Ne arıyorsunuz?

I. İdrîs es-Senûsî

Muhammed İdrîs es-Senûsî (1890–1983), Cağbûb'daki Senûsî zâviyesinde yetişen, 1917'de tarikat liderliğini üstlenen ve 1951'de bağımsız Libya'nın ilk kralı olan dinî-siyasî şahsiyettir.

↗04

Muhammed b. Ali es-Senûsî

Muhammed b. Ali es-Senûsî (12 Rebîülevvel 1202/22 Aralık 1787, Cezayir – 9 Safer 1276/7 Eylül 1859, Cağbûb); Senûsiyye'nin kurucusu . Hac ve ticaret yolları üzerine yirmi iki zâviye kurmuş, Cağbûb'da 8000 ciltlik bir kütüphane tesis etmiş, ictihad kapısının kapanmadığını savunmuştur.

↗05

Muhammed el-Mehdî es-Senûsî

Posta geçiş Kurucunun oğlu Muhammed el-Mehdî 1844'te doğdu. Babası 1859'da vefat ettiğinde genç yaşta postun başına geçti; kardeşi Muhammed Şerîf ve aile ileri gelenleriyle ortak hareket etti. Câğbûb dönemi Zâviye ve eğitim sistemini büyüttü; Sahra kervan yolları, kabileler ve Orta Afrika arasında güçlü haberleşme ve irşad ağı kurdu. Kufra'ya taşınma İngiliz

↗06

Muhammed Şerîf es-Senûsî

Muhammed Şerîf es-Senûsî (1845/46–1896), tarikatın kurucusu Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin oğlu; ikinci postnişin Muhammed el-Mehdî'nin kardeşi ve üçüncü postnişin Ahmed Şerîf'in babasıdır.

↗07

Seyyid Ahmed b. İdrîs el-Fâsî

Seyyid Ahmed b. İdrîs el-Fâsî (yaklaşık 1750–1837), Karaviyyîn’den Mekke ve Sabyâ’ya uzanan ilim hayatı, Kur’an ve sünnete dönüş çağrısı, nebevî salavatları ve Senûsiyye, Mîrganiyye ile Reşîdiyye’ye kaynaklık eden İdrîsî irşadıyla tanınan Faslı âlim ve sûfîdir.

↗08

Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî

Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi destekleyen âlim ve teşkilâtçıdır.

↗09

Sözlük

Senûsiyye

’ye nisp edilen tarikatın adı ve bun için kullanılan terim

↗10

Cağbûb Zâviyesi

Cağbûb · Libya · Dedesi Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin kurduğu, Senûsiyye'nin merkez zâviyesi. 12 Mart 1890'da burada doğmuş, eğitimini de burada Senûsî şeyhlerinin yanında tamamlamıştır. İlişkili kişi dosyası I. İdrîs es-Senûsî : Muhammed İdrîs es-Senûsî (1890–1983), Cağbûb'daki Senûsî zâviyesinde yetişen, 1917'de tarikat liderliğini üstlenen ve 1951'de bağımsız Libya'nın ilk kralı olan dinî-siyasî şahsiyettir.

↗11

Cağbûb

Cağbûb · Libya · Senûsiyye'nin merkez zâviyesi; Mehdî es-Senûsî'nin yanında sekiz yıl okudu. 9 Şubat 1929'da direnmeksizin İtalyanlar'a teslim edilmesi onu büyük bir destekten mahrum bıraktı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.

↗12

Kufra

Kufra · Libya · Câlû'dan Vedây'a uzanan yeni kervan güzergâhının ana durağı; Senûsiyye zâviyelerinin çöldeki en güneydeki halkasıdır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis ve tasavvuf çevreleriyle temas kurdu. Ahmed b. İdrîs ile ilişkisi Hicaz'da Ahmed b. İdrîs'in yakın öğrencilerinden oldu. İdrîsî-Şâzelî hattı Senûsî nispetin ana omurgasıdır; aldığı çok sayıdaki diğer icazet silinmez. İlk zâviyeler Mekke yak

↗13

Derne

Derne · Libya · 1846'da hacca giderken ailesini ve Senûsiyye'yi sürdürecek iki oğlunu (Muhammed Mehdî ve Muhammed Şerîf) yerleştirdiği zâviyenin bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis ve tasavvuf çevreleriyle temas kurdu. Ahmed b. İdrîs ile ilişkisi Hicaz'da Ahmed b. İdrîs'in yakın öğrencilerinden oldu. İdrîsî-Şâzelî hattı Senûsî nispetin ana omurgasıdır; aldığı çok sayıdaki diğer icazet silinmez. İlk zâviyeler Mekke yak

↗14

Ebûkubeys Senûsî Zâviyesi

Mekke · Suudi Arabistan · Tarihî işlev Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin Hicaz'daki ilk irşad merkezlerinden. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.

