tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
452 sonuç · toplam 452 · “Rücû‘” · 5/19
01vakfiyye
İslâm hukuku çerçevesinde, bir vakfm kurucusu tarafından düzenlenen vakfın görevlerinin işleyişi konusunu düzenleyen resmî belge.
dahve-i kübrâ
dahve-i kübrâ a. [Ar.] Kaba kuşluk vakti. Oruç süresinin yarısı olarak da nitelenen bu söz, Ramazan orucu, adak orucu ve nafile oruçlar için niyet edilebilecek süreyi gösterir.
âşûrâ
Değişik din ve u mezheplerce kutsal sayılan muiharrem ayının onuncu günü. r Arapça “on” sayısı ile ilgili “aşr” âveya “âşir” kökünden bir söz rolduğunu savunanlar yanmda n, bu dilde “fâ'ûlâ” vezninin buü lunmadığmı, bundan dolayı da ü bu sö…
Haşîşiyye
Haşîş kullandığı iddia edilen kimseler için tarih kaynaklarında kullanılan ad. Ortaçağda Nizârî İsmâilîler hakkında düşmanca polemiklerde yaygınlaşmıştır. Okuma notu Terim tarafsız bir öz ad değildir. “Assassin” anlatıları ve uyuşturucu kul…
Bahâ'îlik
Ortaya koydukları görüşleri bakımından İslâmî değerleri esas almakla birlikte İslâm dairesinden uzaklaşmış bir mezhep. Önceleri İran’da “Babîlik” ile başlayan ve “Gelmesi beklenen ve yakın olan ve de Allah’ın ortaya çıkaracağı önemli bir ki…
iftâr
Sözlükte, “Orucu arı açmak, oruçluya orucu açtırmak, kobaşlanmış bulunan orucu boztamak veya hiç tutmamak.” anlamiftitah tekbiri 350 larında olan bu söz, oruçlu kimsenin vakti gelince usulüne uygun biçimde orucunu açması anlamında bir fıkıh…
zikrullah
Sürekli kta Allah’ı dil ve kalp ile anma. sunde zilhicce a. [Ar.] Sözlük çok anlamı “Hac ayı” olan bu söz, iba Hicrî takvimde yılm son ayı ve zilhicce orucu 718 dört haram aydan biri için kullanılan ad.
oruç, -cu
oruç, -cu a. İslâm’m beş şartmdan biri olan bu terim, Arapça “savm, sıyâm”, Farsça “rûze” sözünün karşılığı olarak Türkçeleşmiştir. İslâm inancına göre, “Tan yerinin ağarmasından başlayarak gün batımına kadar geçen süre içinde yeme, içme, v…
fitre
G>^) [< Ar. sadakatü’l-fıtr < fatr] Sözlük anlamı, “Kesmek, yaratmak, ikfye ayırmak. ” olan “fatr” kökünden gelen bu söz, oruç açmayı ifade eden “sadakatü’l-fıtr” veya “zekâtü’l-fitr” (bk. bu madde) sözünün Türkçede kısaltılmış biçimidir. B…
devir, -vri
Ölen bir kimsenin hayatta iken yerine getiremediği ibadetlerinin karşılığı olarak borçlarmın edası niyetiyle fakir - lere para dağıtılması ve bu amaçla yapılan toplu dua. 2. Bazı tarikat dervişlerinin dönerek k ettikleri zikir ve sema. 3. t…
Câhidiyye
Halvetiyye-Uşşakıyye tarikatının kollarmdan birinin adı. Kurucusu Cahidî Ahmed Efendi (öl. 1070 / 1659) olan bu tarikat, daha çok Çanakkale-Kilitbahir yöresinde tanmmış ve çevre edinmiştir. Şeyhin ölümünden sonra oğlu Abdüllatif Efendi tari…
derek
İki ikişi arasın da alım satım yapılan bir ma üzerinde üçüncü bir kişinin hak iddia etmesi durumunda, alıcı nın ödediği paranm geri almma smı garanti eden bir fıkıh terimi Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde “derk”, bir yerde de “derek” biç…
Cerrâhiyye
Halvetiyye-Ramazâniyye tarikatının Nureddin Cerrâhî’ye nisbet edilen bir kolu. Bu tarikatın kurucusunun sahabeden Ebû Ubeyde b. Cerrâh soyundan geldiği ve İstanbul’da Cerrahpaşa semtinde doğduğu için “Cerrâhî” adını aldığı rivayeti yaygındı…
Kâdiyâniyye
Mirza Gulâm Ahmed’in 19. yüzyıl sonlarında Britanya Hindistanı’nın Kâdiyân şehrinde başlattığı dinî hareket için kullanılan ad. Mensupları kendilerini Ahmediyye diye adlandırır. Kurucunun mesihlik, mehdilik ve nübüvvet hakkındaki görüşleri…
Şâfi'î Mezhebi
Şâfi'î Mezhebi a. Dört büyük mezhepten biri olup Hicrî yılın ikinci yüzyılında Medine’de doğan ve îmam Ebû Abdullah Muhammed ibn Îdrîs eş-Şâfiî (öl. 204 / 820) tarafindan oluşturulan ve geliştirilen, ismini de kurucusundan alan mezhep için…
esmâ
GL-I) [Ar. ism’in ç. b.] “İsimler" anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni terimler oluşturur. § tam. esmâ-i hüsnâ a. Ç^ı^ o Uçul) bk. esmâ'ü’l-hüsnâ esmâ-i İlâhiyye a. (^11 fLJ) bk. esmâ-i hüsnâ esmâ-i nebi a. (^. U…
vakf-ı lâzım
jy Jij) fik. çok Vakıf kurucusu, hâkim veya hârî, kurucu tarafindan feshi caiz nm olmayan vakıf. böha vakf-ı marîz a. in fik. Bir kimsenin hastalık hâli ve sırasında oluşturduğu vakıf
kefâret-i savm
(^ ojlâÖ fik. Özürsüz olarak bozulan ramazan orucu için ödenmesi gereken kefaret
çille-i merdân
Tekkelerde yorucu işler. de görev yapan kimse
eyyâm-ı bîd
Hicrî takvimde kamerî a aylann 13., 14. ve 15. günleri zı için kullanılan bu söz, Hz. u Peygamber’in Ramazan Oruacu farz kılmmadan önce oruç m! r günlerini ifade eden terim n olarak kullanılmıştır. Rama ” zan Orucundan sonra da bu a orucun…
Hazret-i sânî
“İkinci hazret” anlamındaki saygı unvanı. Bir silsile veya kurumda aynı adı taşıyan yahut kurucudan sonra gelen önemli kişiyi ayırmak için kullanılabilir; kime işaret ettiği kaynak bağlamından belirlenir.
Zerrîntâc
İslâ tarikatlerden 19. yüzyılda ort çıkan Bâbîliğin kurucusu Mi Muhammed-i Şîrâzî’nin ileri len taraftarlarından olan Üm Selmâ Fâtımâ (öl. 1268 / 18 için kullanılan lakap
vakf-ı fuzûlî
Vakıf kurucusu, hârul kim veya kurucunun varislemak ri tarafindan iptali sahih olan er vakıf. eya
Mîrganiyye
Muhammed Osman el-Mîrganî’ye nispet edilen ve 19. yüzyılda Hicaz ile Sudan çevresinde yayılan tarikat. Daha yaygın adıyla Hatmiyye veya Mîrganiyye-Hatmiyye diye anılır. Kurucusunun aldığı farklı tarikat icazetlerini bir araya getiren yol, ş…