tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
307 sonuç · toplam 307 · “Fazl” · 4/13
01Veladet
(65 (ولاد >. Doğum. 2. tas. Talibin mürşide intisap etmesi ve tarikate girmesi. Buna çoğu zaman velâdet-i sâniye, velâdet-i maneviye, velâdet-i ruhiye (ikinci doğum, manevi doğum, ruhun doğuşu) gibi isimler verilir. Şeyh ile müridi arasında…
Vera’
Takva. Dinde haram ve mekruh olan şeyleri terk ettikten sonra haram ve mekruh oluşu şüpheli olan hususları ve helâl ve mübahların ihtiyaçtan fazlasını da terketmek. Zerre kadar da olsa kimsenin hakkını üzerine geçirmemek (SL 70, KR 247;; Gİ…
Zevâid
Fazlalıklar ve artan şeyler. Tasavvuf dilinde gönüldeki nurların, yakînin ve gayba imanın artmasını ifade eder. İman ve yakîn güçlendikçe hâl, makam, irade ve davranışlardaki doğruluk ile ihlâsın da çoğalması beklenir. Hadis literatüründeki…
Zaht
Soğuk ve ilgisiz davranmak, rağbet etmemek, yüz çevirmemek tas. a Ahirete yönelmek için dünyadan el etek çekmek. b Hakk’a yönelmek için dünyadan da ahiretten de el etek çekmek. c Elde mevcut olsa bile gönülde mal ve mülk sevgisine yer verme…
çifte salâ
çifte salâ a. Namaz vakitlerinin bildirilmesi veya bir ölüm haberinin duyurulması için minarelerden iki veya daha fazla kişi tarafindan okunan sala. n çile a. [< f.çille < çihl] tas.. Ruh temizliğine erişmek için zevk ve sefadan el çekerek…
namazın şartları
namazın şartları a. Namaz ibadetini eda etmeden önce bir müminin sağlıklı bir ibadet için gerekli koşulları ya da durumları yerine getirmesi için kullanılan terim. Bu şartlar ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, namazm dışındaki şartlar; İkincis…
fezâ'il
Sözlük anlamı “Artmak, fazlalaşmak.” olan “fazl” kökünden gelen bu söz, îslâm literatüründe, zamanları, şahsiyetlerin, kabilelerin, milletlerin, ülke ve şehirlerin en üstün vasıflarını anlatan eserlere verilen bir ad olarak terim niteliği k…
hak (II), -kkı
hak (II), -kkı a. [< Ar.hakk] Bir kitapta yanlış veya fazla yazılmış bir ibarenin bıçak ucuyla kazmarak silinmesi işlemi.
tövbe namazı
tövbe namazı a. Herhangi bir şekilde günah işlemiş bir kimsenin, günahından tövbe etmek amacıyla abdest ahp iki rekât veya daha fazla namaz kıldıktan sonra Allah’a yakarması, yaptıklarından pişmanlık duyduğunu ifade ederek af talebinde bulu…
munkatı hadis
munkatı hadis a. Hadis biliminde, m senedinin başmdan veya sonundan bir ya da birden fazla ravîsi düşen hadis. Bu tür hadislere zayıf veya merdud adı da verilmiştir. Bununla birlikte, bu tür hadis başka bir senetle uyumlu olur ve kopuk sene…
mûm alayı
mûm alayı a. Ramazanda teravih a namazmdan sonra Ravza-i e Mutahhara (Hz. Muhammed’in z, türbesi) çevresinde yapılan tön ren. ti e munfasıl a. [Ar.] Hadis e biliminde, senedinden iki veya a daha fazla ravî düşürülmüş ya a, da atlanmış hadis…
hülle
İslâm hukukunrda üç talak ile boşanmış bir kae dmın ayrıldığı kocasına tekrar idönebilmesi amacıyla bir başka şerkekle evlenmesi için kullanım lan bir terim. Bu durumun, get rek İslâm öncesinde gerekse İs- -i lâm’m ilk yıllannda erkeklerce…
