Köken ve kullanım
i. ar.
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
- Arındırma, takdis.
- tas. Rabb'i, beşere özgü niteliklerden uzak tutmak (cr). Rabb'i insana teşbih etmemek, benzetmemek.
Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
Allah’ı İnsanî vasıflardan uzak tutma. § tam. tenzîhü’l-enbiyâ a. GL^l ^ Peygamberlerin günah işlemekten korunmuş olduklarını ifade eden kelâm terimi.
Dinî Terimler Sözlüğü
Allahü teâlâyı, şânına lâyık olmayan şeylerden, her türlü eksik ve noksanlıklardan uzak tutmak.
Kim her gece yatarken; "Sübhânallahi velhamdülillahi velâ ilâhe illallahü vallahü ekber" diye yüz defâ okursa, tenzîh, tesbih, hamd ve tekbir söylemiş olur. Bunu çok okumakla, kusurlarının, günâhlarının affedilmesini istemiş olur. (Ahmed Fârûkî)
Tasavvuf Sözlüğü
Birini kötü bir şeyden, uzaklaştırmak, beri kılmak anlamında Arapça bir kelime. Rabbı, beşerî vasıflardan uzaklaştırma. Buna, kadim olan (Allah) m zatı, sıfatları ve isimleriyle birlenmesi denmiştir. Bu, (kendine bir yönden benzeşim gösteren) sonradan yaratılma yönüyle olmamak üzere, kendi nefsinden yine kendi nefsi sebebiyle, kendine müstehak asalet ve yüceltme yoluyla olur.Allah, bu yönüyle tekleşmiştir. Gerçek tenzihi, Hakk’ın kendisi yapar. Onun cinsinden olanların tenzih yapması beklenir. Ancak Hakk’ın kendisi gibi bir varlık yoktur, bu sebeple, mutlak manada Hakk’ı Hak’tan başkasının tenzîh etmesi mümkün değildir.