kabe kavseyn

kabe kavseyn a. [Ar.]

1. Kur’ân-ı Kerîm’de geçen Mirac’da Hz. Muhammed’in Allah’a ve Cebraü’e olan yakınlık mesafesini ifade eden terim.
2. tas. Vücut dairesinde “ibda, iade, inme, yükselme, failiyet ve kabiliyet’ gibi isim ve sıfatların birbirine yakınlığına dayanan bütünleşme, yani Allah’a yakınlık olarak ifade edilen “aynü’l-cem” (bk. bu madde) diye de terimleşmiş olan makam.

Peygamber efendimizin Mîrac gecesinde bilmediğimiz bir şekilde Allahü teâlâya yakınlığından kinâye olan bir tâbir.

Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki:

O (Muhammed aleyhisselâm) Rabbine Kâbe Kavseyn veya daha yakın oldu. (Necm sûresi: 9)

Ehl-i sünnet âlimleri buyurdu ki: "Mîrâc, ruh ve cesed birlikte olarak Mekke-i mükerremeden Kudüs'e ve oradan yedi kat göke, sonra Sidre denilen yere ve Sidre'den Kâbe Kavseyn makâmına uyanık olarak, gece bir anda götürülmüş ve getirilmiştir. Bunu yapan, Allahü teâlâdır ve ancak O yapabilir. (Abdülhakîm Arvâsî) Peygamber efendimiz Kâbe Kavseyn makâmına varınca ne Cebrâil aleyhisselâm ve ne de başka hiçbir vâsıta olmadan doğrudan doğruya Allahü teâlâ O'na vahyetti, bildireceğini bildirdi. Beş vakit namaz bu sırada Farz kılındı. (Fahreddîn Râzî) Kâbe Kavseyn tahtının Sultânı sen, ben bir hiçim, Misafirinim dememi saygısızlık sayarım.

(Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî)

Arapça, ok atılırken yayın elle tutulan odasıyla, sağlı sollu iki ucu arasındaki mesafeyi ifâde eden bir terkiptir. Tasavvuf ıstılahında, vücud dairesinde, ibda’, iade, inme (nüzul), yükselme (urûc) failiyyet ve kabiliyyet gibi isimler arasında bulunan, tekabül bakımından esma ve sıfatın isimlerine ait yakınlığı belirtir. Ancak bu kurb (yakınlık)’un zatî değil, sıfatî olduğu da kaydedilir. Bunun üzerinde “ev ednâ” (yahut daha da yakın) makamı vardır. Kabe kavseyn, ittisal denilen temyizin bekasıyla beraber, Hak ile ittihaddan; “Ev ednâ” ise, ayn-ı cem’deki ehadiyyet-i zâtiyyeden ibarettir. Ev ednâ’da temeyyüz ve itibârı olan ikilik, fenâ- i mahz ve tams-ı küllî sebebiyle, abd ve Hak arasından kalkar. Müfessirler, bu kelimeyi Allah’a yakınlık olarak yorumlamışlardır.Matlab-ı a’lâ-yı ev ednâ’da cay itsek n’ola Tîr-veş itdik makâm-ı kâbe kavseyni güzâr.NadirîBu terim, Necm Suresi’nin dokuzuncu âyetindeki “fekâne kâbe kavseyni ev ednâ” (İki yay kadar, yahut daha yakın oldu) ifadelerinden alınmıştır.