tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1055 sonuç · toplam 2366 · “şer'î” · 9/44
01içtihât
Sözlük anlamı, “Bir işi başarabilmek için elden gelen çabayı göstermek, olanca gücü harcamak.” olan bu söz, elde bulunan delillerin özünden hareketle zımnî metotlar vasıtasıyla şer'î hüküm verebilme yolunda zannî bilgiye ulaşabilme gayretin…
İmâmiyye
İmamîler, ri Hz. Muhammed'den sonra, Hz. ı Ali'nin ve soyunun meşru imam olduğuna inanan Şiî mezheple 2. rinden biri olup "isnâaşeriyye" n (bk. bu madde), "seb'iyye" (bk. m bu madde), "zeydiyye" (bk. bu madde) gibi birçok kollara bölünmüştü…
sıhah
Hadis biliminde, bir hadisin doğruluğunu, sağlamlığını ve güvenilirliğini ifade eden terim. § tam. sıhah-ı sitte a. ( ») İlâb-i hî sır. sırr-ı rubûbiyyet a. (cu^j âm ^ tas. Tanrılık sırrı. olusırr-ı tecelliyât a. ULLşj ^) tas. Kalbe ilk doğ…
sâs
Şeriat hukukuna göre, kasten adam öldürme veya işlenen müessir fiil suçlarmda, suçlunun ya da eylemi gerçekleştiren kişinin işlediği eyleme veya davranışa denk b ceza ile cezalandırılma Kur’ân-ı Kerîm’de “kısâs” iç önce “Bakara suresi” nde…
i'lâm (II)
i'lâm (II) a. Ç^UI) [Ar.] huk. İslâm hukukunda, mahkemece verilen bir şer'î hükmün kaydedildiği yazılı belge
Yeseviyye
Yeseviyye a [Ar.] İslâm tarikatlerinden olup 12. yy.’da ortaya çıkan ve Ahmed Yesevî (öl. 562 / 1166) ye nispet edilen Orta Asya coğrafyasmda etkin olan bir tarikatın adı ve bunun için kullanılan terim. Kökeni Hz. Ali ve Hz. Ebubekir’e kada…
vecd
Tasavvuf inancma göre, kendi iradesi dışında Allah’ın bir ihsanı gibi bir sûfînin kalbine ansızın doğan, onu kendinden geçiren ve beşerî vasıflardan armdıran bir du v rum.
hâkim (II)
hâkim (II) a. ve s. [< Ar. hükm] Hadis biliminde uzmanlaşmış ve mesleğinin zirvesine çıkmış kimseler. Bu seviyeye ulaşabilmek için bir kimse, rivayet edilen bütün hadisleri metin, sened, râvilerin durumu ve öteki teknik özellikleriyle bilme…
mi'râc gecesi
mi'râc gecesi a. bk. Mi'râc Kandili ık rı mi'râciyye a. [Ar.] “Miraç ul ile ilgili.” anlamındaki bu terim, İslâm sanatı ve edebiyatmda “mi'râc” konusunu işleyen eserîr ler için kullanılan ortak ad olymuştur. mi
ilmiyye
biçimi.} (ç. b. ilmiyyât) Din işleriyle uğraşan hocalar sınıfı veya din işleriyle uğraşanların mesleği. 2. Edebiyat bilimleri, fıkıh, ahkâm-ı Şer’iyye ile uğraşan meşihat dairesinde çalışan kimseler için kullanılan bir terim. 3. OsmanlI dev…
beyit -yti
1. “Ev, hane, menzil, konak, mesken” anlamında olan bu söz, “Aynı vezinde iki dizeden oluşan bir nazım birimi.” olarak İslâmî edebiyatta, özellikle de Divan Edebiyatı alanında kullanılan bir terim olarak yaygınlık kazanmıştır. 2. tas. Kalp,…
âyetnâme
ed. Tasavvuf! ede biyatta mutasavvıf şairlerin Kur’ân-ı Kerîm’in ayetlerinin faziletlerini şürleştiren eserler için kullandıkları terim. k âyetullah a (4JILD [Ar.] Şiâ’nın “isnâaşeriyye” (oniki imam) âlim ve fakihleri için dinî ve bi ) lims…
