tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
226 sonuç · toplam 415 · “Mekke” · 2/10
01harem (II)
harem (II) a. t^) [Ar.] “Girişi, herkese açık olmayan, korunmuş, saygın veya kutsal yer.” anlamında olan bu söz, Mekke ve Medine çevresindeki belirli bölgeler için kullanılan bir terim. Bu bölgelerin “harem” olarak adlandırılması, buralarm…
hac emîri
hac emîri a. Haccm kurallarma uygun ve güvenli bir biçimde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla görevlendirilmiş kimse. Bu görev, Mekke’nin fethinden sonra oluşturulmuştu. Hz. Peygamber ilk görevi, Mekke valisi Attâb b Esîd’e vermiş, ikin…
Fethî
Mekke’nin fethi sırasında veya hemen sonrasında İslâm’ı kabul eden sahâbîler için kullanılan nispet. Okuma notu Bu nispet, Kur’ân’daki Fetih sûresi başlığından ayrıdır.
cennetü’l-mu'allâ
“Yüce bahçe.” anlammdaki bu söz, Mekke’de “Beytullah’Tn kuzey bölgesinde bulunan ve içinde Hz. Peygamber’in dedesi, amcası ve eşlerinden Hatice’nin de bulunduğu ve sahabilerin de medfun olduğu mezarlığm adı.
ıyâmet-nâme
ed. Tasavvuf! edebiyatta Kur’ân-ı Kerîm’in. hükümleri doğrultusunda kıyamet günü hakkında kaleme alınan eserler için kullanılan ortak ad. kız ıyâmet suresi a. [< g Ar. “Sûretü’l- Kıyamet” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş s beşinci, iniş sırasma g…
Cin suresi
Cin suresi a. ((^[ -1 Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş ikinci, iniş sırasına göre kırkıncı suresi olup “A'râf suresi” nden sonra ve “Yâsîn suresi” nden önce Mekke’de nazil olmuş ve yirmi sekiz ayetten meydana gelmektedir. Admı ilk ayetteki “cinn” t…
makâm-ı İbrâhîm
makâm-ı İbrâhîm a. Mekke’de Kâbe’nin ilk yapımı sırasında Hz. İbrahim’in duvar ördüğü ve buranın üzerine çıkıp Allah’a inananları hac yapmaya davet ettiği yere verilen ad. Bu konu Kur’ân-ı Kerîm’in iki ayetinde dile getirilmiştir. Birincisi…
yevmü’l-fitr
OâJi Ramazan Bayramı günü. yevmü’l-fürkân a. bk. yevmü’l-cem' yevmü’l-hak a. (jJl ^ bk yevm-i kıyâmet yevmü’l-hasret a. Uj-J ^ bk. yevm-i kıyâmet yevmü’l-haşr a. (^iill ^ İs lâm inancına göre, kıyame gününü ifade eden terim. yevmü’l-hisâb a…
Hümeze suresi
Hümeze suresi a. [< k Ar. “Sûretü’l-Hümeze” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yüz dörk. düncü, iniş sırasma göre otuz ikinci suresi olup “Kıyamet suresi” nden sonra ve ) “Mürselât suresi” nden önne ce Mekke’de nazil olmuştur ve adokuz ayetten meydana gel…
tavâf
Uljl») [Ar.] fık. İslâmî iba detlerden “hac” (.bk. bu madde ın rükünleri arasmda yer alan ve Kâbe’nin sol tarafından “Hacerü’l-esved” (bk. bu mad de) hizasmdan başlayarak dönü len ve aynı notada tamamlanan dönüş işlemine “şavt” (bk. bu madd…
Nâzi'ât suresi
Nâzi'ât suresi a. [< Ar. “Sûretü’n- Nâzi'ât” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş dokuzuncu, iniş sırasma göre seksen birinci suresi olup “Nebe' suresi” nden sonra ve “İnfitâr suresi” nden önce suresi olup Mekke döneminde nazil olmuş ve kırk altı âye…
ansâr
Peygamber ile beraber Mekke’den hicret eden Müslümanlara kucak açan, onlara her türlü maddî ve manevî yardımı gösteren Medineli Müslümanlar.
