Ara
Menü

Himmet Efendizâde Şeyh Abdullah Abdî

Himmet Efendizâde Şeyh Abdullah Abdî (ö. 1122/1710), babası Şeyh Himmet'ten irşad terbiyesi alan; İstanbul'un büyük camilerinde vâizlik yapan ve dört divan bırakan Halvetî-Bayramî çevre şeyhidir.

Vefat
1710
Unvan
Halvetî-Bayramî irşad mirasını taşıyan vâiz, müfessir ve şair

Doğum tarihi ihtilâfı

Şeyh Himmet Efendi'nin oğludur. Vekāyi‘u’l-Fuzalâ'nın yazma nüshaları doğum yılını 1050/1640-41 ve 1056/1646-47 olarak iki farklı biçimde verir. İhtilâf giderilmeden tek bir kesin doğum yılı seçilmemiştir.

İlim ve tarikat terbiyesi

Zâhirî ilimleri tahsil etti; Halvetiyye ile Bayramiyye arasında irşad bağı kuran babasına intisap ederek tarikat terbiyesini tamamladı. Kaynak onu vâiz, muhaddis ve müfessir kimliğiyle tanıtır.

İstanbul kürsüleri ve sefer

1080/1669-70'te Kasımpaşa Camii vâizliği babası tarafından kendisine bırakıldı. Daha sonra İstanbul'un çeşitli camilerinde görev yaptı; Sultan IV. Mehmed'in huzurunda vaaz etmek üzere saraya defalarca çağrıldı. 1099/1687-88'de hac yolculuğuna çıktı. 1105/1693-94'te Sultan Selim, 1106/1694-95'te Fatih, 1120/1708-09'da Bayezid ve 1122/1710'da Süleymaniye Camii vâizliğine getirildi. 1108/1696-97 seferine Sultan II. Mustafa ile birlikte katıldı.

Zâviye, vefat ve halef

Babasının Safer 1095/Ocak-Şubat 1684'te vefatından sonra Yeni Bahçe'deki zâviyenin postuna geçti. 26 Şevval 1122/18 Aralık 1710'da vefat etti ve Üsküdar'da babasının yanına defnedildi. Zâviye hizmetini oğlu Abdüssamed Efendi devraldı.

Abdî mahlası

Abdî mahlasıyla şiir söyledi. Kaynak ona dört ayrı divan nispet eder: Dîvân-ı Nu‘ût, Dîvân-ı Elgāz, Dîvân-ı Metâli‘ ve Dîvân-ı Eş‘âr. İlâhileri de tekke edebiyatındaki yerini gösterir.

COĞRAFÎ HAFIZAÜsküdar
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIHalvetiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →
KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Abdî'nin dört divanı ve ilâhileri

Na‘t, lugaz, matla ve genel şiir mecmuaları halinde düzenlenen dört divanlık edebî miras.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak, Himmet Efendizâde Şeyh Abdullah Abdî'nin şiirlerini tek bir genel başlık altında bırakmaz; Dîvân-ı Nu‘ût, Dîvân-ı Elgāz, Dîvân-ı Metâli‘ ve Dîvân-ı Eş‘âr adlarıyla dört ayrı derleme kaydeder. Bu tasnif, onun na‘t, bilmece-lugaz, matla ve farklı nazım biçimleri üzerinde çalışan düzenli bir şair olduğunu gösterir. Kaynak ayrıca ilâhilerinin bulunduğunu bildirir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2714-2722.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ÇAĞDAŞLIKBosnevî Şeyh Mustafa Efendi1108/1697 Nemçe seferinde birlikte ordu vaizi olarak görevlendirildiler.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
748
Yön
1717 → 1704
Tür
Çağdaşlık
Hat / varyant
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge
Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ III
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ III

İlişki / dönem açıklaması: 1108/1697 Nemçe seferinde birlikte ordu vaizi olarak görevlendirildiler.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

HALEFİYETBolulu Himmet EfendiOğludur; 1079'da (1669) Kasımpaşa Camii vâizliğini ondan devraldı, vefatından sonra tekkenin postuna geçti (ö. 1122/1710). Şair, bestekâr ve hattat olan Abdullah Efendi'nin bazı şiirleri babasınınkilerle aynı mecmuada kayıtlıdır.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
1236
Yön
1177 → 1704
Tür
Halefiyet
Hat / varyant
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Oğludur; 1079'da (1669) Kasımpaşa Camii vâizliğini ondan devraldı, vefatından sonra tekkenin postuna geçti (ö. 1122/1710). Şair, bestekâr ve hattat olan Abdullah Efendi'nin bazı şiirleri babasınınkilerle aynı mecmuada kayıtlıdır.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2714-2722
  2. [2]Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ III
Ortak kaynak kataloğunu aç →