Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
İslâmî inanç çerçevesinde birden fazla kişi arasmda oluşan ihtilâfları çözmek için taraflarca belirlenen veya tayin edilen kimse. Kur’ân-ı Kerîm’in “En'âm suresi” nde mealen “Habibim de ki size içinde açıklanmış bir hâlde o kitabı indiren Allah dışında başka bir hakem mi arayacakmışım... ” ifadelerinden de anlaşılacağı üzere en büyük “hakem”in yüce Allah olduğu vurgulanmaktadır.
Hz. Peygamber’in devlet başkanı, kadı ve hakem olarak Müslümanlar veya gayrimüslimler arasındaki ihtilâfları adaletle çözüme kavuşturması “hakem” müessesesinin oluşmasmda büyük ölçüde örneklik etmiştir. “Hakem”i kadıdan ayıran temel özellikler arasında, hakemin kamu hukukundan doğan genel ve resmî bir sıfat ve yetkisinin bulunmaması, taraflarm görüş birliği içinde kendi aralarında aldığı bir kararla seçilmiş olması veya yine kendi aralarmda alacakları kararla azledilmesi, birden fazla hakemin aynı meselede görev alabilmesi, iç hukuk alanmda yargı denetimine tâbi olması gibi hususlar sayüagelmiştir.