Kemâleddin Mustafa el-Bekrî

Adı ve kol nispeti

Tarikat cetvelleri ve TDV İslâm Ansiklopedisi'nin Karabaş Velî maddesi bu şahsı “Kemâleddin Mustafa el-Bekrî” adıyla kaydeder. Önceki site kaydındaki “Muhammed Kemâleddin” biçimi güvenilir başvuru kaynağıyla uyuşmadığından düzeltilmiştir. 1199/1784 yılında vefat ettiği ve Kemâliyye kolunun ona nispet edildiği belirtilir.

Bekriyye içindeki yeri

Kemâliyye müstakil bir ana tarikat değil, Halvetiyye'nin Şâbâniyye-Karabaşiyye hattından doğan Bekriyye çevresindeki kollardan biridir. Karabaş Velî'nin irşad hattı Bolulu Mustafa Efendi üzerinden Kutbüddin Mustafa el-Bekrî'ye ulaşmış; Bekriyye Mısır, Suriye, Hicaz ve Kuzey Afrika'da birçok yeni çevrenin teşekkülüne zemin hazırlamıştır. Kemâleddin Mustafa'nın adı bu genişleme içindeki Kemâliyye nispetinin merkezinde yer alır.

Aynı adlı kollardan ayrılması

Tarikat literatüründe “Kemâliyye” adı yalnız bu kol için kullanılmaz. Kādiriyye içinde Kemâleddin el-Kisâlî'ye nispet edilen başka bir Kemâliyye daha vardır. İki kol yalnız ad benzerliğine dayanarak birleştirilmemeli; bu dosya Halvetiyye-Bekriyye içindeki ve 1199/1784 tarihli Kemâleddin Mustafa'ya bağlanan hattı gösterir.

Bilginin sınırı

Başvuru kaynakları kol adını, bağlı olduğu ana silsileyi ve vefat tarihini açıkça verir; doğum tarihi, tahsil çevresi, mürşidleri, eserleri ve halifeleri hakkında aynı açıklıkta müstakil biyografi sunmaz. Bu sebeple kaynakta bulunmayan bir hayat hikâyesi kurulmamış, doğrulanabilen nispet ve tarih bilgisi eksiksiz biçimde açıklanmıştır.