tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
180 sonuç · toplam 180 · “Oruç” · 2/8
01ihrâm keffâreti
ihrâm keffâreti a. Hac ve umre ibadeti sırasında “ihrâm” (bk. bu madde) yasaklarmm bozulması karşılığı yerine getirilmesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu konu Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi, 2 / 196 ve Mâ'ide suresi, 5 / 95”nde…
dürzîlik
dürzîlik a. Fatimî devletinin altmcı halifesi Hâkim Biemrillah döneminde onun veziri Hamza b. Ali tarafindan Şiîliğin İsmailiyye mezhebi içinden çıkan yeni bir İlâhî din kurulduğunu 1 Muharrem 408 / 30 Mayıs 1017 tarihinde açıklaması ile gü…
muharrem
“Yasaklanan, haram kılınan veya kutsal sayılan.” anlamına gelen ve Hicrî takvimin ilk ayı için kullanılan ad. İslâmî inançta “haram aylar” (bk. bu madde) arasmda zikredilen bu ay içinde, onuncu 481 muhayyelât günde, Hz. Hüseyin üe aüe fertk…
hukûkullah
“Allah hakları. ” anlamında kullanılan bu terim, kulun Allah’a karşı sorumluluklarını ve yükümlülüklerini ifade etmektedir. Bunlar, Allah’a iman ve ibadet, namaz, oruç, hac olarak gösterilirlerken, yasaklar olarak da zina, içki, kumar, nank…
dahve-i kübrâ
dahve-i kübrâ a. [Ar.] Kaba kuşluk vakti. Oruç süresinin yarısı olarak da nitelenen bu söz, Ramazan orucu, adak orucu ve nafile oruçlar için niyet edilebilecek süreyi gösterir.
berat gecesi
berat gecesi a. İslâm âlemince kutsal sayılan günlerden olan Şaban aymm on beşinci gecesi. Bu gecenin Müslümanlarca başka gecelerden farkh olarak daha fazla ibadet ile geçirilmesi bizzat Hz. Peygamber tarafından tavsiye edilmiş, “Allah teâl…
âşûrâ
Değişik din ve u mezheplerce kutsal sayılan muiharrem ayının onuncu günü. r Arapça “on” sayısı ile ilgili “aşr” âveya “âşir” kökünden bir söz rolduğunu savunanlar yanmda n, bu dilde “fâ'ûlâ” vezninin buü lunmadığmı, bundan dolayı da ü bu sö…
müfsit
Allah’ı inkâr edenler ve O’nun emir ve yasaklarına uymayanlar için kullanılan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de yirmi bir ayette geçmektedir. fık. İslâm inancına göre, bir ibadeti veya bir hukukî meseleyi bozan eylem ve davranışlar için kullanıla…
hudûdullah
“Aln lah’ın insanlar için ortaya koyaduğu sınırlar ve kurallar, hükümba ler, emir ve yasaklar, farzlar ile n haram kıldıkları ve helâl olarak n sundukları. ” anlamında olan bu r. terim, Kur’ân-ı Kerîm’de dokuz uayette yer almaktadır. Özelli…
Hayız
Kadında belirli dönemlerde rahimden gelen tabiî kan. Fıkıhta namaz, oruç, tavaf ve aile hukuku bakımından sonuçları bulunan özel hâllerden biridir. Hayız kanı, doğum sonrasında görülen nifas ve hastalık sebebiyle gelen istihâza kanından ayr…
Bahâ'îlik
Ortaya koydukları görüşleri bakımından İslâmî değerleri esas almakla birlikte İslâm dairesinden uzaklaşmış bir mezhep. Önceleri İran’da “Babîlik” ile başlayan ve “Gelmesi beklenen ve yakın olan ve de Allah’ın ortaya çıkaracağı önemli bir ki…
fetvâname
(«uL câjÜ [< Ar. a fetvâ + F. nâme] tas. ed. Tasavr vufî edebiyatta şerî hükümleri. soru cevap tarzmda düzenleyen eserler.
