ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
527 sonuç · toplam 527 · “Dua” · 6/22
01ek Kerbelâ + F.nâme] tas
ek Kerbelâ + F.nâme] tas. ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin Kerbelâ hadisesini şiirpılleştiren eserler için kullandıklade) rı ortak ad. ungü Kerîm öz.a. [Ar.] Sözlük anluş lamı, “Cömert olmak, iyi, güzel uş ahlâklı ve asil olmak…
İ‘tikâf
İbadet amacıyla belirli süre mescitte kalma. Özellikle ramazanın son on gününde uygulanır. İ‘tikâfta namaz, Kur’ân, zikir, dua ve tefekkürle meşgul olunur; zorunlu ihtiyaçlar dışında ibadet mahallinden çıkılmaz. Süre, oruç şartı ve kadınlar…
bayram
Dinî ve millî değerler bakımmdan kutsal ve özel önemi olan, ayrıca bu değerlerin topluca kutlandığı gün. Dinî bayramlar yılda iki defa kutlanmaktadır. Birincisi Ramazan Bayramı olup “ıyd-1 fıtr” olarak da adlandırılmaktadır. Bu bayram halk…
ibâdât
(oLM [Ar. ibâdetin ç b.] Müminlerin İslâm'ın beş şar tmdan oluşan namaz, oruç, ze kât, hac yanmda kurban kesme Kur’ân okuma, dua etme, hayı işlerinde bulunma gibi ibadetle ri.
devir, -vri
Ölen bir kimsenin hayatta iken yerine getiremediği ibadetlerinin karşılığı olarak borçlarmın edası niyetiyle fakir - lere para dağıtılması ve bu amaçla yapılan toplu dua. 2. Bazı tarikat dervişlerinin dönerek k ettikleri zikir ve sema. 3. t…
hizip, -zbi (II)
hizip, -zbi (II) a. [< Ar. hizb] tas. Belli konularda veya amaçlarda kullanılmak veya okunmak için düzenlenmiş, özellikle de tarikat üyeleri tarafından okunması gelenek hâlini almış dualar için kullanılan bir tasavvuf terimi. Bu dualar, Ara…
Allahümme salli
Allahümme salli cüm. ÇL, ^1) [Ar.] Cenaze namazı kılınırken okunması gereken duanın adı. Bu dua şöyle: Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammeddin kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrahime inneke hamîdün mecîd.
vefeyât
Önde gelen nde İslâm bilginlerinin ve tanınmış dir, din adamlarının vefat tarihleri geüzerinde yapılan çalışma ve bu nde çalışmalar neticesinde ortaya olaçıkan eserler için kuUamlan orûd” tak terim. miri Vehhâb a. [Ar. vâhib sözüal nün ismi…
iğvâ
Müminleri şaşırtıp doru yoldan çıkarmak ihb anlamında bir Kur’ân terimi. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de altı ayette geçmektedir (bk. M. F. Abdülbakî, el-Mu'cem, “gvy” maddesi) ve iblis ile bağlantılı olarak ifade edilmektedir. Şeytanm insanları…
lâs
İslâm inancma göre, müminin bütün amellerinde, davranışlarmda ve dualarında yalnızca Allah’ın rızasını ve hoşnutluğunu kazanma, Al lah’a içten bağlanma inancın anlatan kelâm terimi.
