tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
38 sonuç · toplam 78 · “Sâat” · 1/2
01Sâat
1. Zaman birimi, altmış dakikalık zaman, bir günün yirmi dörtte biri. Gecenin on iki kısmından bir kısmını (bir saat kadar) ihyâ etmek (ibâdetle geçirmek), bütün geceyi ihyâ etmek olur. Yaz ve kış geceleri için hep böyledir. (İmâm-ı Nevevî)…
ezânî saat
ezânî saat a. Eski saat düzenin göre, güneşin batışmın 12 olara tayin edildiği eski alaturka saat.
Kıble Saati
Herhangi bir yerde, güneşin kıble hizâsında bulunduğu andaki vakit. Güneşin hangi saatte kıble hizâsında bulunduğu hesâb edilir ve takvimlere yazılır. Bu saatler hergün değişmektedir. Güneş, senede iki defâ 28 Mayıs (Türkiye yaz saatiyle 12…
eşrât-ı sâ'at
eşrât-ı sâ'at a. [Ar] Kıyamet alametleti.
sâ'a / sâ'at
[Ar Kıyametin kopma zamanı ve k yamet günü anlamında Kur’ân Kerîm’de kırk sekiz ayette geçe bir terim. Bu ayetlerden kırk doğrudan terim niteliğindeki a lamı içermektedir, bk. kıyam günü
Çile-i merdan
Bektaşilerde erlerin çilesi. 2. Hacı Bektaş'a atfedilen bir keramet. Menkıbeye göre, Hacı Bektaş kırk gün boyunca her gün bir öküz yemiş ama aptes bozmamış. Çile-i zenan Bektaşilerde kadınların çilesi. Çilenişin Çile çeken derviş. Bkz. Çile…
Dem
م) >) (ar'da kan)1. Nefes, soluk. 2. Vakit, an, içinde yaşanılan zaman. “Gün bugün, saat bu saat, dem bu dem.” 3. tas. a Rahmani nefes ki, Hakk'ın feyzinden ibarettir (sr). b Tecellinin zuhur ettiği an ki Mevleviler buna “Hü” derler, 1 101…
Eşik
Atebe, âsitâne ve dergâh. tas. Tasavvufta ve genelde doğulu kavimlerde eşiğin bir kutsiyeti vardır. Ulu kişilerin ululuğunu anlatmak için oturdukları evlerin eşiklerinin ululuğundan söz edilir. Eşik mahviyeti simgeler. Müridin, şeyhin kapıs…
İbnü'lvakt
1) veya İbnü'l-vakit Vaktin çocuğu. tas. a Sûfî İbnü'l vakittir, yani o, içinde bulunduğu zamanda (halde) yapılması en uygun olan şeyle meşgul olur, o vakitte kendisinden istenen sey neyse onu yapar. Derviş ne geçmiş ne gelecekle ilgilenir;…
Kurban
( هر با Allah'a yakınlık peyda etmek niyetiyle belli özelliklere sahip hayvanın ibadet maksadıyla kesilmesi. 2. tas. Fena mertebesi, fedakârlık, kulun kendisini (nefsini) Allah yolunda feda etmesi. En büyük kurban kulun nefsini feda etmesid…
Külah
ه) +S) Derviş başlığı, serpuş, sikke. Dedi o derviş: Ey şeh-i ali-tebâr Hırka kabrimdir, küleh seng-i mezâr Divâne M. Çelebi Ka'betu'l-ussak oluptur hankah-1 Mevlevi Tâc-ı izzet ser-firazdır küllâh-ı Mevlevi Şâhidi Külahi Derviş. Külbe-i ah…
Nida
Davet, çağrı, seslenme, avaz. tas. Hakk'ın kullarına nidası | iki çeşittir: alamet nidası avam için olup korkutma ve uyarma niteliğindedir; keramet nidası havas için olup müjdeleme ve şereflendirme niteliğindedir (sr). Münadiler nidâ eyler…
Tehzib
(تهذ يب) Düzeltme, halis hale getirme, islah etme. tas. İlmi ve ameli, bunlara yakışmayan şeylerden arındırmak, hem bilgi, hem davranış yönünden temiz ve pak olmak; ilmi cehaletten, ameli riyadan arındırmak. Adetle ibadet olmaz. Âdet ikinci…
