tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 6/51
01a'râf
Uâi> J) [Ar. arf’ın ç. b.] “Yüksek yer, burç.” alamındaki bu terim, cennet ile cehennem arasında bulunan ve bu iki yeri birbirinden ayıran surun üzrinde bulunan en yüksek tepenin adı için kullanılmıştır. Kur’ân-ı Kerîm’in yedinci suresinin…
in'âm (I)
in'âm (I) a. ÇLcj) [Ar.] İslâmî inançta Allah’ın insanoğluna rızık vermesi, ihsan ve lütufta bulunması anlamında kullanılan bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de değişik türevleriyle on sekiz ayette yer almaktadır (bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu…
ihrâm keffâreti
ihrâm keffâreti a. Hac ve umre ibadeti sırasında “ihrâm” (bk. bu madde) yasaklarmm bozulması karşılığı yerine getirilmesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu konu Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi, 2 / 196 ve Mâ'ide suresi, 5 / 95”nde…
ilmü'l-münâsebet
İslâmî bilimlerde, Kur’ân-ı Kerîm’deki sureler ile ayetler arasındaki bağlantıyı ve uyumu inceleyen bilim dah. ilmü'n-nefs a. 0^1 jlc) Ruhun iç dünyasmı, özünü, hayal ve akıl gibi melekelerin inceleyen bilim dalı. ilmü'r-rivâyet a. (cuijı b…
ihsân
Genel olarak iyi ve güzel davranışlarda bulunmak, Allah’a ihlâs ile kulluk yapmak. Kur’ân-ı Kerîm’de bu terim, “İyilik yapmak ve iyi davranışlarda bulunmak.” anlamında; “Güzel işler yapmak.” anlamında; “Bir işi, bir görevi hakkıyla yerine g…
müteşâbih
İslâm bilginleri arasında, ayetleri güzel, belâgatli, doğru, veciz ve muciz olmaları özelliği ile değerlendiren ve niteleyen görüşe göre Kur’ân’ırı tamamı m “müteşâbih” terimi ile karşılanmıştır. Kur’ân’ırı bu vasfı “Zümer suresi” nin yirmi…
tûbâ
Cennette var olduğuna inanılan bir ağaç. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de sadece “Ra'd suresi” nin 29. ayetinde geçmektedir.
sabır, -brı
sabır, -brı a. f^) [Ar.] Sözlük anlamı, “Dayanma, dayanıklılık.” sâbık u lâhık 578 olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de yetmiş ayette geçmekte (bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “sbr” maddesi) ve başa gelen kötülüklerden şikâyet etmeyen, sızlanmaya…
Sehliyye
Sehl et-Tüsterî’ye nispet edilen tasavvufî yol ve çevre için kullanılan ad. Kur’ân’a bağlılık, sünnete uyma, helâl lokma, günahlardan kaçınma ve sürekli tövbe bu çizgiye atfedilen başlıca ilkeler arasındadır.
Müşebbihe
Müşebbihe a. (^î. ^) [Ar. ] İslâm gü tarihinde, Allah’ın sıfatlarını inbu sanın sıfatlarına benzeterek inân” san biçimli (antropomorfist) bir an tanrı düşüncesi yaratmaya çahşan bir akım için kullanılan terim. Bu inanca göre Allah’ın eli, n…
ruhbân
Kendisini ibadete adayan Hrıstiyanlar için Kur’ân-ı Kerîm’de geçen bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de dört ayette geçmektedir (“Mâ'ide suresi”, “Tevbe suresi”, “Hadîd suresi”.
haset, -di
haset, -di a [Ar. ] “Başkalarıanın elde ettiği maddî veya manevî le değerleri, erdemleri veya makam u ve mertebeleri kıskanma, çekeamemezlik. ” anlamında kullanıir lan bir terim. Kur’ân-ı Kerîm’de abu manasıyla “Bakara suresi” u nde geçen b…
rüşd
(^ft [Ar.] Hak yolunda yürüme, iyiyi kötüden ayırt edebilme yetisi olarak tanımlanan ve Kur’ân-ı Kerîm’de geçen bir terim. Kur’ân-ı Kerîm’de bu sözden türemiş on dokuz söz geçmektedir. fik. İslâmî inanca göre, bireyin mülkî, hukukî ve fikrî…
süvâ
Gl>-) [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm’de geçen ve Nuh kavminin taptığı olarak gösterilen Cahiliye dönemi putlanndan birinin adı.
