tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
362 sonuç · toplam 362 · “Baka” · 4/16
01Sâlik
Lr, Yolcu. 2. tas. a Ehl-i sülûk, Allah’a giden yolu tutana seyr halinde bulunduğu sürece müritle müntehi arasındaki mutavassite sâlik denir. Imi ve tasavvuruyla değil, haliyle makamlarda seyreden sâlik bu haldeyken ayne'l-yakin türünden bi…
Telvin - Temkin
(تلو ين - تمكيه) 1, Boyama, renklilik. 2. tas. a Talep ve istikamet yolunu araştırma makamı (cr) telvin, istikamet üzere karar kılma ve iyice yerleşme makamı ise temkin'dir. b Kul yolda olduğu sürece, bir halden diğerine geçtiğinden telvin…
Tig-bend
(45 (تيغ Kılıç bağı, tas. Bektaşilikte kurbanın yününden örülen ve bele bağlanan kuşak. Talip, babanın huzuruna götürülürken rehber tiğbendi talibin boynuna takar. Baba tiğ-bende üç ilmik attıktan sonra talibin beline kuşatır. Üç ilmik Bekt…
Tar
Sina çölünde Hz. Musa'nın ilâhî hitabı işittiği dag. 2. tas. Nefs; “Tarun sag yanindan ona seslenmistik,” (Meryem Suresi 80) mealindeki ayet “Ona nefs yönünden seslenmiştik,” anlamına gelir. Hz. Musa Allah’a ibadet ederken üzerinde bulunduğ…
Vefa
Bağlılık. 2. tas. a Ruhu gaflet uykusundan uyandırmak, zihni dünya dağdağasıyla meşgul etmemek (sr 88). Sözde samimi olma, ruhun dürüstlük içinde bulunması. b Ezelde, bezm-i elestte Allah’a verilen söze, misaka bağlı kalmak. c Insanlara ver…
Veladet
(65 (ولاد >. Doğum. 2. tas. Talibin mürşide intisap etmesi ve tarikate girmesi. Buna çoğu zaman velâdet-i sâniye, velâdet-i maneviye, velâdet-i ruhiye (ikinci doğum, manevi doğum, ruhun doğuşu) gibi isimler verilir. Şeyh ile müridi arasında…
Zebh
Yı. Boğazlama, kesme. 2. tas. a Nefsi öldürme, kurtuluşa ermek için nefsi açlık, sabır ve gayretle öldürmek şarttır (sr 209). b “Nefslerinizi öldürünuz.” (Bakara Suresi, 54) mealindeki ayetten murat, nefsi ölmeden evvel öldürmektir. Kurban…
tıbb-ı rûhânî
tıbb-ı rûhânî a. QLjj J») Nefsin hastalıklannm tedavisi ve bunun yöntemlerini anlatan bilim dah. tıvâl a. [Ar.] Kur’ân Kerîm’de bulunan yedi uzun su re için kullanılan terim. Bu sur ler şunlar: “Bakara suresi” (2 286 ayet), “Âl-i İmrân sure…
İnfirâd
Tek kalma ve yalnızlaşma. Hadis ilminde bir rivayetin senedinin herhangi bir tabakasında râvi sayısının bire düşmesi yahut benzeri bulunmaması durumudur. Tasavvuf dilinde infirâd ayrıca sâlikin kalabalıktan çekilip ibadet ve murakabeye yöne…
haberî sıfatlar
haberî sıfatlar ç. a. Allah’a izafe î edilen ve Kur’ân-ı Kerîm ile hadislerde geçen sıfatlar. ) Kur’ân’da AUah’m eli, yüzü, gözü, arşı istivası, gelmesi, insanlara yakınhğı ve onlarla beraber ) olması bu sıfatlardan sayılmake tadır. Söz gel…
kalp, -bi
kalp, -bi a. [Ar.] tas. “İlâhî hitabın ulaştığı yer, bilgi, ilham ve irfanın kaynağı.” anlamında olan ve “insan-ı kâmil” (bk. bu kalp gözü 390 madde) olarak da nitelenen bir tasavvuf terimi. İnsanda “kalp”in önemini ve değerini Hz. Peygambe…
fa'âlün limâ yürîd
fa'âlün limâ yürîd a. (^ U JM [An] “Dilediğini en kusursuz ve mükemmel yapan, bir işten sonra bir başka işi istediği gibi yapan.” anlamında Allah’ın yaratıcı ve yapıcı kudretini ifade eden sıfatlarmdan biri. Allah’ın bu sıfatı, Kur’ân-ı Ker…
ahad sünnet
ahad sünnet a. İster Hz. Peygamber’den rivayet eden ravîlerinin, isterse sonraki tabakalardaki ravîlerinin sayısı tevatür sayısınm altında bulunan sünnet.