Vird
ç. Evrâd Günlük dualar, düzenli bir şekilde belli zamanlarda okunmak üzere ayet, hadis ve ermişlerin sözlerinden derlenmiş dualar, ahzap, hizip, ezkâr, zikir. Her tarikatin kendine özgü bir evrâdı vardır. Bu dualar günün ve gecenin belli sa…
namazın şartları
namazın şartları a. Namaz ibadetini eda etmeden önce bir müminin sağlıklı bir ibadet için gerekli koşulları ya da durumları yerine getirmesi için kullanılan terim. Bu şartlar ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, namazm dışındaki şartlar; İkincis…
müvelledûn
müvelledûn ç. a. bk. muhdesûn müteverrî a. [Ar. ] fik. Şeri hükümlerine göre yasak, güna ve haram olan veya haram olm şüphesi bulunan şeylerden s kınan kimse. mütkın a. [Ar. ] Hadis bi minde, sağlam, dikkatli, güven lir ravi veya muhaddis a…
beş vakit namaz
beş vakit namaz a. Müminlere günde beş vakit olarak farz kılınan namaz. Bunlar, sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazlandır. Kur’âtı-ı Kerîm’de bu ibadet, “Tâ hâ suresi” nin 130. ayetinde açıkça şöyle salık verümektedir: “ (Ey Muhammedi…
t” mes
t” mes a. Ev içinde giyilen bir ayakkabı türü. bk. mesh (I) a. mes'â a. t^) [Ar.] fik. Hac ve -i umre ibadetleri sırasmda, Safâ ile Merve tepeleri arasmda yedi defa gidip gelme işleminin yae pıldığı yer.
icri takvîm
icri takvîm a. Hicrî-kamerî veya hicret-ay takvimi olarak da adlandırılan İslâm dünyasının dinî takvimine verüen ad. Bu takvim, Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe suresi” ne ve Hz. Peygamber’in hadislerine dayanılarak oluşturulmuş; Rasul-i Ekrem’in h…
hilâl-i ahmer
320 Burada Ay’ın gökyüzündeki hareketinin insanlar için, özellikle hac vaktinin tespitinde vakit ölçüsü olarak alındığı ifade edilmektedir. Ayrıca, İslâmî gelenekte namaz vakitlerin tespiti, oruca başlama ve iftar vakitlerinin tayini, bayra…
Fâsid Kan
Üç günden yâni yetmiş iki saatten -beş dakika bile az olsa- gelen kan, yeni başlayan (baliğa, ergen) olan için on günden çok sürüp, onuncu günden sonra gelen kan, yeni olmayanlarda (kadınlarda) âdetten çok olup on günü de aştığında âdetten…
Kalb Selâmeti
Kalbin kibir, riyâ, kıskançlık, kin ve düşmanlık gibi kötü düşüncelerden kurtulup, iyi ahlâk ile ahlâklanması. Kalbin selâmeti, onun mâsivâyı (Allahü teâlâyı unutturan her şeyi) terketmesine bağlıdır. (İmâm-ı Rabbânî) Kalbin selâmeti için ş…
Ecîr-İ Müşterek
Serbest işçi. Kirâlıyanından (işvereninden) başkasına çalışmaması şartı koşulmamış hamal, terzi, saatçi gibi işçi. Ecîr-i müşterek, ancak işini bitirince ücretini alır. Eşyâ, elinde emânet olup, helâk olursa (kullanılmayacak hâle gelirse) ö…
Belâ
Allahü teâlânın insanları imtihan etmek, denemek için verdiği maddî ve mânevî üzüntü, sıkıntı, musîbet, âfet. Kulumu bir belâ ile ibtilâ (imtihân) ettiğim vakit sabreder ve ziyâretçilerine beni şikâyette bulunmazsa, ona etinden iyi et, kanı…