Mufassal
Kur’ân’ın son bölümündeki, sûreleri görece kısa ve besmelelerle sıkça ayrılmış sûreler topluluğu. Yaygın tasnif Başlangıç sûresi konusunda farklı kabuller bulunmakla birlikte bölüm genellikle Kāf veya Hucurât sûresi civarından Nâs sûresine…
muhabbet
1. “Sevgi” anlamındaki bu söz, dinî hayatın temel ve aslî değeri ve unsuru olarak kabul edilen bir terim olmuştur. Kur’ân-ı Kerîm’in “Tâhâ suresi” (20)nin 39. ayetinde geçen bu söz, hem Aüah’a hem de insanlara nispet edilerek hadislerde de…
Rufâ'iyye
Rifâ'iyye bili rûh a. (^J [Ar.] Hz. “İnsanda ve hayvandaki hayatın ğini özü, can, nefes.” anlamında teha rim. İnsana yüce Allah tarafindan “rûh”un verilmesi Kur’ân-ı Kerîm’de iki ayette açıkça ifade yaedilmektedir (“Secde suresi”, 32 deti /…
sevâp, -bı
sevâp, -bı a. Ul^) [< Ar. sevb] ku Dinen makbul sayılan ibadetlerler rin veya davranışlarm karşılığı teolarak kıyamet gününde müminlere verilecek mükâfat. sevâ’ü’s-sebîl 600 sevâ'ü’s-sebîl a- (lHI «M [Ân] Kur’ân-ı Kerîm’de geçen ve “Hedefe…
emûm
“Dokunduğu yeri zehir gibi yakan sıcak rüzgâr.” anlamındaki bu söz, cehennem için kullanılan terimlerden biridir ve Kur’ân-ı Kerîm’de “Tûr suresi” nde geçmektedir.
besmele
“Rahman ve rahim olan Allah’ın adıyla” anlamma gelen “Bismi’llahi’rrahmani’r-rahîm” sözünün kısaltması. Bu sözün başmda okunan “E'ûzü billahi mine’şşetâni’r-racîm” (Allah’ın lânet edip kovduğu şeytanın şerrinden Allah’a sığınırım. ) sözü il…
mu'azzib
Çiu) [Ar.] “Suçlular veya günah işleyenleri cezalandı ran, acı çektiren.” anlamında Al lah’m sıfatı olarak kullanılan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de teklik ve çokluk biçimiyle dört yerde geçmektedir (“A’râf suresi” (7 164; “Enfâl suresi” (8 /…
rükün, -knü
rükün, -knü a. (^J \Ar.] ftk. İslâmî inanca göre, bir ibadetin hukukî fiil veya işlemini oluşturan ana unsur anlamında kullanılan fıkıh terimi. Söz gelişi, namazm rükünlerinden biri Kur’ân tilâveti olması gibi.
Mukît
Sözlük anlamı “Vücudun ve ruhun gıdasını veren, gücüyetip koruyan.” olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “Her şeye gücü yeten.” anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Nisa suresi” nin 85. ayetin…
kabe kavseyn
kabe kavseyn a. [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm’de geçen Mirac’da Hz. Muhammed’in Allah’a ve Cebraü’e olan yakınlık mesafesini ifade eden terim. tas. Vücut dairesinde “ibda, iade, inme, yükselme, failiyet ve kabiliyet’ gibi isim ve sıfatların birbirin…