tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 32/100
01ağfer
ağfer s. (>l) [Ar.] Çok bağışlayan, mağfiret eden. 2. “Esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri) arasında zikredilen, daha çok da O’nun vasfinı ifede eden söz. ağıt a. 1. Sosyal ve toplumsal felâketler veya çok sevilen bir kişinin kaybı için…
sifr
Kur’ân-ı Kerîm’de “Cum'a suresi” nde mealen “Tevrat’la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu ciltlerce kitap taşıyan merkebin durumu gibidir.” ayetinde çokluk biçimiyle kullanılan bu terim, “kitap, Tevrat’ı ifade etmektedir.
sultân (I)
sultân (I) a. [Ar.] İslâm dünyasında ve devletlerinde, 11. yüzyıldan itibaren genellikle hükümdar ve hükümdar soylu hanımlar için kullanılan unvan.
şer'u men kablenâ
şer'u men kablenâ a. [Ar.] Hz. Muhammed’den önce gönderilen peygamberlerin getirdiği dinî hükümler anlamında kullanılan terim. Söz gelişi, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa gibi peygamberler vasıtası ile Kur’ân-ı Kerîm'de bildirilen hükümler.
suhuf
İslâm inancına göre, Kur’ân-ı Kerîm’i, Kur’ân-ı Kerîm’ten önceki kutsal kitapları veya insanlarm kayıt altma alman İlâhî metinleri içine alan belgeler anlamında kullanılan terim. Bu söz Kur’ân-ı Kerîm’te pek çok ayette yer almaktadır (bk. M…
sıhah
Hadis biliminde, bir hadisin doğruluğunu, sağlamlığını ve güvenilirliğini ifade eden terim. § tam. sıhah-ı sitte a. ( ») İlâb-i hî sır. sırr-ı rubûbiyyet a. (cu^j âm ^ tas. Tanrılık sırrı. olusırr-ı tecelliyât a. ULLşj ^) tas. Kalbe ilk doğ…
Ahbâ
Yakın dostlar ve sırdaşlar. Klasik metinlerde güvenilen, mahrem sözlerin paylaşıldığı kimseler için kullanılan çoğul bir adlandırmadır.
âsaf
İslâm devletlerinde “vezir” karşılığı veya onun sıfatı olarak kullanılan terim. Hz. Süleyman’ın ünlü vezirlerinden Âsaf b. Berahyâ’nm adından çıkarak yaygınlaşmış, özellikle de Osmanlı devleti döneminde “vezîr-i a'zâm”lar için kullanılmıştı…
sâs
Şeriat hukukuna göre, kasten adam öldürme veya işlenen müessir fiil suçlarmda, suçlunun ya da eylemi gerçekleştiren kişinin işlediği eyleme veya davranışa denk b ceza ile cezalandırılma Kur’ân-ı Kerîm’de “kısâs” iç önce “Bakara suresi” nde…
yemîn keffâreti
yemîn keffâreti a. Allah’ın admı anarak yemin eden kimsenin bu yeminini bozması veya yerine getirememesi durumunda ödemesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu bedeller, Kur’ân-ı Kerîm’de “Tahrîm suresi, 66 / 2 ve Mâ'ide suresi, 5 / 8…
zevce
(^ [Ar.] Evli kadm orta Kur’ân-ı Kerîm’in hem erkek k el- hem de kadın için “zevç” sözü edi kullanılmış; ayrıca bunun ikilik d. ve çokluk biçimleri de yine Kur’ân-ı Kerîm’de yer almıştır [Ar. (bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu'cem nra “zvc” maddes…
ırk
Kemale erme, olgunlaşma, sonsuzluğa ulaşma anlamlarmda kullanılan ve kutsal kabul edilen kırk sayısı için kullanılan kıs terim. Bu sayı, Kur’ân-ı Kerîm’de dört ayette geçmekte olup hadislerde de sıkça kullanıldığı söz konusudur. Bundan dola…
ilim, -İmi (II)
ilim, -İmi (II) a. [< Ar. ilm] Zaman ve mekân kavramlarında sınır tanımaksızın küçük veya büyük, gizli veya âşikâr her şeyi ve olayı eksiksiz bilmek anlamında Allah’a nispet edilen sübûtî sıfatlardan biri ve en kapsamlısı için kullanılan te…
Selâmiyye
İslâmî se tarikatlerden 17. yüzyılda ortaya çıkan, Celvetiyye tarikatının Selâmî Ali Efendi (öl. 1103 / 1691)’ye nispet edilen bir kolunun adı ve bunun için kullanılan terim.
