tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
613 sonuç · toplam 1859 · “Şive” · 11/26
01Abdalân
Abdallar. Farsça çoğul biçimindeki kelime, tasavvuf literatüründe abdâl adı verilen velîler topluluğunu ifade eder. Abdalân-ı Rûm Anadolu’nun İslâmlaşması ve Osmanlı kuruluş çevresiyle ilişkilendirilen gezgin derviş ve eren zümreleri için k…
tekâfü
Münazara ortamında veya sanatında bütün delillerin eşit olması ve hiçbir görüşün ötekini geçersiz kılmaması durumu. te
tesbît
[Ar\ Hadis biliminde, sünnet ve hadislerin sözlü veya yazılı olarak toplanması ve koruma altına almması.
teşehhüt
Hadis biliminde, bir ravînin bir hadisi rivayeti, sabit oluncaya kadar beklemesi, iyi araştırması ve düşünmesi, teenni ile davranıp kalbine güven geldikten sonra hadisi nakletmeye özen göstermesi işi.
kavs-i nuzûl
kavs-i nuzûl a. [Ar. ] tas. Sufî inancma göre “devir” terimi ile karşılanan ve bir varlığın değişim ve dönüşüm evreleri den olan, inişe geçüen yarım d ire olarak da nitelenen en sü mertebe. Bu düzende sırasıy “külli akıl, dokuz akıl, dokuz…
ta'lîk (I)
ta'lîk (I) a. [Ar.] fık. İslâm hukukunda, bir hukukî işlemin hükümlerinin yürürlüğe girmesi veya yürürlükte olan hükümlerine son verilmesinin gelecekte gerçekleşebilecek bir olaya bağlanması.
kelâmullah
“Allah’ın sözü.” anlamında bir teja. rim. Bundan amaç, Kur’ân, n-ı Tevrat, İncil gibi İlâhî kitaplarm ayetleridir. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de üç ayette ^ geçmektedir: “Bakara suresi” m., “Tevbe suresi” ve ^) “Fetih suresi”.
takrir
Peygamber’in, bulunduğu bir toplantıda ya da sohbet sırasmda bir sözün söylenmesi veya bir fiilin yapılması ya da O’nun bulunmadığı bir yerde herhangi bir fiilin yapılması veya sözün söylenmesi konusunu yasaklamaması, bir anlamda onaylaması…
hâcet namazı
hâcet namazı a. Bir ihtiyacm karşılanması ve ortadan kaldırılması veya çok arzu edilen bir konunun gerçekleşmesi için Allah’a dua etmek amacıyla kılınan namaz için kullanılan bir terim. Dört sünnî mezhep ve Caferîlerce “müstehab” (bk. bu ma…
tabî'at
Yaratılış, t seciye, bir varhğm aslî yapısı ve maddî dünya anlamında bir terim. “Gökler ve yer.” anlamında bütün evreni ifade eden Kur’ân terimi. t
abdestsiz
abdestsiz a ve s. Abdesti bozulmuş veya gusül abdesti almamış olan (kimse). 2. mec. 2. Akidesi veya ahlâkı bozuk kimse. ' Akidesi veya ahlâkı bozuk kimse. '
mevle’l-muvâlât
İslâm hukukunda, Bir gayrimüslimin iman ederek bir Müslüman ile ihtiyaç olursa Müslüman’m diyet borcunu ödemesi, buna karşılık kendisine mirasçı olması konusunda yapılan bir anlaşma. Bu, bir anlamda yeni girdiği bir Müslüman çevrede kendisi…
fiısk bi’l-ma'sıyye
fiısk bi’l-ma'sıyye a. [ Ar.] Hadis biliminde, ravînin büyük günah işlemesi veya küçük günahlarda ısrar etmesi durumu
garîb
Bir hadisin senet veya metin kurgusu bakımından tek bir örnek durumunda olması veya râvîler tarafından rivayet edilmemiş biçimi. Hadis bilimi ile uğraşan bilim adamları “garîb” hadislerin tespitine önem vermişler ve bu konuda dikkate değer…
na'îm
“Yüksek derecem’in de huzur, refah ve mutluluk.” annci lammda “cennet” (bk. bu madnde de) için kullanılan adlardan biri. ihez nakd a. [Ar.] Hadisleri sağlamur lık ve zayıflık bakımmdan ayınp güvenilirlik derecelerini tespit laretme işi. ise…
hubunnebî
“Peygamber sevgisi.” anlamında olan bu terim, özellikle son peygamber olan Hz. Muhammed’i sevmesi, O’nun sünnetine uyması ve iman etmesini ifade etmektedir.
adâletnâme
[< Ar. adalet + F. nâme} Haksızlığı ve zulmü ortadan kaldırmak; güçlünün güçsüzü ezmesine meydan vermemek; halkın can, mal, ırz, namus gibi aslî yaşama haklarını kollamak ve gözetmek gibi devletin halka karşı sorumluluğunu ve yükümlülüğünü…
fiilî sıfatlar
fiilî sıfatlar a. AUah’m büfiil uyguladığı olaylar, işleri ve tasarruflarını ifade eden sıfatlar için kuUanılan terim. Bu sıfatlar şunlardır: “tahlîk” (Allah'ın yaratması), “terzîk” (Allah'ın rızk vermesi), “inşâ” (Allah'ın yoktan var etmes…
halîfe (D
halîfe [< Ar. half] Sözlük anlamı, “Birinin yerine geçen ve onun adına iş yapan.” olarak bilinen bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Rabbin meleklere: Ben yeryüzünde bir halife yapacağım, demişti” (Bakara suresi, 2 / 30) ibaresinde insan için geçm…
Neceş
Satın alma niyeti olmadığı hâlde müşteri kızıştırmak için mala yüksek fiyat vermek. Neceş piyasayı yanıltan ve gerçek alıcıyı zarara uğratan hileli artırmadır. Satıcının düzenlemesi veya tarafların anlaşması durumunda günah ve hukukî soruml…
hak (D, -kkı
hak [ ja) huk. On yıl boyunca sorunsuz olarak kullanılan bir arazi üzerinde kazanılan mülkiyet hakkı. hakk-ı kazâ a. GLü ^ Yargı hakkı. hakk-ı mecrâ a. (^.^ jx) huk. İhtiyacı olan suyu getirmek için komşu gayrimenkulden su yolu geçirmek hak…
Hacıyağı
Gül yağından elde edilen yoğun ve güzel kokulu esans. Hac yolculuğundan getirilen kokularla ilişkilendirilen adlandırma, gündelik dilde gül esansı ve benzeri hoş kokular için de kullanılmıştır.
da'vâlı
Bir mahkemeye başvurularak biri hakkında dava açılan veya hakkında şikâyetçi olunan kimse; eşanlamlısı “müdde'â aleyh” n da'vet a. [Ar. ] İslâm dinini müşriklere anlatma, tanıtma ve a onları inanca çağırma, ayrıca İslâmiyeti yayma ve tanıtm…
cenâbet
İslâmî fıkıhta temel ibadetlerin yerine getirilmesine engel olan manevî kirlilik durumu, cünüplük. Bu durumun oluşması, cinsî münasebette bulunma veya değişik yöntemlerle cinsel haz duyma amacıyla meninin boşalması ile gerçekleşir. Buna cün…