tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 20/51
01fâ'iz
Ticarî veya para alım satım işlemlerinde karşılığı bulunmayan gerçek veya hükmî fazlalığı ifade eden terim. Faiz karşılığı Arapçada yaygın olarak “ribâ” kelimesi kullanılmaktadır. Eski çağlardan beri faiz, toplum içinde hoş karşılanmamış; h…
Samed
“Sıkıntıya düşüldüğü zaman kendisine baş vurulan kimse.” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de “İhlâs suresi” (112 / 2) nde “Herkesin sığınacağı yegâne varlık” olarak geçmektedir. Bu söz,…
bikr
bikr a. (ji) [Ar.] (ç. b. ebkâr) fik. Cinsî münasebette bulunmamış kız veya kadın için kullanılan fıkıh terimi. Arapça “Erken gelmek, acele yapmak.” anlamında olan bu söz, “Her şeyin ilk ve orijin biçimi, cinsî açıdan el değmemiş veya evlen…
beşîr
G^) [Ar.] Hz. Peygamber için kullanılan isim veya sıfatlarmdan biri. Sözlük anlamı “müjdelemek’ olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de yedi yerde Hz. Peygamber’e nisbet edilmiştir. Bu söz, Hz. Peygamber için müstakil kullanılmamış, O’nun öteki ad…
ahrufu’s-seb'a
Kur’ân-ı Kerîm’m lafızları ve okunuşları ile ilgili yedi lehçe veya tarz.
ahit, -hdi
ahit, -hdi a. [< Ar.ahd] “Antlaşma, taahhüt, yükümlülük, güven veren söz.” anlamında kelâm terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de “mîsâk, kal ü belâ, ahid, belâ ahdi, rûz-ı elest, bezm-i ezel, bezm-i elest” gibi Allah ile kul arasındaki ahitlerden söz e…
harfûş
(j. ^^ [Ar. ] Memlûk devleti döneminde büyük şehir lerin etrafmda yerleşik aşağı ta bakadan olan halk. 1 Hâricîler öz. a. Hz. Ali döneminde “SıfBn Savaşı” (Temmuz 657) nda Ali b. Ebu Tâlib’in Komutanı ) Eşter Muaviye ordusuna son darbeyi vu…
râsih
Sözlük anlamı, “Yerinde sabit ve ele sağlam olmak, sağlam bilgiye saman hip olmak. ” olan bu söz, “Herhangi bir şüpheye yer vermeyecek derecede sağlam bilgiye sahip tas. olan, Allah’a, Kur’ân’a ve ahret iyagününe iman eden kimse. ” için yla…
âyet
Sözlük anlamı “kesin ve açık alâmet, işaret, ibret, delil” olan bu söz, Allah’ın varlığını ve peygamberlerin hak ve Allah’ın elçisi olduğunu belgeleyen delil yanmda Kur’ân-ı Kerîm’deki surelerin anlamh en küçük söz öbeklerinin adı. Kur’ân-ı…
Mîkâ'îl
Allah’ın u’lverdiği rızık ile ilgilenen ve ol Kur’ân-ı Kerîm’de mealen “Kim sı) Allah’a, meleklerine, rasullerine, bi Cebrâil ve Mikâil’e düşman olurek sa bilmelidir ki Allah kâfirlerin abi düşmanıdır.” (“Bakara suresi” çin biçiminde adı ge…
İşârî tefsir
Kur'an âyetlerinin zahir anlamını iptal etmeden sûfî tecrübe ve ahlâk diliyle ortaya konan mânevî çağrışımlı yorumudur. Dil, bağlam ve dinin temel ilkeleriyle çelişen sınırsız bâtınî iddiadan ayrılır.
Keşf
Perdenin kalkmasıyla bir hakikatin kalbe açılmasıdır. Sûfîler keşfi arınma ve ilâhî lütufla ilişkilendirir; kişisel sezginin dinî hüküm koymadığını ve Kur'an, sünnet, akıl ile ahlâk ölçülerine aykırı keşif iddiasının kabul edilmeyeceğini vu…
bürhân-ı hak
Tasavvuf ehli arasmda, Kur’ân-ı Kerîm ve Hz. Peygamber için kullanılmıştır
câmi'ü’n-nâs
İnsanları kıyamet günüde hesaba çekmek üzere toplayan anlamında AUa’m sıfatlarından. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Âl-i İmrân suresi” nin dokuzuncu ayetinde mealen şöyle geçmektedir: “Rabbimiz asla şüphe olmayan bir günde sen mutlaka câmi'ü’…
VedÛd
Sözlük anlam “Çok seven ve sevilen.” olan b söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah güzel isimleri)dan olup “Sa kullarını çok seven, güzel amel ri sebebiyle onlardan razı olan bundan dolayı onlara ihsan bulunan, aynı zamanda onlar t rafindan da çok se…
n Bâ'is
Sözlük anlamı a “harekete geçirmek, bir işle gön revlendirmek” olan bu söz, - “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel ) isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “ölüleri dirilten” vasfım ifade etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber bu te…
âyetü’l-Kürsî
Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi nin 255. “tevhîd akidesi” (birlik inancı} m an latan ayet. On cümleden meydana gelen bu ayet, adm cümlenin içinde geçen “kürsî” sözünden almakta dır. Bu ayette Allah'ın birliği O’nun daima diri ve zatı ile k…
arz-ı mev'ûd
Allah’ın Hz. İbrahim’e ve onun soyundan gelenlere vermeyi vaad ettiği yer. Bu söz, “Ahd-i Atik’de “Ken'an” diyarı “Kitâb-ı Mukaddes”te “Mısır ırmağından büyük ırmağa, Fırat ırmağına kadar olan bölge” olarak tanımlanmıştır. Bu yer, Hz. İbrah…
tehaddî
Q^uû) [Ar.] Kur'â Kerîm’in bir benzerinin ya lamayacağmı ifade e 647 tehzîb Ta “i'câzü’l-Kur’ân” (bk. bu madde) ütün niteliğinde bir terim. mut
ashâbu’r-res
Kur’ân-ı Kerîm ’de iki ayette anlatılan bir kavmin yok edilmesi olayı ve bu olaya uğrayan kimseler
ashâbu’s-sa'îr
Cehennemin adlarmdandır. Kor ve alevli ateş denilen bu terim cehennemlikleri ifade etmektedir ve Kur’ân-ı Kerîmde üç yerde geçmektedir
şikâk
“Hak yolunda sapmak, tefrikaya düşmek, dü manlık etmek.” anlamlarınd Kur’ân-ı Kerîm’de on dö ayette geçen bir terim
gayr-i müslim
İs lâm dinine inanmayan bütün dinleri, mezhepleri, unsurları veya gurupları ifade eden bu terimin eş anlamhsı olarak Kur’ân-ı Kerîm ve hadisler de “kâfir ” ve “küfr” sö zünden türemiş pek çok ke lime veya söz grupları kulla nılmıştır. Buna…
ahâdîsü’l-fi'liyye
Hz. Muhammed’in tasvip ettiği ve salık verdiği konular. ahâdîsü’t-takrîriyye ç.a. Kur’ân-ı Kerîm’in mütemmimi kasdedilen Hz. Muhammed’in sözleri