ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
187 sonuç · toplam 375 · “Mevlâ” · 3/8
01ağfer
ağfer s. (>l) [Ar.] Çok bağışlayan, mağfiret eden. 2. “Esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri) arasında zikredilen, daha çok da O’nun vasfinı ifede eden söz. ağıt a. 1. Sosyal ve toplumsal felâketler veya çok sevilen bir kişinin kaybı için…
sıhah
Hadis biliminde, bir hadisin doğruluğunu, sağlamlığını ve güvenilirliğini ifade eden terim. § tam. sıhah-ı sitte a. ( ») İlâb-i hî sır. sırr-ı rubûbiyyet a. (cu^j âm ^ tas. Tanrılık sırrı. olusırr-ı tecelliyât a. ULLşj ^) tas. Kalbe ilk doğ…
devir, -vri
Ölen bir kimsenin hayatta iken yerine getiremediği ibadetlerinin karşılığı olarak borçlarmın edası niyetiyle fakir - lere para dağıtılması ve bu amaçla yapılan toplu dua. 2. Bazı tarikat dervişlerinin dönerek k ettikleri zikir ve sema. 3. t…
mevle’l-muvâlât
İslâm hukukunda, Bir gayrimüslimin iman ederek bir Müslüman ile ihtiyaç olursa Müslüman’m diyet borcunu ödemesi, buna karşılık kendisine mirasçı olması konusunda yapılan bir anlaşma. Bu, bir anlamda yeni girdiği bir Müslüman çevrede kendisi…
ef âl
“İşler, eylemler.” anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle yeni terimler oluşturur. § tam. efâl-i ibâd ç.a. (jU Jl*jl) İnsan için iradeye dayanan ve bireye sorumluluklar yükleyen iş ve eylemler. efâl-i mükellefin ç.a. (jjâL JLûl) “M…
bâb
Kapı, medhal. 2. Dergâh, başvurulacak büyük kapı. 3. Bir kitabın bölümleri: Bâb-ı evvel, bâb-ı sânı. 4. gr. Fiillerin kök biçimi: sülâsi bâb, rübâî bâb. 5. din. Mezheplerde dinîhiyerarşik makam veya unvan. Özellikle Şiâ geleneğinde imamm en…
hadîka-i ervâh
Ruhlann bahçesi, gönül dünyası. 2. Mevlâna dergâhmdaki kabristana Mevlevîlerce verilen bir ad Mevlâna dergâhmdaki kabristana Mevlevîlerce verilen bir ad
Mevleviyye
Mevleviyye s. ve a. (^^i [A mevlevî sözünün müennes (dişi biçimi. ] Mevlânâ Celâled-din Rûmî (öl. 672 / 1273) ’ye nispe edilen ve onun ölümünden son ra Hüsameddin Çelebi (öl. 683 1284) ve oğlu Sultan Veled in öncülüğü ve gir şimleriyle Anad…
dârü’l-mesnevî
Mevlevi dergâhlarında Mevlâ-nâ’nın Mesnevisinin okutulduğu yer
Mevlevi
ve a. [Ar.] H Mevlâna’nın izinde olanları kurduğu tarikat, bk. Mevleviyye
Mevlevîlik
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin düşünce ve mânevî mirası etrafında Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi tarafından kurumsallaştırılan tasavvuf yolu. Semâ, Mesnevî okumaları, musiki, hizmet ve 1001 günlük çile eğitimiyle tanınır.
evlâd-ı Ali
Ali’nin çocukları ile torunları için kullanılan terim. evlâd-ı butûn a. 0^ j^i).] Bir kimsenin kızmdan olan ış torunlan; “evlâd-ı zükûr” s (bk. bu madde) karşıtı. en
leyletü’l-arûs
” Hz. Mevlâna’nm ölüm günü öz olan 17 Aralık gecesi. k
bâb-ı şerif
Mevlâna türbesinin - ana giriş kapısı. ı
sırr-ı istivâ
am Mevlevîlikte Mevlâna’dan kaellan ve yüksek değeri olduğuaşna inanılan iki yollu şerit. ye
mollâ-yı rûm
Mevlâna’nın unvanı
mevâli
[Ar. mevlâ’nın ç. b. İslâm dünyasında, Arap olma yan Müslüman halk. Buna kar şm bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Meryem suresi” nin 5. aye tinde “akraba” anlamında “Ahzâb suresi” nin 5. aye 463 mevbikât n” tinde “dostlar” anlamında, i “Nisa sures…
Ferdiyyet
Tasavvufta yüksek bir mertebe. Mevlânâ Ârif Kerânî hazretleri, ferdiyyet nisbetinin kemâllerini, olgunluklarını Muhammed Pârisâ hazretlerine son günlerinde ihsân eylemiştir. Mevlânâ Ârif de bu ferdiyyet nisbetini zevcesinin pederi Mevlânâ B…
İnâs Çelebi
Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî Hazretlerinin neslinden gelen erkek çelebilerin kızlarına, “inâs çelebi” denirdi, inâs, hanım demektir. Erkek çelebilere de “zükûr çelebi” unvanı kullanılırdı, “inâs, çelebi” tâbiri, kızlardan doğan erkek evlatlar…
Rûhâniyân
Rahmet meleklerine verilen isim. Mukarrebûn (huzûr-i ilâhîde bulunan melekler), Kerûbiyân (azâb meleklerinin büyükleri) ve Rûhâniyân meleklerinin hepsi, diğer meleklerin havâssı yâni üstünleridir. Bunlar, peygamberlerden başka, bütün insanl…
Rûh-Ul-Emîn
Dört büyük melekten Cebrâil aleyhisselâm. (Bkz. Cebrâil Aleyhisselâm) Rûh-ul-emîn'in vazîfesi, peygamberlere vahiy getirmektir. O değişik şekillere girebilmekte idi. Nitekim, Peygamber efendimize değişik şekillerde görünmüştür. Ekseriyâ, Es…
Muhâlefetün-Lil-Havâdis
Allahü teâlânın, zâtında, sıfatlarında ve fiillerinde (işlerinde) yarattıklarına, hiçbir bakımdan benzememesi. Âkil ve bâliğ (akıllı ve ergenlik çağına gelmiş) olan kadın ve erkek her müslümanın, Allahü teâlânın zâtî ve subûtî sıfatlarını d…
Kerûbiyân
Azâb meleklerinin büyükleri. Kerûb kelimesinin Farsça çoğul şeklidir. Arabî çoğul şekli ise Kerûbiyyûn'dur. Kerûbiyân, meleklerin havâssı, yâni üstünlerindendir. Bu ve Cebrâil, İsrâfil, Mikâil, Azrâil gibi büyük melekler, peygamberlerden ba…
Niyaz Penceresi
Mevlânâ Hazretlerinin türbesinde, dışarıya bakan pencereler veya tekkelerin türbe pencerelerine denir.