ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
50 sonuç · toplam 81 · “fâtiha” · 1/3
01fâtiha
“Giriş, başlangıç, ön söz, medhal” anlamında Kur’ân-ı Kerîm’in birinci suresi olan “Fatiha sûresi”nin kısaltılmış biçimi, fâtiha-i şerif (bk. Fâtiha suresi). Dua.
Fâtihanâme
Tasavvuf ve dinî edebiyatta Fâtiha sûresinin anlamını, faziletlerini veya sembolik yorumlarını şiirle anlatan eserlerin ortak adı. Fâtihanâme müstakil bir manzume olabileceği gibi divan, mecmua veya tekke repertuvarı içinde de yer alabilir.…
fâtiha-i şerif
2. Dua. § tam. fâtiha-i şerif a. GJu^i UiU) Ku’ân-ı Kerîm’in birinci sûresinin adı (bk
fâtihatü’l-kitâb
). fâtihatü’l-kitâb a. LKll k:(i) “Ön söz, mukaddime, dibace” anlamında Kur’ân-ı Kerîm’in Uk suresi ve bu bakımdan da onun ön sözü olarak kabul edilmiştir (bk. fâtiha suresi)
Fatiha Vermek
Tasavvufta, herhangi bir işe başlanırken, yahut duası makbul bir şeyh veya velîden, dileğinin kabul edilmesine medar olmak üzere, dua talebinde bulunmağa “Fatiha istemek” denilir. Kendisinden istenen kişi, kısaca bir gülbank okuyup “Fatiha”…
Fâtiha Sûresi
Kur'ân-ı kerîmin birinci sûresi. Fâtiha sûresi Mekke'de nâzil oldu (indi). Yedi âyet-i kerîmedir. Kur'ân-ı kerîmin başında olup, okumaya onunla başlandığı için Fâtiha, Kur'ân-ı kerîmdeki mânâların asl olduğundan, Ümmü'l-Kur'ân, hadîs-i şerî…
el-fâtiha
Ölenlerin ruhuna fatiha. 2. Kur’ân-ı Kerîm’in “Fâtiha suresi”ni okuma sözü. Kur’ân-ı Kerîm’in “Fâtiha suresi”ni okuma sözü.
sıfat-ı hâliyye
Varlığı zatıyla ilgili bulunan sıfatlar için kullanılan kelâm terimi
Hâtif
le) Gaibten gelen ses, sâlikin kalbinde tecelli eden ve onu Hakk’a davet eden ses. Hatm-ı hace (« | > (ختم Nakşi tarikatinde toplu olarak icra edilen bir zikir ve dua biçimi. Genellikle Pazartesi ve cuma geceleri okunur. Aptes alınıp kıbley…
İstihsan
Taliplerin yararını ve müritlerin iyiliğini düşünen muta- | savvıfların, bu maksadı gerçekleştirmek için kendi içtihat ve kanaatlariyle ortaya | koydukları, güzel gördükleri için savundukları hususlar. Hırka giydirmek, çile çıkarmak, tekke…
Mücâhede
Savaşmak, mücadele etmek. tas, a Şeriatça istenen fakat nefse zor gelen şeyleri nefs-i emmareye yükleyerek onunla savaşmak. Nefse karşı açılan savaş cihad-ı ekber'dir. b Nefsi ezmek, etkisiz hale getirmek, hatta ölmeden evvel öldürmek. e Çi…
Seb'ul-mesâni
&)1. Fatiha Suresi, 2. tas, Ayn ve ilim mertebelerindeki yedi çeşit zuhuru itibariyle Hakk'ın Zatı (CİK 1:109). Sebzi (5 5x) Yeşillik. 2. tas. Hakiki vahdetle birleşen mutlak kemal (115; sr). Seccade (+ > te) 1. Üç yol. 2. Üzerinde namaz kı…
Ümmü’l-kitâb