İ‘tikâf
İbadet amacıyla belirli süre mescitte kalma. Özellikle ramazanın son on gününde uygulanır. İ‘tikâfta namaz, Kur’ân, zikir, dua ve tefekkürle meşgul olunur; zorunlu ihtiyaçlar dışında ibadet mahallinden çıkılmaz. Süre, oruç şartı ve kadınlar…
iftâr
Sözlükte, “Orucu arı açmak, oruçluya orucu açtırmak, kobaşlanmış bulunan orucu boztamak veya hiç tutmamak.” anlamiftitah tekbiri 350 larında olan bu söz, oruçlu kimsenin vakti gelince usulüne uygun biçimde orucunu açması anlamında bir fıkıh…
zikrullah
Sürekli kta Allah’ı dil ve kalp ile anma. sunde zilhicce a. [Ar.] Sözlük çok anlamı “Hac ayı” olan bu söz, iba Hicrî takvimde yılm son ayı ve zilhicce orucu 718 dört haram aydan biri için kullanılan ad.
yemîn keffâreti
yemîn keffâreti a. Allah’ın admı anarak yemin eden kimsenin bu yeminini bozması veya yerine getirememesi durumunda ödemesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu bedeller, Kur’ân-ı Kerîm’de “Tahrîm suresi, 66 / 2 ve Mâ'ide suresi, 5 / 8…
skat ve devir
skat ve devir a. Bir Müslüman’m sağlığında yerine getiremediği namaz, oruç, hac, kurban, adak gibi ibadetlerinin vefatından sonra yoksul kimselere fidye ödenerek düşürülmesi ve bu maksatla ayrılan paranın yeterli olmaması durumunda onun tem…
ibâdât
(oLM [Ar. ibâdetin ç b.] Müminlerin İslâm'ın beş şar tmdan oluşan namaz, oruç, ze kât, hac yanmda kurban kesme Kur’ân okuma, dua etme, hayı işlerinde bulunma gibi ibadetle ri.
fitre
G>^) [< Ar. sadakatü’l-fıtr < fatr] Sözlük anlamı, “Kesmek, yaratmak, ikfye ayırmak. ” olan “fatr” kökünden gelen bu söz, oruç açmayı ifade eden “sadakatü’l-fıtr” veya “zekâtü’l-fitr” (bk. bu madde) sözünün Türkçede kısaltılmış biçimidir. B…
vâcibü’l-îfâ
ftk. Yapılması zorunlu olan vacip. Söz gelişi, namaz, oruç, hac ibadeti gibi.
bedel
ÜJ lAr. ] Sözlük anlamı, “Karşılık, bir şeyin yerine geçen, ivaz, denk” olan bu söz, İslâmî terim olarak “1. Alışverişte satılan mala karşılık ödenen para veya verilen mal. 2. Bazı ibadet ve borçların aslî şekliyle yapılamaması durumunda uy…
Lohusalık
Doğumdan sonraki toparlanma dönemi. Bu sırada görülen kana fıkıhta nifas denir. Nifas hâlinde namaz ve oruçla ilgili hükümler hayız hükümleriyle birlikte ele alınır; tutulamayan oruçlar daha sonra kazâ edilir, namazlar kazâ edilmez. Sürenin…
hânis
“Yeminin yerine getirmeyen, ettiği yemin bozan. ” anlamında bir fıkıh te rimi. Allah üzerine yapılan bi yemin bozulmuş ise, yan “hânis” durumuna düşülmüş ise kefaret gerekmektedir. Bu kefa ret, Kur’ân-ı Kerîm’de “Mâ'ide suresi” nde on yoksu…
hades
fık. Sözlük anlamı, “Kısa zamanda oluşan, birdenbire ortaya çıkan.” olan bu terim, abdestsizlik veya cünüplükten dolayı meydana gelen manevî kirliliği ifade etmek için kullanılmıştır. Namazm dışındaki altı şartından biri olan “hadesten taha…