Mukabele
Kur’ân okumalarında bir kişinin okuyuşunu diğerlerinin metinden takip etmesi; özellikle ramazan ayındaki karşılıklı tilâvet geleneği. Mevlevîlikte âyin-i şerifin semâ, musiki ve selâmlarla icra edilen bütününe verilen ad. İki anlam bağlama…
ferâset
Kâbe’de hizmet a edenlerin görevi. § tam. ferâşet-i şerîfe berâtı Kâbe’nin temizlik görevlisine e verilen berat. n ferâşet-i şerîfe vekili Kâi be’nin temizliğiyle görevli bulunan kimselerin İstana bul'daki temsilcisi. r
gaybet (II)
gaybet (II) a. (. c^ [Ar. ] Şiâ mezhebi çerçevesinde, “isnâaşeriyye” (bk. bu madde)nin on ikinci imamının ölmeden önce insanlar arasından kaybolup gizlenmesi inancı. Bu konuda ilk iddia, Hz. Ali’nin ilâh olduğu ve kıyamet öncesi dönerek dün…
âs
Kitap, sünnet ve icmâda hükmü bulunmayan bir meseleye, aralarmdaki bağ sebebiyle, bu kaynaklardan birinde bulunan bir meselenin hükmünü vermek anlamında fıkıh terimi. § tam. kıyâs-ı fukahâ a. ( ^ ^U) fik. Fıkıh bilginlerinin üzerinde birleş…
na'îm
“Yüksek derecem’in de huzur, refah ve mutluluk.” annci lammda “cennet” (bk. bu madnde de) için kullanılan adlardan biri. ihez nakd a. [Ar.] Hadisleri sağlamur lık ve zayıflık bakımmdan ayınp güvenilirlik derecelerini tespit laretme işi. ise…
Hamâliyye
Ticaniyye tarikatının bir kolu olarak oluşan ve Şeyh Şerîf Ahmed Hamâhullah (Hamallah) ’a nispet edilen ve Batı Afrika Müslümanları arasmda yayılan bir tarikatın adı. hamâse a- [Ar.] Arap edebiyatmda kahramanlık şiirleri ve bu şiirlerden ol…
ef âl
“İşler, eylemler.” anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle yeni terimler oluşturur. § tam. efâl-i ibâd ç.a. (jU Jl*jl) İnsan için iradeye dayanan ve bireye sorumluluklar yükleyen iş ve eylemler. efâl-i mükellefin ç.a. (jjâL JLûl) “M…
maslahat
fık. Sözlük anlamı “İyi, uygun, elverişli, maksada uygun olan, yararlı.” olan bu söz, şeriat hükümlerine uygun, akıl ve tecrübe yoluyla belirlenen değerlere uyumlu olan yararh işler ve konular anlamında kullanılan fıkıh terimi, “fesâd” (bk.…
avf
İnsanm Allah nezdindeki durumu ve o noktada hissettiği korku ve endişeleri ifade etmek için kullanılan terim. “havf’ sözü, Allah’ın suç işleyenleri cezalandırma yöntemlerinden biri olarak “Nisâ suresi” nde ifade edilmekte, özellikle de “All…
selâse
selâse a. Wıli) [Ar.] Hadis biliminde, Buhârî, Müslim ile İmâm Mâlik’in kendileri veya Buhârî ve Müslim’in “el-Câmi'ü’sse Sahîh” adlı kitaplan ile İmâm Mâlik’in “el-Muvatta” adlı eseri için kullanılan terim. 2. Hadis biliminde, Ebû Dâvud, N…
sefir
Şi'â inancma göre, “İsnâ'aşeriyye”nin on ikinci imamının gaybubeti sırasında onun adına faaliyetleri devam ettiren kimseler.
fâtiha
“Giriş, başlangıç, ön söz, medhal” anlamında Kur’ân-ı Kerîm’in birinci suresi olan “Fatiha sûresi”nin kısaltılmış biçimi, fâtiha-i şerif (bk. Fâtiha suresi). Dua.