tarikat.orgFarklı yüzyıl ve coğrafyalarda oluşan şubeleri tek çizgiye indirmeyen karşılaştırmalı kol haritası.
Sefîne; Ahmediyye, Vefâiyye, Zürûkıyye, Hanefiyye, Cezûliyye, Gâziyye, Îseviyye, Nâsıriyye, İlmiyye, Mustâriyye, Afîfiyye ve Medeniyye adlarını sıralar. Daha geniş literatürde Derkāviyye, İdrîsiyye ve bunlarla ilişkili Senûsiyye gibi büyük ağlar da öne çıkar.
Kol ne zaman koldur?
Bazı adlar uzun ömürlü kurumsal ağları, bazıları belirli bir şeyhin ve ailesinin irşad çevresini gösterir. Bu nedenle listede yer almak, her adın aynı dönemde ve aynı büyüklükte bağımsız bir teşkilat olduğu anlamına gelmez.
Mağrib ve Sahra
Derkāviyye ve Nâsıriyye Mağrib’de güçlü zâviye ağları kurdu. İdrîsiyye ve Senûsiyye çizgileri Hicaz, Libya ve Sahra güzergâhlarında eğitim, ticaret ve irşad merkezleri oluşturdu. Senûsiyye’nin siyasî tarihi ayrıca incelenmeli; Şâzelî kök ilişkisi bütün sonraki faaliyetlerin tek açıklaması hâline getirilmemelidir.