cenâze namazı

cenâze namazı a. İslâmî inanışa göre “farz-ı kifâye” (. bk.

bu madde) olan bu namaz için, namazı kılmacak kimsenin Müslüman olması, cesedin tamamınm veya yarıdan fazlasmın mevcut bulunması, yıkanmış ve abdesti verilmiş veya teyemmüm ettirilmiş olması şartı söz konusudur. Ebû Hanife cenaze namazım, Allah’a övgü, Rasulullaha salavât ve ölüye dua olarak nitelemiştir. Hanefi mezhebi dışındaki mezhepler şehitlerin yıkanmadan ve namazı kılınmadan defin işleminin yapılabileceği konusunda görüş birliği içindedirler.

Hanefi mezhebi ise yıkanmamakla birlikte namazmın kılınması gerektiği görüşünü savunmaktadır. Birden fazla kişinin er kişiler ve hatun kişiler ayrılarak her bir grup için toplu namaz kılmması caiz görülmekle birlikte her kişi için tek tek namaz kılmamn daha faziletli olduğu görüşü de yaygmdır. Cenaze namazını kıldırmakla görevli kimseler “meratib-i silsile” gözetilerek önce devlet başkam, sonra sırasıyla onun vekili olan vali veya kadı ya da görevli imamlar, hiçbiri yoksa şahsın yakm akrabası olarak gösterilmiştir.

Cenaze namazmı kıldıracak görevli, cenazenin göğsü hizasmda durur ve er veya hatun kişi oluşunu belirterek ve niyet ederek tekbir alır. Arkasmda ayakta duran camaat de ona uyarak niyet eder ve tekbir alır. Önce sessiz olarak “Sübhaneke” duası, içinde “ve celle senâ'üke” ibaresi de bulunduğu şekliyle okunur.

İmam tekbir alır, cemaat de ona uyarak tekbir alır. Yine sessiz olarak “allahümme salli” ve “allahümme bârik” duaları okunur. İmam üçüncü defa tekbir alır, cemaat de onu izler.

Yine sessiz olarak bilenler “cenaze duaları”nı, bilmeyenler “Fatiha suresi”râ okur, bunlan bilmeyenler, bildikleri başka duaları okuyabilirler. Bundan sonra imam, önce sağa selâm verir, sonra sola selâm vererek cenaze namazını tamamlamış olur. Cenaze namazı için cemaat olması şart değildir, bir kişi bile tek başına bu namazı kılabilir.

Namaz sonrası imam, cemaate “Ölen kimseyi (meyyiti) nasıl bilirsiniz? ” diyerek “helâllik” ister ve toplu olarak dua okunması ile cenaze namazı töreni tamamlanmış olur. Cenâze namazmm duaları önemlidir: Genel olarak her cenaze için okunması gereken dua şudur: “^ Lu^I ji^ ^3^ Üa < C*Aâjj ^^ J ^öLlu^i ^1a ^a^ü u« 41aüI ^a * ^ n ı J ü^ J U&l j Lj^j j LuL J LjjLu j Lmo jLxkl ^a^ I ^JJI^ (AUahümagfir lihayyinâ ve meyyitinâ ve şâhidinâ ve gâ'ibinâ ve zekerinâ ve ünsânâ ve sağîrinâ ve kebîrinâ.

Allahümme men ahyeytehü minnâ fe ehyihi ale’l-İslâmi ve men teveffeytehü minnâ fe tevejfehü ale’l-îmâri). Cenaze erkek ise şu dua okunur: Ve hussa hâze’l-meyyite bi’r-ravhi ve’r-râhati ve’r-rahmeti ve’lmağfireti ve’r-rıdvân. Allahümme in kâne muhsinenfezid fi ihsânihi ve in kâne musî'en fetecâvez anhü ve lekkıhi’l-emne ve’l-büşrâ ve’l-kerâmete ve’z-zülfâ birahmetikeyâ erhame’r-râhimîn).

Cenaze kadm ise şu dua okunur: Ve hussa hâzihi’l-meyyitete bi’rravhi ve’r-râhati ve’r-rahmeti ve’l-mağfireti ve’r-rıdvân. Allahümme in kânet muhsineten fezid fi ihsânihâ ve in kânet musî'eten fetecâvez anhâ ve lekkıhi’l-emne ve’l-büşrâ ve’lkerâmete ve’z-zülfâ bi-rahmetike yâ erhame’r-râhimîn). Cenaze erkek çocuk ise şu dua okunur: Allahümmec'alhü lenâ feretan vec'alhü lenâ ecran ve zühran vec'alhü lenâ şâfi'an ve müşeffe'â).

Cenaze kız çocuk ise şu dua okunur: Allahümmec'alhâ lenâ feretan vec'alhâ lenâ ecran ve zühran vec'alhü lenâ şâfi'an ve müşeffe'ah). Hz. Peygamber, cenazede bulunma ve cenaze namazı kılmanın fazileti konusunda şunları söylemiştir: “Her kim îmânı sebebiyle ve sevâbını yalnız Allah’tan umarak bir Müslüman cenazesi arkasından gider ve üzerine namaz kılıp gömülmesini bitirinceye kadar beraber bulunursa, iki kîrât ecr ile döner ki kîrâtların her biri Uhud dağı gibidir.

Her kim o cenaze üzerine namaz kılar da defn olunmadan dönerse bir kîrât ecr ile dönmüş olur. ”.