harem (D

harem [Ar. ] Saray ve konaklarda kadınlar için ayrılmış bölüm için kullanılan bir terim. İslâmiyetle beraber evlerde erkek ve kadm misafirlerin oturma yerleri ayrı bölümler olarak düzenlenmeye başlamış; bunun en mütevazi örneğini Hz.

Peygamber göstermiştir. İslâm devletleri içinde sarayda ilk harem dairesi Abbasîler zamanmda oluşturulmuş bu yere “harîmü dâri’l-hilâfe” adı verilmiştir. Selçuklular döneminde ise hükümdarm “hatun, terken hatun” unvanı verilen nikâhlı eşleri ile cariyelerinin saray içinde düzenli bir biçimde ikamet ettikleri kaynaklarda zikredilmektedir.

“Harem”in en mükemmel biçimde teşkilâtlanması OsmanlIlarla başlamış ve Fatih döneminde devşirme sistemiyle geliştirilmiştir. Bu düzen yeni Türkiye cumhuriyetinin kuruluşuna kadar değişerek ve özellikle ikinci Abdülhamid döneminden sonra zayıflayarak devam etmiştir.