Ara
Menü

Receb Sivâsî

Receb Sivâsî, Şemsiyye-Sivâsiyye irşad hattını XVIII. yüzyıl başına taşıyan ve kendi çevresine adını veren Halvetî şeyhidir.

Vefat
1721
Unvan
Sivâsiyye'nin Nûriyye/Recebiyye kolu şeyhi

Sivâsî silsilesi

Receb Sivâsî, Şemsiyye-Sivâsiyye çevresinde yetişti ve bu hattın zikir, halvet, sohbet ve vaaz geleneğini sürdürdü.

Nûriyye/Recebiyye

Kaynaklarda çevresi Nûriyye veya Recebiyye nispetiyle anılır. Bu ad bağımsız ana tarikat değil, Sivâsiyye içindeki halife ve tekke hattıdır.

Vefatı

1133/1721 civarında vefat ettiği kaydedilir. Aynı adlı Sivaslı sûfîlerle karışmaması için silsile ve tekke bağlantıları esas alınır.

Şemsiyye postundaki yeri ve vefat tarihi meselesi

Kaynaklarda Receb Sivâsî, Şemsiyye'nin Sivas'taki merkezinde kısa süren bir postnişinlik döneminin sahibi olarak görünür. Sıralama şöyledir: Şemseddin Sivâsî 1006'da (1597) vefat edince yerine oğlu Pîr Mehmed Efendi geçmiş; onun iki yıl sonraki vefatı üzerine posta Receb Sivâsî oturmuştur. Receb Sivâsî de vefat edince diğer halifelerin daveti üzerine Abdülmecid Sivâsî Zile'den Sivas'a gelip meşihat makamına geçmiştir.

Bu anlatı bir tarih sorunu doğurur. Abdülmecid Sivâsî'nin Sivas'taki meşihatinin ardından İstanbul'a gitmesi 1008 (1599) yılına tarihlendiğine göre, aynı anlatı Receb Sivâsî'nin vefatını XVI. yüzyılın hemen sonuna yerleştirmektedir. Buna karşılık kayıtlarda onun vefat yılı olarak 1721 geçmektedir. İki tarih arasındaki yüz yirmi yıllık fark bu metinlerden çözülememektedir; ya aynı adı taşıyan iki ayrı şahsiyet söz konusudur ya da kayıtlardan biri hatalıdır. Burada iki bilgi de olduğu gibi bırakılmıştır.

COĞRAFÎ HAFIZAŞemsiyye DergâhıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Şemseddin Sivâsî'nin cenaze namazını kıldırması

Şeyhinin 1006 (1597) yılındaki cenaze namazını Receb Efendi kıldırmış, namaza 60.000 civarında kişinin katıldığı rivayet edilmiştir.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

Şemseddin Sivâsî, Eğri seferi dönüşünde Sivas'a döndükten kısa süre sonra Rebîülevvel 1006'da (Ekim 1597) vefat etmiş ve Meydan Camii hazîresine defnedilmiştir. Cenaze namazını kıldıran kişi Receb Efendi'dir.

Namaza 60.000 civarında kişinin katıldığı rivayet edilir. Rakamın kendisi bir rivayet olsa da, cenaze namazını kıldırma görevinin ona verilmiş olması, şeyhin çevresinde tuttuğu yeri gösterir: hem menâkıbnâmeyi yazan hem cenazeyi kaldıran odur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Necmü'l-hüdâ: Şemseddin Sivâsî menâkıbnâmesi

Receb Sivâsî'nin Şemseddin Sivâsî hakkında yazdığı Türkçe menâkıbnâme, Şemsiyye çevresinin temel kaynaklarından biridir.

Metni gösterMetni daralt

Receb Sivâsî'nin bilinen eseri, şeyhi ve akrabası Şemseddin Sivâsî hakkında Türkçe kaleme aldığı Necmü'l-hüdâ fî menâkıbı'ş-Şeyh Şemsiddîn Ebi's-Senâ adlı menâkıbnâmedir. Eser basılmamış, yazma halinde kalmıştır; bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi'nde Lala İsmâil koleksiyonundadır.

Menâkıbnâmede Receb Sivâsî, şeyhini üç sıfatla tanıtır: Muhammedî-meşrep, Hanefî-mezhep ve Halvet-tarik. Bu kısa tarif, Şemsiyye çevresinin kendisini nasıl konumlandırdığını gösteren bir çerçevedir: meşrepte Peygamber'e, fıkıhta Hanefî mezhebine, yolda Halvetiyye'ye bağlılık.

Eser, Şemseddin Sivâsî'nin hayatına dair sonraki anlatıların dayandığı halkalardan biridir; Halvetî-Şemsî şeyhi Mehmed Nazmi Efendi de şeyhin menâkıbına dair bilgileri Receb Efendi'den naklen aktarır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Halvetiyye-Sivâsiyye tabakat kayıtları
Ortak kaynak kataloğunu aç →