HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
Şeyh Abdulkâdir ibn-i Pîr-i pâk-i Ermenâk
Bu mısraın noktalı harflerinin hesaplanmasından 1210 çıkmaktadır. (H)
Azm idüp dâr-ı sürûra itdi terk-i gam-gede
Post-ı dergâh-ı Beşiktaş otuzüç yıl tamâm
Cilve-gâh itmişdi Mevlânâ bu âlî-mesnede
Misli yok bir ehl-i takvâ ârif-i bi’llâh idi
Her revişde iktizâ eylerdi isr-i Ahmed’e
Nâd-i irci’dan idince tekye-i Adn’i makâm
Kıldı cümle bî-nevâ uşşâkını mâtem-zede
Rûh-ı pâki eylesün meydân-ı vuslatda semâ’
Aşk ile döndükce ârifler bu fânî tekyede
Şeyh Kadrî göçdü târîh oldu fevt içün tamâm
Olsa da şâyeste-i tahrîr seng-i merkade
Sarf-ı makdûr itdim ey Safvet bu târîhe dahi
Göçdü hayfâ kadr-dân bir pîr idi Kadrî Dede
()ﮔوﭼدى حيفا قدر دان بر ﭘير ايدى قدرى دده
İrtihâli: 15 Zi’l-ka’de 1267/(11 Eylül 1851) Çarşamba
Üsküdar’a nakli: 24 Zi’l-ka’de 1284/(19 Mart 1868) Çarşamba
Nâmı şimdi Bahâriye olan Beşiktaş Dergâhı’nın yevm-i mukâbelesi
Çarşamba'dır. Tarîkat-ı celîle-i Celâliyye’nin cilve-i ma’neviyyesindendir ki, meşâyıh
u dirvîşân-ı Mevlevî’ye mensûb oldukları dergâh-ı şerîfin mukâbele günleri irtihâl
etmeleri kesîrü’l-vukû’dur.
el-Hâc Ahmed Vesîm Paşa
Sandûkası mermerden ma’mûl ve şu ibâre mahkûktur:
“Kudemâ-yı vükelâ-yı devlet-i aliyyeden Şeyhu’l-vüzerâ kapudân-ı deryâ
hulefâ-yı Mevleviyye’den Hâcı Ahmed Vesîm Dede Paşa’nın kabridir.”
Velâdeti: 1240/(1824-25)
Vefâtı: 1328/(1910)
İbrâhîm Fasîh Dede
Bursa Mevlevî şeyhi Şemseddîn Dede Efendi’nin mahdûmu es-Seyyid
İbrâhîm Fasîh Dede Efendi de türbede medfûndur.
Tevellüdü: 28 Şa’bân 1313/(12 Şubat 1896).
İrtihâli: 6 Zi’l-hicce 1335/(23 Eylül 1917).
Muhammed Şemseddîn Efendi
Kayseri Mevlevî şeyhi Süleymân Atâullâh Dede Efendi merhûmun mahdûmu
Muhammed Şemseddîn Efendi, Zekî Dede merhûmun kabrinde medfûndur. Şeyh
Ahmed Remzî Dede’nin birâderidir. Şuarâdan olup, terceme-i hâli Mahfel
Risâlesi’inde neşr olunmuştur. (Kaddesa’llâh esrârahum)
Türbe-i Şerîfe Hâricinde Matbah ve Simât-hâne Pencereleri Pîş-
gâhında Medfûn Bulunanlardan:
Ney-zen Azîz Dede
Mevlevî dergehleri ser-neyzeni iken dirîğ
Âlem-i lâhûta pervâz itdi bu cân-ı azîz
Her dem eylerdi dil-i yârâna taksîm-i safâ
Bişnev ez-ney ders-i pür-feyzinden olmuşdu mecîz
Firkatiyle şerha şerha oldu şimdi sîneler
Çeşm-i cân-ı ehl-i ma’nâ hasretiyle eşk-rîz
Menzili ola tarab-gâh-ı makâm-ı sermedî
Kimseye câ-yı firâr olmuş mu çerh-ı pür-sitîz
Kemterîn-i Mevlevî İsmet didi târîhini
Göçdü yâ Hû aşk-ı Mevlânâ ile Dervîş Azîz
()ﮔوﭼدى يا هو عشﻖ موﻻنا ايله درويش عزيز
29 Zi’l-ka'de 1323/(25 Ocak 1906)
Ârif Dede
230. sahîfede yazdığım Hâlid Dede’den sonra meşîhate asâleten Ârif Dede
ta’yîn olunmuş ve altı sene kadar post-nişîn olmuş ise de, maa'l-esef tahsîl ve terbiyesi
noksân ve mübtelâ-yı sû-i akrân olmağla Abdülhalîm Çelebi Efendi tarafından
meşîhati 1326 senesinde ref’ edilerek yerine Azmî Efendi-zâde Şeyh Ahmed
Celâleddîn Dede Efendi ta’yîn olunmuştur.
Ferruh Çelebi Efendi
Ahmed Celâleddîn Dede Efendi’nin terceme-i hâli âtîde müstakillen derc
olunacaktır. Ondan sonra Üsküdar Mevlevîhânesi meşîhatine ta’yîn olunan zât-ı âlî-
kadr olup, pederi Karahisâr Mevlevîhânesi şeyhi el-Hâc Kemâleddîn Çelebi
Efendi’dir. Ferah Çelebi, evvelce Kütahya Dergâh-ı şerîfi meşîhati vekâletinde
bulunuyordu.
Peder-i âlîleri zamânında âsitâne-i Hz. Sultân-ı Dîvânî (Kuddise sırruhu'n-
nûrânî) matbah-ı feyz-âşiyânesinde dâhil-i idâd-ı nev-niyâzân ve ikmâl-i çille-i
merdân ederek seyr ü sülûk görmüş ve Mesnevî-i şerîf ve Dîvân-ı Kebîr ve ehâdîs-i
şerîfe mütâlaasıyla dem-güzâr olmuş dervîş-nihâd, âzâde-ser bir zât-ı salâh-mu’tâddır.
Zamân-ı meşîhati Harb-i Umûmî hengâmesine müsâdif olmağla, Üsküdar
Mevlevîhânesi birkaç def’a askerî işgâl altına alınarak gayr-i kâbil-i iskân bir hâle
gelmişti. 1338/(1919-20)’de Karaman’da kâin hazret-i mâder (kuddise sırruhâ),
dergâh-ı âlîsine tahvîl, meşîhati icrâ edilmiş ise de, iki sene sonra terk-i
meşîhatle memleketinde gûşe-güzîn-i inzivâ olmuştur.
Tab’ı mahviyyete meyyâl olup, meşâyıh-ı rusûmun meclislerinden ve dergâh
cem’iyyetlerinden hâl-i tehâşîde idi. Kalben uyanıklardan olduğuna hüsn-i şehâdet
eden ba’zı zevât-ı kirâmdan senâlarını işittim.