ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
298 sonuç · toplam 298 · “derece” · 4/13
01hafi (I)
hafi (I) a. Ç^k) [Ar.] Sözlük anlamı “İkram eden, derinlemesine bilen.” olan bu söz, “Son derece iyilik sahibi, lütufkâr, her şeyi iyi bilen.” tanımıyla Kur’ân-ı Kerîm’de iki yerde geçmektedir. Birincisi, “Meryem suresi” nde olup “lütufkâr”…
müvelledûn
müvelledûn ç. a. bk. muhdesûn müteverrî a. [Ar. ] fik. Şeri hükümlerine göre yasak, güna ve haram olan veya haram olm şüphesi bulunan şeylerden s kınan kimse. mütkın a. [Ar. ] Hadis bi minde, sağlam, dikkatli, güven lir ravi veya muhaddis a…
dürzîlik
dürzîlik a. Fatimî devletinin altmcı halifesi Hâkim Biemrillah döneminde onun veziri Hamza b. Ali tarafindan Şiîliğin İsmailiyye mezhebi içinden çıkan yeni bir İlâhî din kurulduğunu 1 Muharrem 408 / 30 Mayıs 1017 tarihinde açıklaması ile gü…
muhabbet
1. “Sevgi” anlamındaki bu söz, dinî hayatın temel ve aslî değeri ve unsuru olarak kabul edilen bir terim olmuştur. Kur’ân-ı Kerîm’in “Tâhâ suresi” (20)nin 39. ayetinde geçen bu söz, hem Aüah’a hem de insanlara nispet edilerek hadislerde de…
müfîd
Hadis biliminde, muhaddis mertebesinden üstün kabul edüen, fakat hafız derecesine ulaşamayan hadis bilginleri.
Nükür
Kıyamet ve yeniden diriliş bağlamında dehşetli, tanınmaz derecede zor gün. Kur’ân’daki kullanım hesap gününün ürpertici niteliğini vurgular.
refî'ü’d-derecât
bLjjiı [Ar.] “İnsanların manevî derecelerini yükselten.” anlamında Allah’ın sıfatı.
kuşluk vakti
kuşluk vakti a Güneşin doğuşundan itibaren 5 derece (bir mızrak boyu) yükselmesinden, yani 45-50 dakika geçmesinden başk layarak zeval vakti (öğle vakti) ne kadar olan zaman dilimine verilen ad.
Alâ ferîzati’ş-şer‘iyye
Şer‘î miras paylarına göre. Mirasın Kur’ân ve fıkıhta belirlenen oranlar esas alınarak bölüştürülmesini ifade eden hukuk terimi. Yaygın örnekte aynı derecedeki erkek çocuğun payı kız çocuğunun payının iki katıdır; ancak mirasçıların türü ve…
işrâk vakti
işrâk vakti a. Güneş doğduktan sonra ufuk hattından 5 derece yükselmesinden itibaren başla i'ti yan zaman.
Belâyâ
Hadis ilminde senedi son derece zayıf veya uydurma rivayetler için kullanılan bir terim. Tekili beliyye olan kelime, râvi yahut rivayetin güvenilmezliğini belirten tenkit ifadeleri arasında yer alır.
galat (II)
galat (II) a. [Ar.] Hadis toplayan kimselerin “zabt” sıfatını ortadan kaldıracak derecede kusurlu ve hatalı işlem yapmalarına verilen ad.
içki
İçenlere keyif hâli veren ve içilmesi dinen yasak olan alkollü içecekler için kullanılan bu terim, düşük yoğunlukta alkol içeren bira ve şarap türü mayalı içeceklerin insanlarm tarım hayatma geçtiği Neolotik Çağ’dan başlayarak Mısır’dan Çin…
yalan
Bir konuda gerçeğe aykırı haber veya bügi vermek, söylenen söz gerçeğe uymamak anlamında terim; doğru ve gerçek karşıtı. İslâm inancma göre yalan, büyük günahlar arasmda zikredümiş ve yasaklanmıştır. Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’de “Hac sures…
Zaîf hadis
Rivayet zinciri veya râvilerindeki eksiklik sebebiyle sahih ve hasen derecesine ulaşmayan hadis. Zayıflığın türü ve şiddeti değişir; her zayıf rivayet uydurma hadis değildir.
akvâlü’l-esânîd
Hadis biliminde, “isnadların en sağlıklısı” anlamında olan bu söz, ravîlerin sikalıkları, yani sağlam ve güvenilir hadis rivayet etmeleri bakımından başkalarma göre daha üstün derecede bulunan isnadlar için kullanılmıştır.
mevle’l-muvâlât
İslâm hukukunda, Bir gayrimüslimin iman ederek bir Müslüman ile ihtiyaç olursa Müslüman’m diyet borcunu ödemesi, buna karşılık kendisine mirasçı olması konusunda yapılan bir anlaşma. Bu, bir anlamda yeni girdiği bir Müslüman çevrede kendisi…
na'îm
“Yüksek derecem’in de huzur, refah ve mutluluk.” annci lammda “cennet” (bk. bu madnde de) için kullanılan adlardan biri. ihez nakd a. [Ar.] Hadisleri sağlamur lık ve zayıflık bakımmdan ayınp güvenilirlik derecelerini tespit laretme işi. ise…
hak (D, -kkı
hak [ ja) huk. On yıl boyunca sorunsuz olarak kullanılan bir arazi üzerinde kazanılan mülkiyet hakkı. hakk-ı kazâ a. GLü ^ Yargı hakkı. hakk-ı mecrâ a. (^.^ jx) huk. İhtiyacı olan suyu getirmek için komşu gayrimenkulden su yolu geçirmek hak…
râsih
Sözlük anlamı, “Yerinde sabit ve ele sağlam olmak, sağlam bilgiye saman hip olmak. ” olan bu söz, “Herhangi bir şüpheye yer vermeyecek derecede sağlam bilgiye sahip tas. olan, Allah’a, Kur’ân’a ve ahret iyagününe iman eden kimse. ” için yla…
ehl-i ma'rifet
Hünerli, becerikli kimseler. 2. Hakk’a ulaşma yolunun en son derecesi olan marifet mertebesinde bulunanlar Hakk’a ulaşma yolunun en son derecesi olan marifet mertebesinde bulunanlar
oğul, -ğlu
Ana babanın biri dereceden erkek çocuğu. Bu zün Arapça karşılığı “ibn”dir. lâm hukukunda, oğlun öz an si, üvey annesi ve süt annesi evlenmesi kesinlikle haram hnmıştır
müttehem
Ç^L) [Ar.] Hadis b minde, “cerh” (bk. bu madde) ikinci derecesinde, yani yalan lıkla suçlanan ravîler için kul nılan terim
karâbet-i vilâd
Usul ve füru, yani ikinci dereceden oluşan yalanlık