tarikat.orgKüntiyye, Sokoto, Mürîdiyye ve Sambasî terkibi üzerine kişi, eser, mekân ve silsile bağlantılarını birleştiren ayrıntılı dosya.
Bekkâiyye'den Küntiyye'ye
Sîdî Ahmed el-Bekkây'a nispet edilen erken Sahra hattı, Sîdî Muhtâr el-Küntî'nin ihyasıyla Muhtâriyye/Küntiyye adı altında genişledi. Oğlu Muhammed döneminde Muhammediyye adı da kullanıldı. Bunlar üç ilgisiz tarikat değil aynı ağın tarihî nispetleridir.
Sokoto: icazet, eğitim ve devlet
Osman b. Fûdî'nin Kādiriyye yanında Halvetiyye ve Şâzeliyye icazetleri vardı. Kādirî eğitim ve zikir etkisi Sokoto hareketinde belirgindir; fakat halifeliğin siyasî kararları tarikatın değişmez programı sayılamaz.
Senegal ve Mürîdiyye
Ahmedü Bamba babasından Kādirî evrâdı aldı, daha sonra kendine mahsus evrâdı düzenledi ve 1893'te Mürîdiyye adını ilân etti. Tûbâ post, şehir, cami, kütüphane, eğitim ve iktisadî dayanışma merkezi oldu.
Mekke'den Endonezya'ya
Ahmed Hatîb Sambasî'nin Kādiriyye-i Nakşibendiyye öğretisi iki yolu bilinçli biçimde birleştirdi. Abdülkerim Bentenî, Talha Çirebonî ve Ahmed Hasbullah Madûrî aracılığıyla Cava, Madura, Singapur ve daha geniş Güneydoğu Asya'ya yayıldı.
Sınıflandırma ilkesi
Küresel Kādiriyye haritasında aile nispeti, yerel kol, çoklu icazet ağı, siyasî eğitim hareketi ve iki tarikatın terkibi aynı kategoriye sokulmaz. Bağlantı güçlü biçimde gösterilir, kurumsal türü ayrıca belirtilir.