↗15

Beyzâ / Cebelülahdar Senûsî Zâviyesi

Beyzâ · Libya · Tarihî işlev Senûsiyye'nin Libya doğusundaki erken eğitim ve bölgesel yayılım merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.

↗16

Câğbûb Senûsî Zâviyesi ve Türbesi

Câğbûb · Libya · Tarihî işlev 1855'ten itibaren imar edilen ana zâviye, medrese, kütüphane ve kurucu türbesi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.

↗17

Tâc / Kufra Senûsî Zâviyesi

Kufra · Libya · Tarihî işlev Muhammed el-Mehdî ve Ahmed Şerîf dönemlerinde Sahra ağının ana yönetim merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.

↗18

Ayn Kelek Senûsî Merkezi

Borku · Çad · Tarihî işlev Osmanlı-Senûsî idare girişimine konu olan ve 1913'te işgal kuvvetlerince ele geçirilip yıkılan merkez. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.

↗19

Ömer el-Muhtâr'ın Câğbûb Eğitim Çevresi

Câğbûb · Libya · Tarihî işlev Ömer el-Muhtâr'ın Senûsî ilim ve irşad disiplini içinde yetiştiği merkez. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.

↗20

Cağbûb Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in doğum ve tahsil çevresi

Cağbûb · Libya · Doğum ve tahsil Ahmed Şerîf 1873'te Senûsiyye'nin merkez zâviyesinin bulunduğu Cağbûb'da doğdu ve ilk eğitimini burada aldı. İşaret yerleşim merkezini gösterir; tarihî yapı için kesin parsel iddiası taşımaz.

↗21

Kufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağı

Kufra · Libya · Merkez ve sorumluluk Senûsî merkezinin Kufra'ya taşınmasıyla Ahmed Şerîf burada amcası Muhammed el-Mehdî'nin yanında görev aldı. İşaret şehir merkezidir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi destekleyen âlim ve teşkilâtçıdır. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Kufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağı” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.

↗22

Sefîne-i Evliyâ Cilt 1 Tarikat Haritası

Ana yollar, şubeler ve geç Osmanlı hafızası. Birinci cildin tamamı indekslenerek hazırlanmış editoryal rehber.

↗23

Şâzeliyye’nin kolları: Cezûliyye’den Derkāviyye ve Senûsiyye’ye

Farklı yüzyıl ve coğrafyalarda oluşan şubeleri tek çizgiye indirmeyen karşılaştırmalı kol haritası.

↗24

Medyeniyye'nin On Kolu: Teşkilat, Silsile ve Tesir

Adlandırılan kollar Abbâsiyye, Amûdiyye, Ayderûsiyye, Dücâniyye, Haccâciyye, Mehdâviyye, Meşîşiyye, Meymûniyye/Havâtıriyye, Sebtiyye ve Tâziyye klasik ve modern tasniflerde Medyenî nispetle kaydedilir. Aynı tür bağ değiller Bazısı doğrudan halife teşkilatı, bazısı sonraki silsile, teberrük veya çoklu icazet bağıdır. Ay

↗25

Senûsiyye'nin Çoklu Silsilesi

Ana yakın hat Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin yakın mürşidi Ahmed b. İdrîs'tir; bu bağ İdrîsiyye üzerinden Şâzeliyye'ye ulaşır. Diğer icazetler Kurucu Kādirî, Nâsırî, Şâzelî, Hıdrî, Üveysî ve Nakşibendî aktarım yollarını da kaydetti. Bunlar aynı anda işleyen beş ayrı Senûsî teşkilatı değildir. Tarîkat-ı Muhammediyye Senû

↗26