bedî'iyyât
Peygamberi övmek amacıyla kaleme alman ve her beytinde en az bir bedîî sanatm bulunması zarurî olan kasidelere verilen ad. Bu tarz şürler Hz. Peygamber’in sağlığmda iken yazılmaya başlanmış, sonradan yaygmlaşmıştır. Başlangıçta aydm kesimin…
tekvin
t^) [Ar. ] “Mâtürîdî” onra (bk. bu madde) kelâm bilginleri ketarafmdan Allah’a nipet edilen rim. ve “yaratma kudreti”ni ifade ehit eden sübutî sıfatlardan biri için dan kullanılan terim. Bu sıfat, bilim, ir. irade ve kudret sıfatlarmdan am…
Mekkî
Hz. Peygamber’in Medine’ye hicreti öncesinde bu şehirde nazil olan Kur’ân-ı Kerîm’dekl sure veya ayetler; bk. sûre 2. Hz. Peygamber’in Mekke yıllarında ortaya çıkan ve yayılan hadisler. Hz. Peygamber’in Mekke yıllarında ortaya çıkan ve yayı…
hil bölgesi
hil bölgesi a. Mekke’de harem bölgesi dışında kalan yerler için kullanılan terim. Buraya, o yerde bulunan bitkilerin koparılması, av hayvanlarınm avlanması helâl olduğu için “hill” adı verilmiştir.
Kur'ân kursu
Kur’ân kursu a. Kur’ân-ı k Kerîm’i doğru ve aslına uygun biçimde, yani “tecvid” (bk. bu madde) usullerine göre okumayı öğretmek, ezberletmek amacıyla oluşturulan kurumlar için kullanılan terim. Bu kurum başlangıcmdan beri “dârü’l-Kur’ân, dâ…
sûre
Kur’ân-ı Kerîm ayetlerinden meydana gelen ve Hz. Peygamber tarafından belirlenen 114 bölümden her birine verilen ad. Her bir sure, kendi içinde hem uyumlu hem de anlamlı ve ahenkli bir bütünlük oluşturmakta; aynı zamanda Kur’ân-ı Kerîm’in b…
ma'bet, -di
ma'bet, -di a. [Ar.] ibadet etme amacıyla yapılan yer için kullanılan terim. Bütün dinlerin temelinde ibadet yattığı için, her dinin kendine özgü bir ibadet yeri olmuştur. İslâm dininin en kutsal mabedi şüphesiz Kâbe’dir mâ ve yeryüzünde ib…
kâri'a
“Kapıyı vurmak, ansızın gelmek, tenha kalmak.” anlamlarına gelen bu söz, terim olarak ansızın gelen belâ, k felâket için kullanılmıştır. Kur’ân-ı Kerîm’de “Kâri'a suresi” inde kıyamet k alâmetleri olarak geçerken, “Ra’d suresi” nde “birden…
fikir, -kri
fikir, -kri a. [ Ar.] Varlıklarm özünü veya oluşumunu kavramak için akim planlı ve programh faaüyetleri için kullanüan bir terim. Fîl suresi a. [< Ar.“Sûretüİ-Fîl” ] Kur’ân-ı Kerîm’in. yüz beşinci, iniş sırasma göre on dokuzuncu suresi olup…
Mâtüridî mezhebi
Mâtüridî mezhebi a. bk Mâtüridiyye Mâ'ûn suresi a. (^j^ (> U [ Ar. “Sûretü’l- Mâ'ûn” ] Kur’ân-ı Kerîm’in. yüz ye dinci, iniş sırasma göre on ye dinci suresi olup “Tekâsür su resi” (102)nden sonra v “Kâfirûn suresi” (109)nden ön ce Mekke dön…
âmü’l-fîl
İslâmiyet’in kabulünden önce, yaşanan bazı önemli olaylara ad verilmesi geleneği çerçevesinde, Habeş ordusunun Kâbe’yi yıkmak için Mekke üzerine yürüdüğü yıla Araplarm veriği ad ve terim.
arefe
Haccm en önemli farzı olan “vakfe”nin yapıldığı yer olan “Arafat’ın öteki adı, “yevmü arefe” (arefe günü). Bu günde vakfe, zeval vaktinden kurban bayramının birinci günü fecrin doğuşuna kadar olan süre içinde yapılır. Önce “tevriye” günü (z…