evvâbîn namazı
evvâbîn namazı a. Akşam namazmdan veya kuşluk vakti içinde kılman nafile namaz. Kur’ân-ı Kerîm’de doğrudan doğruya bu namaz ile ilgili bir ayet bulunmamakla beraber, bu sözün geçtiği bir ayette tövbe edenlerin övgüye değer bulunduğunu ifade…
bdestin farzı
bdestin farzı a. İslâm’ın temel ilkelerinden olan “farz” (bk. bu madde) m şartlan içinde yer alan ve dört esası ifade eden terim. Bunlar, elleri ve yüzü yıkamak, kollan dirsekler ile beraber yıkamak, başm dörtte birini el ile meshetmek, aya…
berat gecesi
berat gecesi a. İslâm âlemince kutsal sayılan günlerden olan Şaban aymm on beşinci gecesi. Bu gecenin Müslümanlarca başka gecelerden farkh olarak daha fazla ibadet ile geçirilmesi bizzat Hz. Peygamber tarafından tavsiye edilmiş, “Allah teâl…
cenâze namazı
cenâze namazı a. İslâmî inanışa göre “farz-ı kifâye” (. bk. bu madde) olan bu namaz için, namazı kılmacak kimsenin Müslüman olması, cesedin tamamınm veya yarıdan fazlasmın mevcut bulunması, yıkanmış ve abdesti verilmiş veya teyemmüm ettiril…
hakem
İslâmî inanç çerçevesinde birden fazla kişi arasmda oluşan ihtilâfları çözmek için taraflarca belirlenen veya tayin edilen kimse. Kur’ân-ı Kerîm’in “En'âm suresi” nde mealen “Habibim de ki size içinde açıklanmış bir hâlde o kitabı indiren A…
zevâ'it tekbirleri
zevâ'it tekbirleri ç. a. Bayram naa en mazlarmda normal tekbirlerin n tedışmda fazladan alman altı tekbir. âmî
meçhûlü’l-hâl
Kendisinden iki veya daha M fazla güvenilir ravî tarafından söz edilen, fakat hadisçiler arasında pek tanınmayan kimseler.
ifk hadisesi
ifk hadisesi a. Adını Kur’ân-ı Kerîm’de “Nâr suresi” nde geçen “ifk” sözünden alan bu terim, iftira, en kötü ve çirkin yalan anlamında kullanılmıştır. Bu yalan ve iftira, Hz. Âişe’ye “Mustalik Gazvesi” sırasmda atılmıştır. Savaş sonrasında…
abdestin mekruhları
abdestin mekruhları a. Abdest alırken yapılmaması uygun görülen davranışlar. Bunlan şöyle sıralayabiliriz: Suyu gereğinden fazla kullanmak, suyu normalden az kullanmak, suyu yıkanan organlara hızla çarpmak, uygun olmayan veya kirli bir orta…
âhiret
Dünya hayatınm sonrasmda ebediyen devam edecek olan öteki hayat, öteki dünya, ahret. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de yüzden fazla ayette geçmekte olup buralarda dünyanın sonu ile yeni bir hayatın başlangıcı ifade edilmektedir (bk. M. F. Abdülbâkî…
Hurûfîlik
Fazlullah-ı Hurûfî’nin 14. yüzyıl sonlarında geliştirdiği, harflerin şekil ve sayı değerlerine bâtınî anlamlar yükleyen dinî-felsefî hareket. Öğreti ve yayılış İnsan yüzü, ilâhî kelâm ve varlık düzeni arasında harfler üzerinden bağ kurar. F…
a mîrâs
a mîrâs a. (il[< Ar. “verâset” ve ğe “irs”] Ölen bir di kimsenin arkada bıraktığı mal, zı mülk veya değerli eşya. Mîrâs mı, hukuku, İslâm dininin önemli yi konularından biridir. Bu önem, m Kur’ân-ı Kerîm’den ileri gelğu mektedir. Şöyle ki y…