Köken ve kullanım
i. ar,
Kaynaklardaki ortak açıklama
- Savaşmak, mücadele etmek.
- tas, a Şeriatça istenen fakat nefse zor gelen şeyleri nefs-i emmareye yükleyerek onunla savaşmak. Nefse karşı açılan savaş cihad-ı ekber'dir. b Nefsi ezmek, etkisiz hale getirmek, hatta ölmeden evvel öldürmek. e Çile çekmek. Mücâhedenin üç gayesi var-
dır. İlki, takva sahibi olmaktır. Bu mücâhede şeriatın emirlerine tam olarak
riayet etmek ve kalbi temiz tutmak için nefsi disiplin altına alma, esasına dayanır. Buna vera adı da verilir. Ikincisi, istikamet üzere olmak ve itidal yolunda yürümektir. Fatiha'daki “sırat-ı müstakime ilet bizi,” ifadesi bu hususu ifade eder.
Üçüncüsü keşf ve ilham sahibi olmaktır. İslam bu maksatla nefsi mücâhede yap-
maya teşvik etmez (iş 34-51: Gİ IV: 395). Bkz. Ebrar yolu, Ehl-i riyazet.
Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
G^l^) [< Ar. cehd] tas. Tasavvuf inancında, sûfînin hem nefsi ile, hem dümanla hem de şeytanla mücadele etmesi.