tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
238 sonuç · toplam 238 · “San'at” · 2/10
01Gala ea cae Ebced
بجد) N) x. Arap alfabesinin harflerini içeren kısa ei إلا Obirmetin 2. tas. a Süfiler bazı ayet ve hadislerden ebced Wi a hesabıyla bazı anlamlar çıkarır; bunların, işaretle anlatılan e > tasavvufi bilgiler olduğunu ifade ederler, Bkz. Alla…
Kesp
( Kazanma, çalışma. tas. Süfiler çalışmaya ve kazanmaya önem verir, insanın alın teri dökerek el emeğiyle geçinmesi gerektiğini söylerler. el- Kâsibu habibullâh, Allah çalışan ve kazanan kulunu sever. Genellikle tasavvufta tedbir tevekküle…
Lâle
Kırmızı renkli, kadeh biçimli çiçek. Tasavvuf ve divan şiirinde sevgilinin yüzü, yanağı ve aşk yarasıyla ilişkilendirilir. İşaret değeri “Lâle” ile “Allah” kelimelerinin ebced değerinin 66 oluşu sebebiyle lâle, özellikle Osmanlı sanatında t…
Piç-i zülf
Kıvrım kıvrım saç. tas. a İlahi müşkil (us). b Imkan mertebesi, ç Uzun saç. Sınırsız varlıklar, çokluk ve taayyünler. Saç sevgilinin, yüzünü örttüğü gibi bunlar da gerçek Bir'in yüzünü (Zatını) örter. d Celali tecelliler. Pir i fars. (5) Ya…
Tenzih
Arındırma, takdis. tas. Rabb'i, beşere özgü niteliklerden uzak tutmak (cr). Rabb'i insana teşbih etmemek, benzetmemek.
Türrehât
1, Patika, çıkmaz yol, bâtıl ve boş laf, herze, saçma 562. 2. tas. Bazı mutasavvıfların ipe sapa gelmeyen anlamsız sözleri, Ruveym öğüt isteyen birine, “Bu yolda katlanılacak en aşağı fedakârlık, can feda etmek, bu yola baş koymaktır. Bu şa…
Yakin
Kesin ve apaçık bilgi. Şüphe ve tereddüde mahal olmayan doğru ve gerçek. tas. a Vakaya uygun başka türlüsü imkânsız ve değişmeyen inanç. b Delille değil, iman gücüyle apaçık olarak görme. c Saf kalple gaybı temaşa, fikri muhafazayla sırrı m…
üslûp, -bu
üslûp, -bu a. LjUÎ) [Ar.] İslâmî edebiyatmm temel değerlerinden olan, duygu ve düşüncelerin sanath bir biçimde yazıya dökülmesi ve kişinin kendi kimliğini yazılarma yansıtması anlamında kullanılan sanat ve edebiyat terimi.
edebiyat
Bir milletin, hbir coğrafyanm, bir dönemin, nbir sanat veya estetik ekolün yaük rattığı edebî ürünlerin bütünüine verilen ad. Batı dünyasmm v “literatür” veya “belles letres” i, terimlerinin karşılığı olarak 18. i, yüzyılın ikinci yarısında…
siyâset
Toplum işlerine çeki düzen verme, sağhkh yürütüp yönetme sanatı.
muhakkak
İslâm hat sanatında “sülüs” (bk. bu madde) kalemi kalınlığında, harf çu M kurları düz ve geniş ve de “aklâm-ı sitte” (altı çeşit yazı) (bk. bu madde) den biri olan yazı tarzı. M
celi
C^) [Ar. ] İslâm hat (yazı) sanatmda her tarz yazının iri yazılmış biçimine verilen ad. İslâm yazı sanatının başlangıç döneminde ortaya çıkmaya başlayan “aklâm-ı sitte” (bk bu madde)nin iri olanlarma “celîl” denilmekteydi. Bunlara büyük boy…
iktibâs
İslâmî edebiyatta, Kur’ân ve hadisten, işlenen konu ile ilgili ayet veya herhangi bir ibareyi anlatımı güçlendirmek ve pekiştirmek amacıyla metnin içine yerleştirmek ve kullanmak sanatı.
rik'a
İslâm hat sanatında, genellikle çabuk, kolay yazma ve okuma ihtiyacmdan doğmuş, özünde divâni özellikler dç taşıyan ve sıklıkla günlük hayatta kullanılmış olan bir tür yazı çeşidinin adı ve bu yazı için kullanılan terim. r
neseb-i sahîh
neseb-i sahîh a. İslâm hukukunda, evlilik sırasmda veya evliliğin sona ermesinden itibaren üç yüz gün içinde doğan çocuklar. neseb-i vâkıf a. (uîlj ^ Bir vakfı kuran kimsenin cukları. nesep bilgisi a. bk. ensâb nesih, -hi (I) a. [Ar.] f İsl…
iktidâr
Anlatımda bir düşünceyi veya tezi değişik edebî sanatlarla güçlendirmek ve ifadeyi güzelleştirmek işi.
mi'râc gecesi
mi'râc gecesi a. bk. Mi'râc Kandili ık rı mi'râciyye a. [Ar.] “Miraç ul ile ilgili.” anlamındaki bu terim, İslâm sanatı ve edebiyatmda “mi'râc” konusunu işleyen eserîr ler için kullanılan ortak ad olymuştur. mi
ahlâkıyyûn
Ahlâk bilimi. 2. Ahlâk bilimi konusunda çalışan bilim adamları. 3. Ahlâkçılık ekolünü benimsemiş yazar ve sanatçılar. Ahlâk bilimi konusunda çalışan bilim adamları. 3. Ahlâkçılık ekolünü benimsemiş yazar ve sanatçılar. Ahlâkçılık ekolünü be…
bedî'iyyât
Peygamberi övmek amacıyla kaleme alman ve her beytinde en az bir bedîî sanatm bulunması zarurî olan kasidelere verilen ad. Bu tarz şürler Hz. Peygamber’in sağlığmda iken yazılmaya başlanmış, sonradan yaygmlaşmıştır. Başlangıçta aydm kesimin…
mektup, -bu
mektup, -bu a. U^) [< Ar. ketb] “Yazılan şey. ” anlamındaki bu söz, eski dönemlerden beri insanlarm birbirleriyle haberleşme vasıtası olarak başvurduğu yazı türü olarak terim niteliği kazanmıştır. Arap edebiyatında bu yazı türü için “risale…
tekâfü
Münazara ortamında veya sanatında bütün delillerin eşit olması ve hiçbir görüşün ötekini geçersiz kılmaması durumu. te
hat, -ttı
îslâm’m doğu şu ile birlikte Arap harflerini yazılış sisteminden kaynaklana ve bütün İslâm kültür ve mede niyetinde önemli bir yer edine güzel yazı sanatı için kullanıla bir terim. “Hüsn-i hat” olara da adlandırılan bu yazı sanat Emevî, Abb…
müsâveme
Bir malm maliyeti ile kâr oranı arasmdaki durum söz konusu olmadan pazarlık yöntemiyle yapılan satış. müsebbihât a. [A Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan Allah’ı tespih için kullanıl “sebh” sözünün türevleriy başlayan altı sure (“Hadîd s resi”, (“H…
Aynalı yazı
Bir yazının eksene göre yansıtılmış iki eş parçadan oluştuğu hat düzeni. Harfler karşılıklı yerleştirildiğinde ayna görüntüsü meydana gelir; hat sanatında müsennâ adıyla da anılır.