosyası Uşşâkīzâde Seyyid Abdullah Efendi : Uşşâkīzâde Seyyid Abdullah Efendi (1657-1726), Selânik, Mısır ve İstanbul kadılıkları; nakîbüleşraflık ile Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerinde bulunan Osmanlı âlim ve şairidir.
Edirnekapı dışındaki kabri
İstanbul · Türkiye · 1 Şevval 1107 / 4 Mayıs 1696'da vefat edince Edirnekapı dışında defnedilmiştir; kaynak kabrin bulunduğu hazîre veya tekkenin adını vermez. İlişkili kişi dosyası Nefeszâde Seyyid Abdurrahman Vâlî Efendi : Nefeszâde Seyyid Abdurrahman Vâlî Efendi (ö. 1696), Ankara'dan İstanbul'a gelip tefsir imtihanıyla ilmiyeye giren, Süleymaniye Dârülhadisi'ne yükselen, nakîbüleşraflık yapan ve Arapça-Türkçe şiirler yazan Osmanlı âlimidir.
Keskin Dede Kabristanı
İstanbul · Türkiye · Sur içinde (Dâhil-i Sûr) bulunan kabristan; 1139 Muharreminin yirmi dokuzuncu günü vefat edince buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Uşşâkīzâde Seyyid Abdullah Efendi : Uşşâkīzâde Seyyid Abdullah Efendi (1657-1726), Selânik, Mısır ve İstanbul kadılıkları; nakîbüleşraflık ile Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerinde bulunan Osmanlı âlim ve şairidir.
Abdülkādir-i Geylânî Külliyesi
Bağdat · Irak · Kādiriyye'nin merkez dergâhı; postnişini Bağdat nakîbüleşrafı Seyyid Feyzullah Efendi'ye burada intisap etmiş, erbaîn çıkarıp seyrüsülûkünü tamamlamıştır. İlişkili kişi dosyası İsmâil Rûmî : Kādiriyye’nin Rûmiyye kolunu İstanbul ve Osmanlı coğrafyasında teşkilâtlandıran pîr.
Nefeszâde Abdurrahman Vâlî: İlim, Nesep Kurumu ve Şiir
Nefeszâde Abdurrahman Vâlî'nin tefsir imtihanını, medrese basamaklarını, nakîbüleşraflığını ve iki dilli şiir mirasını birlikte ele alır.