Kitabın aslı ve anası. Kur’ân’da muhkem âyetler için kullanılan bir ifade olup gelenekte Fâtiha sûresinin adlarından biri olarak da yaygınlaşmıştır. Tasavvufî ve kozmolojik metinlerde bütün hakikatlerin aslı, ilâhî ilimdeki temel veya varlı…
el-hükmülillah
el-hükmülillah cüm. [< Ar.el + hükm + -li + Allah] “Hü küm veya takdir Allah’ındır.” an lamında bir söz. Bu terim Kur’ân-ı Kerîm’de yirmi üç ayette geçmektedir. Nitekim Kur’ân’ın ilk suresi olan “Fati ha”, besmeleden sonra bu söz ile başlam…
namazın şartları
namazın şartları a. Namaz ibadetini eda etmeden önce bir müminin sağlıklı bir ibadet için gerekli koşulları ya da durumları yerine getirmesi için kullanılan terim. Bu şartlar ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, namazm dışındaki şartlar; İkincis…
Seb‘u’l-mesânî
“Tekrarlanan yedi.” Fâtiha sûresinin yedi âyetine verilen Kur’ânî ad. Namazın her rekâtında tekrar okunması ve temel iman-dua muhtevasını toplaması sebebiyle bu adla anıldığı açıklanır.
cenâze namazı
cenâze namazı a. İslâmî inanışa göre “farz-ı kifâye” (. bk. bu madde) olan bu namaz için, namazı kılmacak kimsenin Müslüman olması, cesedin tamamınm veya yarıdan fazlasmın mevcut bulunması, yıkanmış ve abdesti verilmiş veya teyemmüm ettiril…
kadir gecesi namazı
kadir gecesi namazı a. Bu mübarek gecede kılman nafile namaz için kullanılan terim. Bu namazda her rekâtta “Fâtiha”dan sonra “Kadr suresi” ile üç kere “İhlâs suresi” okunur ve her iki rekâtte selâm verilir. Kaç rekât kılmacağı hakkında kesi…
elham
ÇJI) [< Ar.el-hamdu li’lâhi] Kur’ân-ı Kerîm’in ilk suresi olan “Fatiha suresi”nin kısaltılmış biçimi, bk. Fatiha suresi
el-hamdülülah
el-hamdülülah cüm. [ < Ar. el + hamd + -li + Allah] 1 “Allah’a şükür, Cenab-ı Hakka şükürler olsun, Allah’a hamd ol sun.” anlamında bir dua sözü. 2 bk. Fatiha suresi’nin bir başka adı. bk Fatiha suresi el-hamdülillahi Rabbi’l-Âlemîn cüm. bk…
kırâ'at (II)
kırâ'at (II) a. [Ar. ] Namazın aher bir rekâtında kıyam duruen munda iken Kur’ân-ı Kerîm’den ayetler okuma için kullanıre lan terim. Namazda bu okuma, e sesli veya sessiz olmak üzere iki yi şekilde yapılmaktadır. Namazda an “kırâ'at”ın okun…
hâcet namazı
hâcet namazı a. Bir ihtiyacm karşılanması ve ortadan kaldırılması veya çok arzu edilen bir konunun gerçekleşmesi için Allah’a dua etmek amacıyla kılınan namaz için kullanılan bir terim. Dört sünnî mezhep ve Caferîlerce “müstehab” (bk. bu ma…
hâcet penceresi
hâcet penceresi a. Din büyükleri için yapılan türbelerin dış cephelerinde yapılan ve ziyaretçilerin önünde dua veya Fatiha okuduğu pencere.
âmin
Okunan dua ve sonunda “kabul buyur” anlammmda onun kabulü için söylena nen söz. Kitâb-ı Mukaddes’te Alde pek çok yerde “amen” şeka, linde geçen bu söz, Arapçaya el Sami dillerinden geçmiştir. Arap m. ) müfessirlerince “esmâ'ü’lbu hüsnâ” (Al…