Mübdi
(m^ [Ar.] Sözlük anlamı is “Bir işe başlamak, yaratmak.” in olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” da (Allah’ın güzel isimleri)dan olup u “Varlıkları ilk yaratan.” anlaan mmda bu sözün türevleri ile Alel lah’a nispet edilmektedir. Bu iz isim, Kur’ân…
Mütekebbir
m, Sözlük anlamı, “Görkemli, ulu ve ini yüce.” biçiminde tanımlanan bu vasöz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın mışgüzel isimleri)dan olup “Pek yübn ce, ulu.” ifadesiyle Kur’ân-ı atî Kerîm’de dokuz İlâhî ismin topdilluca verildiği “Haşr suresi” ni…
Cerrâhiyye
Halvetiyye-Ramazâniyye tarikatının Nureddin Cerrâhî’ye nisbet edilen bir kolu. Bu tarikatın kurucusunun sahabeden Ebû Ubeyde b. Cerrâh soyundan geldiği ve İstanbul’da Cerrahpaşa semtinde doğduğu için “Cerrâhî” adını aldığı rivayeti yaygındı…
el-hamdülülah
el-hamdülülah cüm. [ < Ar. el + hamd + -li + Allah] 1 “Allah’a şükür, Cenab-ı Hakka şükürler olsun, Allah’a hamd ol sun.” anlamında bir dua sözü. 2 bk. Fatiha suresi’nin bir başka adı. bk Fatiha suresi el-hamdülillahi Rabbi’l-Âlemîn cüm. bk…
hânis
“Yeminin yerine getirmeyen, ettiği yemin bozan. ” anlamında bir fıkıh te rimi. Allah üzerine yapılan bi yemin bozulmuş ise, yan “hânis” durumuna düşülmüş ise kefaret gerekmektedir. Bu kefa ret, Kur’ân-ı Kerîm’de “Mâ'ide suresi” nde on yoksu…
avâs ilmi
avâs ilmi a. Evrende nesnelerle harf, kelime ve duaların gizli özelliklerini dikkate alarak gaybdan haber verdiği ya da varlıklar üzerinde etkili olduğuna inanılan bir bilim dalı.
Teheccüd
Yatsı namazından sonra uyuyup gecenin bir bölümünde kalkarak kılınan nâfile namaz. Vakti yatsıdan fecr-i sâdığa kadardır; iki rekâttan başlanarak çift rekâtlar hâlinde kılınır. Kur’ân’da gece ibadeti özellikle İsrâ sûresinin 79. ve Secde sû…
kavs-i nuzûl
kavs-i nuzûl a. [Ar. ] tas. Sufî inancma göre “devir” terimi ile karşılanan ve bir varlığın değişim ve dönüşüm evreleri den olan, inişe geçüen yarım d ire olarak da nitelenen en sü mertebe. Bu düzende sırasıy “külli akıl, dokuz akıl, dokuz…
Hasta ziyareti
Hastanın hâlini sormak, ona moral ve yardım vermek amacıyla yapılan ziyaret. İslâm ahlâkında müminin diğer mümin üzerindeki haklarından sayılır. Ziyaret kısa tutulur, hastayı yoracak konuşmalardan kaçınılır, ümit veren sözler söylenir ve du…
u'accel
fık. Sözlük anlamı, “Peşin ödenen, ilk anda verilen şey. ” olan bu söz, evlilik hukukunda, erkek tarafından kadma peşin ödenen mehri ifade etmektedir. mu'addel a. [Ar. ] Hadis bil minde, adalet ve zabt nitelikle rini taşıdığı, hadis rivayet…
hâcet namazı
hâcet namazı a. Bir ihtiyacm karşılanması ve ortadan kaldırılması veya çok arzu edilen bir konunun gerçekleşmesi için Allah’a dua etmek amacıyla kılınan namaz için kullanılan bir terim. Dört sünnî mezhep ve Caferîlerce “müstehab” (bk. bu ma…
şükür secdesi
şükür secdesi a. İslâm inancma zel göre, beklenmedik bir nimete şüzûz 628 kavuşma veya bir kazayı defetme, atlatma neticesinde yapılan “secde” (bk. bu madde). Bu secdeyi yamak için önce abdest alınır, namaz kılınır gibi kıbleye şü dönülerek…
makâm-ı Mahmûd
makâm-ı Mahmûd a. ü^^ fil») İslâm inancma göre, Hz. Peygamber’in kıyamet gününde Müslümanlarm içinde bulunacağı sıkmtılara çare olmak üzere hazır bulunaca ğı ve onlara dua edeceği du rumu ve konumu veya “şe faat makamı”nı ifade ede terim. B…
dalâlet
Sözlük anlamı “Yok olmak, kaybolmak, şaşırmak” olan bu söz, “Bilerekya da farkında olmayarak doğru yoldan ayrılmak, sapmak veya azmak. ” olarak nitelenmiş ve “Haktan ayrılarak bâtıla yönelme, İlâhî emirlere baş kaldırma ve aykırı davranma.…