tâgüt
Sözlük anlamı, ber “Sınırı aşmak, çok azgınlık göslar termek, çoğalmak, su taşmak.” dan olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de geçen ve Aüah’m kulları için mel çizdiği sınırlardan saptıran, bayrı, züarmca yaratümışlık üstü komde numunda tutulan var…
ihrâm keffâreti
ihrâm keffâreti a. Hac ve umre ibadeti sırasında “ihrâm” (bk. bu madde) yasaklarmm bozulması karşılığı yerine getirilmesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu konu Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi, 2 / 196 ve Mâ'ide suresi, 5 / 95”nde…
haset, -di
haset, -di a [Ar. ] “Başkalarıanın elde ettiği maddî veya manevî le değerleri, erdemleri veya makam u ve mertebeleri kıskanma, çekeamemezlik. ” anlamında kullanıir lan bir terim. Kur’ân-ı Kerîm’de abu manasıyla “Bakara suresi” u nde geçen b…
harp
cihât Hârût ve Mârût a. “Bakara suresi” nin 102. ayetinde geçen ve kimlikleri hakkında pek bilgi verilmeyen iki melek.
hülle
İslâm hukukunrda üç talak ile boşanmış bir kae dmın ayrıldığı kocasına tekrar idönebilmesi amacıyla bir başka şerkekle evlenmesi için kullanım lan bir terim. Bu durumun, get rek İslâm öncesinde gerekse İs- -i lâm’m ilk yıllannda erkeklerce…
domuz
İslâm dinînin yenmesini yasak kıldığı hayvan. İnsanı maddî ve manevî pisliklerden ve zararh maddelerden korumak için birtakım kurallar ve yasaklar koyan İslâm dinînin bu konudaki temel kaynağı Kur’ân-ı Kerîm'dir. Kaynak almarak kısastan diy…
nâr
nâr a [< Ar. nevr] Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde söz konusu edilen cehennem ateşi. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de 145 ayette geçmekte n olup bunlardan 118 ayette cehennem ateşini ifade etmektedir. Buralarda, cehennem yakıtmm kâfirler ve taşlar…
seb'u’t-tuvel
Naslarda, Kur’ân-ı Kerîm’in uzun surelerinden “Bakara, Âli İmrân, Nisâ, Mâ'ide, En’âm, A'râf, Tevbe” (bk. bu maddeler) surelerinin ortak adı.
amentü
amentü a [< Ar. âmene fiilinin birinci teklik şahsı. ] (İnandım, iman getirdim) İslâm dininin ve imanın esaslarını özlüce ifade eden söz: “Âmentü billahi ve melâ'iketihi ve kütübihi ve rusulihi ve’lyevmi’l-âhiri ve bi’l-kaderi hayrihi ve şe…
iyâzen billah
“Allah’a sığınırım.” anlamında bir söz, “el-iyâzü billah” biçiminde de kullanılır. ) izzet a. [Ar.] Hadis biliminde, tek bir isnatla rivayet edilmiş bulunan bir hadisin başka bir ^ hadisin isnadıyla daha rivayet - edilmesi yoluyla kuvvet ka…
Kavî
Kavî öz. a. (^1 [< Ar. kuvvet] Sözlük anlamı, “Güçlü olmak, bir işi gerçekleştirmek için aklen ve bedenen yeterli olmak.” olan bu söz, Allah’a nipet edildiğinde “Her şeye gücü yeten, kudret sahibi.” anlamında “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel…