Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
gaybet (II) a. (. c^ [Ar.
] Şiâ mezhebi çerçevesinde, “isnâaşeriyye” (bk. bu madde)nin on ikinci imamının ölmeden önce insanlar arasından kaybolup gizlenmesi inancı. Bu konuda ilk iddia, Hz.
Ali’nin ilâh olduğu ve kıyamet öncesi dönerek dünyayı ıslah edeceği tezidir ve bu İslâm’da ilk “gaybet” olarak nitelenmiştir. Bunun devamında, son imamlarmın kıyametten önce dönerek dünyayı ıslah edeceği düşüncesini bir iman felsefesi hâline getiren tek fırka Şiâ içindeki “isnâaşeriyye” taraftarlarıdır. Gaybet konusunu başta hadis ve kelâm bilginleri olmak üzere Şia üzerinde araştırmalar yapan ve bu inanca gönülden bağlanan pek çok ulema kaleme aldıkları eserlerde ayrmtıh incelemişler ve anlatmışlardır.
Bu tür eserlerin ortak adı, “Kitâbü’l-Gaybe” veya “Risâle fi’l-Gaybe” olarak karşımıza çıkmaktadır.