ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
171 sonuç · toplam 171 · “edebiyat” · 3/8
01Muhammediyye
Hz. Muhammed’in hayatını, ahlâkını, mûcizelerini ve dinî öğretileri anlatan eserlerin ortak adı. Türk edebiyatında Yazıcıoğlu Mehmed’in manzum Muhammediyye si türün en etkili örneklerindendir. Eserler mevlid, siyer, şemâil ve dinî-didaktik…
fezâ'il
Sözlük anlamı “Artmak, fazlalaşmak.” olan “fazl” kökünden gelen bu söz, îslâm literatüründe, zamanları, şahsiyetlerin, kabilelerin, milletlerin, ülke ve şehirlerin en üstün vasıflarını anlatan eserlere verilen bir ad olarak terim niteliği k…
Ka'be-nâme
ed. Tasavvufî edebiyatta mutasavvıf şairlerin Ka'be şehrinin faziletlerini şiirleştiren eserler için kullandıklan ad.
Kerbelânâme
ek Kerbelâ + F. nâme] tas. ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin Kerbelâ hadisesini şiirpılleştiren eserler için kullandıklade) rı ortak ad. ungü Kerîm öz. a. (^^. ) [Ar. ] Sözlük anluş lamı, “Cömert olmak, iyi, güzel uş ahlâklı ve…
mahşername
ed. Tade savvuf! edebiyatta Kur’ân-ı cü Kerîm’in hükümleri doğrultuhâ sunda kıyametin kopmasından er sonra mahşer gününde bütün ha canlıların yeniden dirilerek topyla lanması konusunu kaleme alıyi nan eserler için kullanılan ortak iş ad.
iktibâs
İslâmî edebiyatta, Kur’ân ve hadisten, işlenen konu ile ilgili ayet veya herhangi bir ibareyi anlatımı güçlendirmek ve pekiştirmek amacıyla metnin içine yerleştirmek ve kullanmak sanatı.
vahdet-nâme
ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin Allah’a ulaşma veya yaklaşma konularmı şiirleştiren eserler için kullandıkları ortak ad.
arabiyyât
[Ar. arabiyye ’nin ç. b.) Arap dili ve edebiyatı çalışma alanı ve araştırmaları için kullanılan terim.
kelime-i tevhîd
kelime-i tevhîd a. Keli İman esaslarmm özünü ve H Allah’ın birliğini ifade eden m “Lâ ilahe illallah r Muhammedün rasulullah” m (Allah’tan başka Tanrı yok, Muhammed de O’nun elçisi Keli dir.) sözünü ifade eden terim. la tas. Sûfîlere göre “…
ıyâmet-nâme
ed. Tasavvuf! edebiyatta Kur’ân-ı Kerîm’in. hükümleri doğrultusunda kıyamet günü hakkında kaleme alınan eserler için kullanılan ortak ad. kız ıyâmet suresi a. [< g Ar. “Sûretü’l- Kıyamet” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş s beşinci, iniş sırasma g…
inber-nâme
ed. Tasavvufî edebiyatta mutasavv şairlerin “minber” (bk. bu mad de) in faziletini şiirleştiren eser ler için kullandıkları ortak ad. minnet a. [Ar.] Allah’a nis pet edilen bu söz, “O’nun evren deki bütün yaratıklara dönük lü tuf ve keremi,…
ek Kerbelâ + F.nâme] tas
ek Kerbelâ + F.nâme] tas. ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin Kerbelâ hadisesini şiirpılleştiren eserler için kullandıklade) rı ortak ad. ungü Kerîm öz.a. [Ar.] Sözlük anluş lamı, “Cömert olmak, iyi, güzel uş ahlâklı ve asil olmak…
fetvâname
(«uL câjÜ [< Ar. a fetvâ + F. nâme] tas. ed. Tasavr vufî edebiyatta şerî hükümleri. soru cevap tarzmda düzenleyen eserler.
ebû Müslim Destanı
ebû Müslim Destanı a. Dinîdestanî halk hikâyesi; Türk edebiyatında Kıssa-i Ebû Müslim ve Ebû Müslim-nâme olarak da bilinmektedir. Bu hikâyenin kahramanı Ebû Müslim-i Horasanî (öl. H. 137 / M. 755), yönetimin Emevî devletinden Abbasîlere geç…
hüdhüd
Çavuşkuşu, ibibik; Kur’ân-ı Kerîm’de “Nemi suresi, 27”nin 20-24. ayetlerinde adı geçen ve Süleyman kıssası çerçevesinde Süleyman Peygamber ile Seba Melikesi Belkıs arasında haber getirip götüren kuş. Ayrıca bu terim, İslâmî edebiyatın öneml…
bayramnâme
ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin dinî bayramların faziletlerini şiirleştiren eserleri için kullandıkları terim.
ehl-i beyt-nâme
ehl-i beyt-nâme a. [ Ar. ehl-i beyt + F.nâme] tas. ed Tasavvufî edebiyatta mutasavv şairlerin “ehl-i beyt” (bk. b madde) sevgisini ve faziletlerin şiirleştiren eserler için kullan dıkları terim.
mi'râc-nâme
(<«141 ^l [< Ar. ami'râc + F.nâme] tas. ed. Tasavmvuf! edebiyatta mutasavvıf şairan lerin miracın faziletlerini şiirleşte tiren eserler için kullandıkları lk ortak ad. bk. mi'râciyye an
mi'râc gecesi
mi'râc gecesi a. bk. Mi'râc Kandili ık rı mi'râciyye a. [Ar.] “Miraç ul ile ilgili.” anlamındaki bu terim, İslâm sanatı ve edebiyatmda “mi'râc” konusunu işleyen eserîr ler için kullanılan ortak ad olymuştur. mi
ilmiyye
biçimi.} (ç. b. ilmiyyât) Din işleriyle uğraşan hocalar sınıfı veya din işleriyle uğraşanların mesleği. 2. Edebiyat bilimleri, fıkıh, ahkâm-ı Şer’iyye ile uğraşan meşihat dairesinde çalışan kimseler için kullanılan bir terim. 3. OsmanlI dev…
beyit -yti
1. “Ev, hane, menzil, konak, mesken” anlamında olan bu söz, “Aynı vezinde iki dizeden oluşan bir nazım birimi.” olarak İslâmî edebiyatta, özellikle de Divan Edebiyatı alanında kullanılan bir terim olarak yaygınlık kazanmıştır. 2. tas. Kalp,…
âyetnâme
ed. Tasavvuf! ede biyatta mutasavvıf şairlerin Kur’ân-ı Kerîm’in ayetlerinin faziletlerini şürleştiren eserler için kullandıkları terim. k âyetullah a (4JILD [Ar.] Şiâ’nın “isnâaşeriyye” (oniki imam) âlim ve fakihleri için dinî ve bi ) lims…
mektup, -bu
mektup, -bu a. U^) [< Ar. ketb] “Yazılan şey. ” anlamındaki bu söz, eski dönemlerden beri insanlarm birbirleriyle haberleşme vasıtası olarak başvurduğu yazı türü olarak terim niteliği kazanmıştır. Arap edebiyatında bu yazı türü için “risale…
vakfiyename
ed. Tasavvuf! edebiyatta din, tarikat ve devlet büyüklerinin ölümlerinden sonra geride kalanlara öğütlerini içeren eserler için kullanılan ortak ad.