tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 8/51
01avâtimü’s-süver
Kur’ân-ı Kerîm’de surelerin son ayetleri anlamında kullanılan bir tefsir terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de surelerin tamamına yakını okuyanın dikkatini çekmesi, ilgisini ve merakını toplaması bakımından benzer ayetlerle başlar ve yine aynı amaçla k…
iş'ârî tefsir
iş'ârî tefsir a. [Ar.] tas. Tasavvuf inancında sûfînin kalbine doğduğu kabul edüen işaretler yardımıyla Kur’ân i'ti ayetlerini yorumlama ve tefsir yöntemi.
evrâd
Allah’a ibadet ve bu yolla yaklaşmak için belli zamanlarda yapılması gereken dua ve zikirler. Kur’ân-ı Kerîm’de müminlerin değişik zamanlarda ve tarzda Allah’ı zikretmeleri ve teşbih duası yapmaları tavsiye edilmekle beraber bu terim farkh…
dîn
“Allah'ın hükmü ve yönee timi” anlamındaki bu söz zaman u içinde “Allah’a inanma ve ibadet etme konusunda herkesin veya r her milletin tuttuğu yol. ” biçie minde terimleşmiştir. Kur’ân-ı - Kerîm’de bu söz doksan iki yern de geçmektedir. Bu…
Nükür
Kıyamet ve yeniden diriliş bağlamında dehşetli, tanınmaz derecede zor gün. Kur’ân’daki kullanım hesap gününün ürpertici niteliğini vurgular.
aşkın
Allah’ın mekândan mü nezzeh olduğunu, evrenin dı şında ve ötesinde bulunduğunu e ifade eden bu terim, Kur’ân-ı a Kerîm’in “Hac suresi” n veya “En'âm suresi” t nde söz konusu edilen “yüce, -ı ulvî, ulu, âli” sıfatlarıyla niteri lenmesi netic…
hub
Sevgi anlamında olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de, Allah’ı, Peygamberi, aüe bireylerini, inananları, inançları, dünya nimetlerini, bağışlanmayı, hayırlı işleri sevmek için kullanılmış; bundan dolayı da övülmüş ve teşvik edilmiştir.
fek
îslâm hukukunn da bir kölenin azat edilmesini veya sahverilmesini ya da hacir ve haciz gibi hukukî bir engelin n kaldırılmasını ifade eder. n Kur’ân-ı Kerîm’de “Beled sureı si” nde yer alan “fekkü e rakabetin” (İmanlı bir köleyi azat etmek)…
hicâp, -bı
hicâp, -bı a. LL*) [Ar.] Hakka ve hakikate ulaşmada engel olan, ahret hayatında ise Allah’ı görme yolunda perde olarak nitelenen ve bu anlamda kullanılan bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de yaklaşık aynı anlam larda olmak üzere yedi ayet y…
âzife
Sözlüklerde, “Yaklaşan, yakın olan, vuku bulan” anlamında olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de iki ayette yer almaktadır. Birincisi, “Mü'min suresi” nde “yevmü’lâzife” (yaklaşan gün) dir ve müfessirlerce kıyamet günü veya ölümün yaklaştığı gün ve…
nüzûl (I)
nüzûl (I) a. Qj>) [Ar.] İlâhî kitapların, özellikle de Kur’ân-ı Kerîm’in Allah katmdan vahiy yoluyla indirilmesini ifade eden terim.
Berr
Q [Ar.] Sözlük anlamı “Sadakatli, vefakâr, iyiliksever” olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “Yarattığı kullarına karşı rahmeti ve mağfireti bol, lütfü ve ihsanı sonsuz” vasfmı ifade etmekte…
Seb‘u’l-mesânî
“Tekrarlanan yedi.” Fâtiha sûresinin yedi âyetine verilen Kur’ânî ad. Namazın her rekâtında tekrar okunması ve temel iman-dua muhtevasını toplaması sebebiyle bu adla anıldığı açıklanır.
seb'u’t-tuvel
Naslarda, Kur’ân-ı Kerîm’in uzun surelerinden “Bakara, Âli İmrân, Nisâ, Mâ'ide, En’âm, A'râf, Tevbe” (bk. bu maddeler) surelerinin ortak adı.
câriye
Kölelik sistemi içinde hür olmayan, hukukî, ekonomik ve sosyal bakımdan sahibi olan bir efendiye tabi olan kadm köle veya esir, eme, memlûke. Dünya tarihi içinde köleliğe daha İnsanî vasıflarla yaklaşan İslâmiyet, gerek Kur’ân-ı Kerîm’de ge…
rahmet-ullah
Kur’ân-ı Kerîm’de cennet için kullanılan terim (“Âl-i İmrân sürfesi”.
ebkâ
“Verdiği nimetler kalıcı ve sürekli olan.” anlamında Allah’ın sıfatı. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Tâhâ suresi” nde geçmektedir.
Gafûr
Sözlük anlamı, “Örtmek, gizlemek.” olan bu söz, bağışlayıcı, yarhgayan, merhamet eden sıfatlarıyla “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dandır. Bu terim, türevleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de 230 yerde geçmektedir. Bununla birlikte A…
nesr (I)
nesr (I) a. [Ar.] Kur’ân-ı bir Kerîm’de geçen ve Nuh kavmih’ın nin taptığı putlardan birinin adı derolarak zikredilen söz. bir
cimrilik
Farsça “cimrî” sözünün Türkçeye geçmesi ve bu sözden “-lik” ekiyle yeni bir isim yapılması yoluyla dilimize kazandınlan bir terim. “Elindeki parayı harcamaya kıyamama, eli sıkılık, hasislik, pintilik” anlamındaki bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de h…
ilâh
Tanrı olarak tapınılan, ululuğu ve yüceliği karşısında huşu ile eğilinen, gönülden bağlanılan ve koruyuculuğuna sığınılan varlık anlamında dinî terim. Ayrıca hak veya batıl olsun tapılmaya değer bulunduğu her varhğa “ilâh” denildiği de kayn…
fahûr
“Övünme, kibirlenme” anlamındaki > J) “fahr” sözünün ism-i tafdîli olan lan bu söz, “Allah’ın verdiği nimetlerb. le övünen, ancak bu nimetlere çin şükretmeyerek kendini çok öven ve kibirlenen kimse.” anlamında bir söz. Kur’ân-ı Kerîm’de >i)…
akâ'id
Uü) [Ar.akîde’nin ç. b.] İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaideler. Kur’ân-ı Kerîm’e göre (Enbiyâ suresi, 21 / 25) bütün peygamberlerin tebliğ ettiği akaidin temelini “tevhid” inancı oluşturmuştur. Yine Ku…
Gaffâr
ve s. [Ar.] Kullann suç ve günahlarını bağışlayan Allah (Allah'ın sıfatlarından). Kur’ân-ı Kerîm’de en açık olarak “Bilin ki O azîzdir, gaffardır.”; “O gajfârdır.” ayetlerinde geçmektedir.