tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
424 sonuç · toplam 424 · “âsâr” · 8/18
01vakit, -kdi (I)
vakit, -kdi (I) a. (oâj) [Ar.] (ç. b. evkât) fik. İslâm fıkhmda ibadetler ve hukukî işlemlerde sebep veya şart işlevi gören terim. 2. Namazm dışmdaki altı şartından biri olup hangi namazm hangi vakitte kılınmasını ifade eden söz. Namazm dış…
hiyâze
GjL^) [Ar.] fik. İslâm fıkhmda, bir mala el koyma veya onu tasarrufu altmda bulundurma.
cenîn
Anne karnındaki çocuk. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Necm suresi” nde aynı anlamda geçmekte, hadislerde de buna benzer bilgiler verilmektedir. İslâm hukukunda ise cenin doğuncaya kadar anneye bağlı telâkki edilmiş; ancak ceninin oluşumundan so…
vaad
Söz verme ve verilen söz. ftk. Bir kimsenin gelecekte kendiliğinden hukuk bir tasarrufta bulunacağını bil dirmesi anlamında fıkıh terimi.
râfi
Hadis biliminde, m’in bir hadisi “merfû” (bk. bu mad nnet de) olarak rivayet eden kimse. dilr’in rağbet ve rehbet a. (c^j j cuij bk. [Ar.] tas. “Arzu etme, ihlâs ile, C. yalvarıp yakarma.” anlamındaki “rağbet” sözü üe “Korkma, çekinme, endi…
içtihât
Sözlük anlamı, “Bir işi başarabilmek için elden gelen çabayı göstermek, olanca gücü harcamak.” olan bu söz, elde bulunan delillerin özünden hareketle zımnî metotlar vasıtasıyla şer'î hüküm verebilme yolunda zannî bilgiye ulaşabilme gayretin…
kurrâ hâfız
kurrâ hâfız a. Esas mesleği Kur’ân mi okumak olan ve geçimini bu yollla sağlayan deneyimli hafızlar. yet kurtuluşa erenler a. Kur’ân-ı e Kerîm’de “felâh, iflâh, fevz, n mefâze” kavramlarıyla geçen ı” bu terim, kurtuluşa ermek, tasa r ve kay…
bayram
Dinî ve millî değerler bakımmdan kutsal ve özel önemi olan, ayrıca bu değerlerin topluca kutlandığı gün. Dinî bayramlar yılda iki defa kutlanmaktadır. Birincisi Ramazan Bayramı olup “ıyd-1 fıtr” olarak da adlandırılmaktadır. Bu bayram halk…
Vehhâbîlik
İslâmî tarikatlerden 18. yüzyılda ortaya çıkan, Muhammed b. Abdülvehhâb (öl. ve 1206 /1792) a nispet edilen dinîsiyasî hareket, Arabistan’da doğmuş; “ehl-i sünnet” (bk. bu madde) çerçevesinde kalan ve “ehl-i hadis” (bk. bu madde) çizgisinde…
Fürûk (II)
Fıkhî meseleler ve kaideler arasındaki ince farkları inceleyen ilim ve bu alanda yazılan eserlerin ortak adı. Birbirine benzeyen hükümlerin hangi illet veya şart sebebiyle ayrıldığını açıklamayı amaçlar.
