ŞAHSİYET DOSYASI

Şeyh Abdurrahmân Nesib Efendi

Abdurrahman Nesib Efendi, Üftâde ile Aziz Mahmud Hüdâyî arasındaki tasavvufî konuşmaları ve Celvetiyye usulünü derlediğini bildiren müelliftir.

Yol: Celvetiyye
Unvan: Celvetî müellif ve Şehâbeddin Efendi’nin oğlu

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Kimliği

Abdurrahman Nesib Efendi, Şeyh Şehâbeddin Efendi’nin oğludur. Sefîne’deki kısa kayıt, onu müstakil bir hayat hikâyesinden çok kaleme aldığı risalenin başlangıç kaydı üzerinden tanıtır.

et-Tibrü’l-Mesbûk

1258 (1842) tarihli kayıtta, et-Tibrü’l-Mesbûk adı verilen risaleyi Üftâde Muhammed ile Aziz Mahmud Hüdâyî arasında seyrüsülûk sırasında geçen latifeleri ve Celvetiyye usulünü açıklayan bir metinden derlediğini söyler. Bu tarih mevcut kaynakta eserin kayıt tarihidir; ayrıca doğrulanmadığı için kişinin vefat tarihi olarak kullanılmamıştır.

Kaynak sınırı

Doğum ve vefat tarihi ile görev yaptığı tekkeye ilişkin güvenilir bir kayıt bu parçada bulunmadığından, eksik alanlar tahminle doldurulmamıştır.

Risâlesinin mukaddimesi ve kaynağı

Sefîne'nin bu kişiye dair naklettiği tek somut metin, risâlesinin mukaddimesidir. Nesîb Efendi burada önce Peygamber'e, âline ve ashâbına salât getirir; ardından eserinin nereden derlendiğini kendi ağzından bildirir: “et-Tibrü'l-mesbûk” diye anılan, Üftâde Muhammed ile Azîz Mahmûd Hüdâyî arasında seyr ü sülûk esnasında cereyan eden latîfeleri ihtivâ eden ve Celvetiyye usûlünü beyân eden risâle.

Mukaddime, iki büyüğün sırrının azîz kılınması ve derleyenin onların feyzinden istifade ettirilmesi duâsıyla biter. Bu kısa giriş, eserin türünü de belirler: bir telif değil, Celvetiyye'nin kurucu sohbetlerinden yapılmış bir derleme. Kaynak metnin devamını, bölümlerini veya nüshalarını ise vermez.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMICelvetiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

3 kayıt

İlk 3 kayıt gösteriliyor

ESER / METİN

Üftâde ile Hüdâyî sohbetlerinden derlenen risâle

Nesîb Efendi, risâlesinin mukaddimesinde eserini “et-Tibrü'l-mesbûk” diye anılan; Üftâde ile Azîz Mahmûd Hüdâyî arasında sülûk sırasında geçen latîfeleri ve Celvetiyye usûlünü anlatan metinden derlediğini söyler.

Metni gösterMetni daralt

Sefîne, Abdurrahmân Nesîb Efendi'nin risâlesinin baş tarafını tercümesiyle birlikte aktarır. Müellif, hamd ve salâttan sonra eserinin kaynağını bizzat adlandırır: “et-Tibrü'l-mesbûk” denilen; seyr ü sülûk esnasında Üftâde Muhammed ile Azîz Mahmûd Hüdâyî arasında cereyan eden latîfeleri ihtivâ eden ve Celvetiyye usûlünü beyân eden risâle. Kendi metnini bu kaynaktan “derlediğini” açıkça söyler.

Mukaddime bir duâ ile kapanır: her ikisinin sırrının azîz kılınması ve derleyenin onların feyzinden istifade ettirilmesi. Böylece metin kendisini bağımsız bir telif olarak değil, Celvetiyye'nin kurucu iki siması arasındaki konuşmalardan yapılmış bir derleme olarak takdim eder.

Çerçeve. Mürşid ile mürîdin sohbetini yazıya geçirme geleneği Celvetiyye'de güçlüdür; Hüdâyî'nin Üftâde'den aldığı derslerin kaydı, yolun fiilî usûl kitabı işlevini görmüştür. Nesîb Efendi'nin beyanı bu geleneğin sonraki kuşaklarda derleme ve özetleme yoluyla sürdüğünü gösteren, müellifin kendi kaleminden çıkmış belgeli bir halkadır. Buna karşılık kaynağın verdiği yalnız mukaddimedir: risâlenin hacmi, tertibi ve “et-Tibrü'l-mesbûk” ile ilişkisinin tam ölçüsü — özet mi, seçki mi, tercüme mi olduğu — metinden çıkarılamaz.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ.

TARİHÎ KAYIT

Eserleri ve metinleri

Salat ise, Al lah tealanın öğülmüş olan Rasulü'ne, onun kerem ve cömertlik sahibi aline ve ashabına olsun. Bu risaleyi , ben, "et-Tibri'l Mesbuk" denilen, seyr ü süluk esnasında Üftade Muhammed ile Aziz Mahmud-ı Hüdayi arasında cereyan eden latifeleri ihtiva ile, Celvetiyye usulünü beyan eden risaleden derled im. Cenab-ı Hak her ikisinin sırrını aziz eylesin ve bizi feyzlerinden istifade ettirsin." ( H )

Metni gösterMetni daralt

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.

TARİHÎ KAYIT

Risale ve telifleri 1

Metni gösterMetni daralt

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

AİLE / NESEPYa‘kūb Afvî EfendiKaynakta Şeyh Ya'küb-ı Afvi Efendi ile Şeyh Abdurrahmân Nesib Efendi arasında aile bağı kurulur.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 230
Yön: 256 → 545
Tür: Aile ve nesep
Hat / varyant: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3

İlişki / dönem açıklaması: Kaynakta Şeyh Ya'küb-ı Afvi Efendi ile Şeyh Abdurrahmân Nesib Efendi arasında aile bağı kurulur.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ
[2]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3

Ortak kaynak kataloğunu aç →