tevellâ
Şiîler ve haricînleler tarafından kullanılan bu tedır. rim, bağlı olduğu lideri sevmek, adeonu seveni sevmek ve ona dost meolmak anlammdadır. Söz konuaysu olan lider ise Hz. Muhammed yoile kızı Fâtıma, damadı Hz. Ali, r’in Hz. Haşan ve Hüse…
Zeyla'iyye
İslâmî tarikatlerden 14. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ve Kâdiriyye (bk. bu madde)nin Ebû’l-Abbas Safiyüddin Ahmed b. Ömer ez- Zeyla'î el Ukaylî (öl. 704 / 1305) ye nispet edilen bir kolu için kullanılan ad.
Vefat
Ölüm; dünya hayatının sona ermesi. Kelime “tam olarak almak” anlamındaki kökten gelir ve İslâmî dilde canın Allah tarafından alınmasını anlatan saygılı bir kullanım kazanmıştır. Tasavvuf biyografilerinde ölüm tarihi çoğu zaman “irtihal” vey…
skat ve devir
skat ve devir a. Bir Müslüman’m sağlığında yerine getiremediği namaz, oruç, hac, kurban, adak gibi ibadetlerinin vefatından sonra yoksul kimselere fidye ödenerek düşürülmesi ve bu maksatla ayrılan paranın yeterli olmaması durumunda onun tem…
Yetim
Ergenlik çağına ulaşmadan babasını kaybetmiş çocuk. Anne-babasını veya annesini kaybeden çocuk için günlük dilde daha geniş kullanılabilir. Kur’ân yetimin malını korumayı, ona iyi davranmayı ve hakkını gözetmeyi ısrarla emreder. Vesayet alt…
Yeseviyye
Yeseviyye a [Ar.] İslâm tarikatlerinden olup 12. yy.’da ortaya çıkan ve Ahmed Yesevî (öl. 562 / 1166) ye nispet edilen Orta Asya coğrafyasmda etkin olan bir tarikatın adı ve bunun için kullanılan terim. Kökeni Hz. Ali ve Hz. Ebubekir’e kada…
Mâcin
Mâcin a. (^L) [Ar. ] fık. Sözlük anlamı “Laubali davranan ve konuşan. ” olan bu söz, genellik “müftî” sözü ile birlikte kullan larak insanlara dinin yasaklar na karşı hileleri öğreten, bu yo la haramı helâl veya helali h ram gibi sunan, bil…
abd
“ibâdet” v ök “ubûdiyyet” kavrammdan h ul reketle kulluk ve itaat anlamı ya da olup Allah adına kullanıld a ğında “hür insan”, kula ita ar için kullanıldığında ise “köle anlamındadır. Kur’ân’da A lah’a izafetle, bütün insanla UD için kullan…
nûrü’l-envâr
tas. Tasavvuf inancında Allah için kullanılan terim.
ifk hadisesi
ifk hadisesi a. Adını Kur’ân-ı Kerîm’de “Nâr suresi” nde geçen “ifk” sözünden alan bu terim, iftira, en kötü ve çirkin yalan anlamında kullanılmıştır. Bu yalan ve iftira, Hz. Âişe’ye “Mustalik Gazvesi” sırasmda atılmıştır. Savaş sonrasında…