istikbâr
Bir kimsenin kendini büyük görmesi ya da büyük işler başarmaya aday gibi göstermesi anlamında Kur’ân-ı Kerîm’de geçen bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de kırk sekiz ayette geçmektedir (M. F. Abdülbâkî, el- Mu'cem, “kbr” maddesi). Bu durm,…
muhkem hadis
muhkem hadis a. Hadis biliminde, her türlü şüpheden ve çelişmeden uzak, sağlam olan ve onlarla amel edilen hadisler. muhlis s. [Ar. ] İslâm inan cma göre, iman ve ibadetind samimi olan, Allah’a şirk ve kü fürden kaçman, nifak ve riya dan uz…
nasihat
, s. Başkalarınm hatalarmı ve kusurlarını örtmek için ortaya kob. nulan çaba ve gösterilen iyilikler ancı ile bu yolda sarf edilen öğütler nda için kullanılan ahlâkî ve dinî teeya rim. Kur’ân-ı Kerîm’de bu söz sle isim ve fiil biçimleriyle…
tenzîhen mekrûh
tenzîhen mekrûh a. Yapılmaması, yapılmasmdan daha iyi olan iş ve davranışlar. Bu tür fiil ve davranışları yapmak ceza veya kmama gerektirmemektedir. Söz gelişi, cemaat içinde soğan veya sarımsak yemiş olarak bulunmak, ikindi namazından kera…
sûre
Kur’ân-ı Kerîm ayetlerinden meydana gelen ve Hz. Peygamber tarafından belirlenen 114 bölümden her birine verilen ad. Her bir sure, kendi içinde hem uyumlu hem de anlamlı ve ahenkli bir bütünlük oluşturmakta; aynı zamanda Kur’ân-ı Kerîm’in b…
Hamr
Aklı örten ve sarhoşluk veren içki. Kelime örtmek anlamındaki kökten gelir. Kur’ân’da içkinin yasaklanması tedricî bir süreçte bildirilmiştir. Fıkıhta yalnız üzüm şarabının mı yoksa sarhoşluk veren bütün maddelerin mi hamr hükmünde olduğu t…
gulâm
Ç^U.) [Ar.] Sözlük anlamı, “Genç, delikanlı, azat edilmiş köle, hizmetçi, v.b.” olan bu söz, İslâm devletlerinde eskiden orduda, sarayda veya devlet katında çalıştırılmış köleler.
mütevekkil
İslâmî inanca göre, insanm kendi iradesine sahip çıkması, Allah’a sarılması, kul olduğunun bilincine varması, işlerinin hayırla sonuçlanması için Allah’tan yardım bekleyen ve O’na güvenen mümin kimse. 2. Allah’tan gelen her şeye rıza göster…
fiilî sıfatlar
fiilî sıfatlar a. AUah’m büfiil uyguladığı olaylar, işleri ve tasarruflarını ifade eden sıfatlar için kuUanılan terim. Bu sıfatlar şunlardır: “tahlîk” (Allah'ın yaratması), “terzîk” (Allah'ın rızk vermesi), “inşâ” (Allah'ın yoktan var etmes…
Vasiyet (I)
Bir kimsenin ölümünden sonra yerine getirilmek üzere malı, menfaati veya bir işi hakkında yaptığı hukukî tasarruf. Vasiyet mirasçıların haklarını ortadan kaldırmaz; terekenin belirli bir oranı, borçlar ve cenaze giderlerinden sonra hüküm do…
da'vâlı
Bir mahkemeye başvurularak biri hakkında dava açılan veya hakkında şikâyetçi olunan kimse; eşanlamlısı “müdde'â aleyh” n da'vet a. [Ar. ] İslâm dinini müşriklere anlatma, tanıtma ve a onları inanca çağırma, ayrıca İslâmiyeti yayma ve tanıtm…
gâlib
ve s. [Ar.] Her işinde üstün, yenilmez, başarısız olmaz, her işinde dilediğini dilediği biçimde yapar ve bu işinde sınır yoktur sıfatlarma haiz Allah (Allah’ın sıfatlarından). Kur’ân-ı Kerîm’de en açık olarak “Galibim alâ emrihi.” biçiminde…
harfûş
(j. ^^ [Ar. ] Memlûk devleti döneminde büyük şehir lerin etrafmda yerleşik aşağı ta bakadan olan halk. 1 Hâricîler öz. a. Hz. Ali döneminde “SıfBn Savaşı” (Temmuz 657) nda Ali b. Ebu Tâlib’in Komutanı ) Eşter Muaviye ordusuna son darbeyi vu…
âyet
Sözlük anlamı “kesin ve açık alâmet, işaret, ibret, delil” olan bu söz, Allah’ın varlığını ve peygamberlerin hak ve Allah’ın elçisi olduğunu belgeleyen delil yanmda Kur’ân-ı Kerîm’deki surelerin anlamh en küçük söz öbeklerinin adı. Kur’ân-ı…