tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 24/100
01Rufâ'iyye
Rifâ'iyye bili rûh a. (^J [Ar.] Hz. “İnsanda ve hayvandaki hayatın ğini özü, can, nefes.” anlamında teha rim. İnsana yüce Allah tarafindan “rûh”un verilmesi Kur’ân-ı Kerîm’de iki ayette açıkça ifade yaedilmektedir (“Secde suresi”, 32 deti /…
muharrem
“Yasaklanan, haram kılınan veya kutsal sayılan.” anlamına gelen ve Hicrî takvimin ilk ayı için kullanılan ad. İslâmî inançta “haram aylar” (bk. bu madde) arasmda zikredilen bu ay içinde, onuncu 481 muhayyelât günde, Hz. Hüseyin üe aüe fertk…
seyyit, -di
seyyit, -di a. [Ar.] “Efendi, ağa, bey, mevlâ, ileri gelen, baş, reis, server.” anlammdaki bu terim, Hz. Peygamber’in kızı Hz. Fatıma ile onun kocası Hz. Ali’nin soyundan gelen Hz. H şan ve Hz. Hüseyin için kul nılmıştır. Bazı kaynaklar, bu…
emûm
“Dokunduğu yeri zehir gibi yakan sıcak rüzgâr.” anlamındaki bu söz, cehennem için kullanılan terimlerden biridir ve Kur’ân-ı Kerîm’de “Tûr suresi” nde geçmektedir.
semen
Ticaret akdinde satış bedeli ve tedavülde olan para anlamında kullanılan fıkıh terimi; bk. selem, eşanlamlısı “re'suT-mâl”dir.
Rakīb
Gözeten, koruyan ve hiçbir şey kendisinden gizli kalmayan. Allah’ın güzel isimlerinden biridir. Kul bakımından murakabe, Allah’ın her hâli bildiği bilinciyle söz ve davranışını denetlemektir. Bu bilinç başkalarını sürekli gözetleme değil, k…
ulûmü’l- Kur'ân
ulûmü’l- Kur’ân a. (jijül Kur’ân-ı Kerîm’in etrafmda oluşan bilimler anlamında terim. 2. Bu büimler tarafından oluşturulan eserler için kullanılan ortak ad ve terim. Bu büimler tarafından oluşturulan eserler için kullanılan ortak ad ve teri…
besmele
“Rahman ve rahim olan Allah’ın adıyla” anlamma gelen “Bismi’llahi’rrahmani’r-rahîm” sözünün kısaltması. Bu sözün başmda okunan “E'ûzü billahi mine’şşetâni’r-racîm” (Allah’ın lânet edip kovduğu şeytanın şerrinden Allah’a sığınırım. ) sözü il…
mu'azzib
Çiu) [Ar.] “Suçlular veya günah işleyenleri cezalandı ran, acı çektiren.” anlamında Al lah’m sıfatı olarak kullanılan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de teklik ve çokluk biçimiyle dört yerde geçmektedir (“A’râf suresi” (7 164; “Enfâl suresi” (8 /…
süveydâ
Kalpte bulunduğuna inanılan küçük siyah nokta. Bu yer, basiret ve inanç merkezi olarak nitelenmiştir. Ayrıca bu terim, kalpteki gizli günah anlamında da kullanılmıştır; eşanlamlısı “habbetü’l-kalb” (bk. bu madde) şa'bân a. [Ar.] Hicri yılı…
ilâhiyyûn
Evrenin ı bir yaratıcısmın bulunduğu gö rüş ve düşüncesini benimseyene ler için kullanılan kelâm terimi, e “maddiyyûn” (bk. bu madde) k karşıtı. a
rükün, -knü
rükün, -knü a. (^J \Ar.] ftk. İslâmî inanca göre, bir ibadetin hukukî fiil veya işlemini oluşturan ana unsur anlamında kullanılan fıkıh terimi. Söz gelişi, namazm rükünlerinden biri Kur’ân tilâveti olması gibi.
harem (D
harem [Ar. ] Saray ve konaklarda kadınlar için ayrılmış bölüm için kullanılan bir terim. İslâmiyetle beraber evlerde erkek ve kadm misafirlerin oturma yerleri ayrı bölümler olarak düzenlenmeye başlamış; bunun en mütevazi örneğini Hz. Peygam…
meşrû müdafaa
meşrû müdafaa a. huk. Bir kimsenin kendisine karşı haksız ve kanunsuz yapılan bir saldırıdan korunmak için ani ve zorunlu tepki göstermesi veya ondan m kurtulmak için belirli ölçüde ve oranda güç kullanmasını ifade eden terim.
hayât (II)
hayât (II) a. [Ar.] tas. İlâhî tecellilere mazhar olan ruhun bu sayede eriştiği mertebe ve ha hayat tarzı için kullanılan tasavvufî bir terim. Sûfîlere göre İlâhî tecellilere erememiş bir ruh ölü gibidir. İnsan bu İlâhî tecellilere kavuşunc…
munkatı hadis
munkatı hadis a. Hadis biliminde, m senedinin başmdan veya sonundan bir ya da birden fazla ravîsi düşen hadis. Bu tür hadislere zayıf veya merdud adı da verilmiştir. Bununla birlikte, bu tür hadis başka bir senetle uyumlu olur ve kopuk sene…
mutkin
Hadis bi minde, sağlam, dikkatli, güven lir ravi veya muhaddis an mmda kullanılan terim. müttefîkun aleyh a. 3^0) [A Hadis biliminde, bir hadis hem Buhârî hem de Müslim aynı adlı “el-Câmi'u Sahîh”lertnde bulunduğunu a latan terim
resmu’l-hadîs
(öjjJI ^ufi [Ar.] Hadis biliminin dayandığı temel ^fi ilkeler ve usul özellikleri. Uleresmu’s-sahîh a. ^->.»11 ^J [Ar.] arı Sahih hadisin dayandığı temel k’te ilkeler ve usul özellikleri. âmî resûl a. (J^J [Ar.] Peygamber mda karşılığı Arap…
metâvile
WjL) [Ar.] Lübnan’da yerleşik hayatta, özellikle de büyük şehirlerin varoşlarmda bulunan ve İmâmî İsnâaşerî Şiileri için o bölgede kullanılan ad.
rızâen lillah
rızâen lillah a. (dil pLâJ [Ar.] AUah Bu rızası içini bir karşılık bekleismeksizin anlamında iyi dilek sömizî zü. yer 82; rızık a. (yfi [Ar.] AUah’m canhlar için verdiği maddî ve manevî nimetler. Bundan dolayı da yüce n-ı AUah “Rezzâk” (bk.…
celi
C^) [Ar. ] İslâm hat (yazı) sanatmda her tarz yazının iri yazılmış biçimine verilen ad. İslâm yazı sanatının başlangıç döneminde ortaya çıkmaya başlayan “aklâm-ı sitte” (bk bu madde)nin iri olanlarma “celîl” denilmekteydi. Bunlara büyük boy…
sakal-ı şerîf
sakal-ı şerîf a. Hz. Peygamber’e ait saç ve sakal telleri için kullanılan terim.
savma'a
Glm^) [Ar.] “İbadet yeri, tekke.” anlamında kullanılan terim. Hristiyan papazlarınm inzivaya çekildikleri özel yapılmış hücre.
sebep, -bi
sebep, -bi a. [Ar.] fik. Varlığı ve yokluğu şer’î hükmün varhğma veya yokluğuna bağlanan s durum veya nitelik anlamında kullanılan fıkıh terimi.